उदक शान्ति, also known as पुण्याह वाचनं, is a Vedic rite in which water is sanctified through mantra and then used for peace, purification, and blessing. उदक means water; शान्ति means peace, pacification, and the removal of disturbance. Together the name points to a practice where water becomes the visible carrier of blessing, protection, and auspicious order.

This recitation is commonly used to purify or sanctify a place and household. It is heard during गृह प्रवेश when entering a new home, after the birth of a child, after a death in the family, during उपनयनम्, विवाह, and on other occasions when the home, family, or ritual space needs to be made inwardly and outwardly fit for sacred action.

उदक शान्ति (पुण्याह वाचनं)

1.0 कलश प्रतिष्ठापन प्रयोग मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।

नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।

आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)

इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2

अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3

Translation (भावार्थ):
The opening establishes the कलश as a sacred vessel rather than an ordinary container. Brahman, Soma, Rudra, Vishnu, Indra, Savitri, and the divine waters are invoked so that cosmic order, healing, strength, nourishment, and purification enter the water. The mantras then make a series of identifications: the waters are all this world, all beings, breath, cattle, food, immortality, sovereignty, light, mantra, truth, all deities, and the three worlds. When the priest brings the waters forward, he is said to bring forward faith, sacrifice, protective force, the gods' beloved seat, all deities, and peace. Through those peaceful waters, sorrow, impurity, and harmful influences are pacified, and Savitri is asked to purify with an unbroken purifier and the rays of the sun.

1.1 वेदारम्भे सर्वसाधारण्येन जप्याः मन्त्राः
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । ओ-म्भुवः॑ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओग्ं सुवः॑ धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओ-म्भुवः धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।

ओग्ं सुवः॑ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ।

Translation (भावार्थ):
The recitation begins with the Gayatri-based invocation of Savitri across the three planes: earth, mid-region, and heaven. The worshipper contemplates the excellent, purifying radiance of the divine source and prays that this light guide the intellects of all who participate. This is not merely an auspicious opening; it prepares the inner instrument. Before the rite asks for protection, prosperity, longevity, or purification, it asks that thought itself be illumined and made fit for sacred action. The triple शान्तिः seals the opening by seeking peace from disturbances in the body and surroundings, from subtle or mental causes, and from divine or cosmic causes beyond ordinary control.

1.2 वेदादयः
अ॒ग्निमी᳚ले पु॒रोहि॑तं-य॒ज्ञस्य॑
दे॒वमृ॒त्विज᳚म् । होता᳚रं रत्न॒ धात॑मम् ।
इ॒षे त्वो॒र्जेत्वा॑ वा॒यव॑स्स्थो पा॒यव॑स्थ दे॒वो व॑स्सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।
अग्न॒ आया॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये । निहोता॑ सथ्सि ब॒र्॒हिषि॑ ।

शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ 1 (1) ॥

Translation (भावार्थ):
This section places Udaka Shanti under the authority of the Vedas by invoking representative beginnings: Agni as the priest and carrier of offerings, the Yajurvedic formulas for nourishment and strength, the life-moving powers of Vayu, Savitri as the divine impeller, and the waters as sources of drinking, blessing, and peace. Agni is asked to come joyfully to the offering and to sit as the priest on the sacred seat. The waters are asked to flow for wellbeing. In meaning, the rite is gathering the Vedic foundations of fire, offering, nourishment, breath, divine prompting, and water before entering the more specialized protective and sanctifying sequences.

1.3 रक्षोघ्नं
कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒ वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः । तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑तं॒ त्यनु॑स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒-गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑ गु॒ल्काः । प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ॥ 2 ॥

योनो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्​षीत् । उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा तन्ध॑क्ष्यत॒ सन्न शुष्क᳚म् । ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्या-ध्य॒स्मदा॒ विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒ जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ 3 ॥

सते॑ जानाति सुम॒तिं-यँ॑ विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भिद्यौ᳚त् । सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑ स्सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒-सा-ऽस॑दि॒ष्टिः । अर्चा॑मिते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वाता॑ जरता मि॒यङ्गीः ॥ 4 ॥

स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जये-मा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒र-नु॒द्यून् । इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ं स॒मनु॒द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ।
यस्त्वा॒ स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्य मा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ 5 ॥

म॒होरु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑ भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः । अस्व॑प्न जस्त॒रण॑य स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर । ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒ताद र॑क्षन्न् ।
र॒रक्ष॒ तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥ 6 ॥

त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒ स्तव॒ प्रणी᳚त्य श्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भाशग्ं सा॑ सूदय सत्यता ते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्य-ह्रयाण ।
अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् । र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑ घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒ मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒ स्समि॑द्ध॒-स्सनो॒ दिवा॒ स रि॒षः
पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 7 ॥
विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वीर्मा॒या स्स॑हते दु॒रेवा॒ श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ।
उ॒तस्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ नव॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 8 (2) ॥

Translation (भावार्थ):
Agni is invoked as a vigilant protector whose flames move through earth and space, burning and scattering harmful forces before they reach the ritual field. The mantras ask Agni to stand up, stretch out his power, pierce hostile forces, consume what is dry and harmful, and drive away both open enemies and hidden disturbances. Agni is also asked to protect the worshippers day and night through sleepless guardians, to keep them from sin and injury, and to become a refuge. The deeper movement is twofold: external harm is warded off, and inner disturbances such as anger, negligence, confusion, and destructive speech are also offered into the purifying fire so that the house can become a place of protected peace.

1.4 इन्द्र सूक्तं
इन्द्रं॑ ँवो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः । इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒ न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे । अनु॑ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्राते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ ॥ 9 ॥

अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ । आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा ।
ऋषि॑र्​ह दीर्घ॒ श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः । आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्मन्न साम॑न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्टं॒ गिर्व॑ण से॒गिरः॑ । इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत ॥ 10 ॥

गाय॑न्तित्वा गाय॒त्रिणोर्चं॑ त्य॒र्क म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒-वुद्व॒ग्ं॒ शमि॑व ये मिरे । अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्रभ॑रेमा मनी॒षा मो॑षिष्ठ॒-दाव्ने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः ।
इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्यास्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । वि॒वेष॒यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ 11 ॥

प्रस॒म्राज॑-म्प्रथ॒म म॑ध्व॒-राणा॑मग्ं हो॒ मुचं॑ ँवृष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् ।
अ॒पान्न-पा॑तमश्विना॒ हय॑न्त म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ । विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒ चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ।
इन्द्र॑क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर.षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒ यन्त॑ मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ।
मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आज॑गामा॒-पर॑स्याः ॥ 12 ॥

सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒ शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँशत्रू᳚-न्ताडि॒ विमृधो॑ नुदस्व ।
विशत्रू॒न्॒. विमृधो॑नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । विम॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑ ऽमित्र॑स्याभि॒ दास॑तः ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒ मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒त मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ 13 ॥

मा ते॑ अ॒स्याग्ं स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टा व॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै ।
त्राय॑स्वनो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒ स्तव॑ प्रि॒यास॑ स्सू॒रिषु॑ स्याम । अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्-त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒-न्नह॑ये॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒ निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त-न्त॒दस्यून्॑ ॥ 14 (3) ॥
(तै. अर. 6.1.9; तै. सं. 1.4.41.1; तै. सं. 1.4.42.1)

यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् च्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि । स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 15अ ॥

म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑ बाहु ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒ स्सोमं॑ पिब वृत्रहन् च्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒मृधो॑-नुद॒स्वाथा भ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ 15ब् (4) ॥

Translation (भावार्थ):
Indra is praised as the power called from every side for the welfare of the people. He is asked to grant strength, victorious energy, cattle-rich prosperity, and the full use of human capacities. The hymns remember him as the one who breaks obstruction, receives praise, protects the sacrificer, and makes righteous desires fruitful. Later verses ask him to strike down hostility, place enemies beneath the feet, widen the world for the gods, and bring fearlessness from every direction. In Udaka Shanti, this means the sanctified home is not merely quiet; it is strengthened. The prayer seeks courage, resilience, protection from conflict, removal of fear, and the capacity to live dharmically under pressure.

1.5 ये देवाः
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा,
दक्षिण॒सदो॑ य॒मने᳚त्रा,
पश्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा,
उत्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा,
उपरि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा,
रक्षो॒हण॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा॒
-ऽग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा॑,
य॒माय॑ सवि॒त्रे ,
वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये॒
दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16 (5) ॥

Translation (भावार्थ):
The deities stationed in every direction are invoked as a protective enclosure around the ritual space. Agni leads the front, Yama the south, Savitri the west, Varuna the north, and Brihaspati the region above. Each group is described as destroyers of harmful forces, saluted with reverence, and offered oblation. The meaning is spatial and spiritual at the same time: the house, altar, vessel, participants, and family are placed within a mandala of divine guardianship. No side is left unaddressed. The rite asks that protection be complete, extending before, behind, to either side, above, and by implication throughout the space in which life unfolds.

1.6 ये देवाः (अनुषङ्गं)
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा द॑क्षिण॒सदो॑ य॒म ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वाः प॑श्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑त्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑परि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । य॒माय॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । सवि॒त्रे र॑क्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । वरु॑णाय रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16आ (5आ) ॥

Translation (भावार्थ):
This expanded sequence repeats the directional protection one quarter at a time. Each direction is named, its leading deity is invoked, and the guardians are asked to protect and favor the worshippers. Separate offerings to Agni, Yama, Savitri, Varuna, and Brihaspati make the protection more deliberate and complete. The repetition is important: it turns a general request into a careful sealing of space. In household usage, it ritually marks every side of the home as watched, blessed, and guarded, so that the sanctification is not limited to the altar but extends through the whole dwelling and its surroundings.

1.7 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्​थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒,
सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्​थ्स ओष॑धीभिर्,
य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्​थ्स दक्षि॑णाभि॒र्,
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्मद्,
दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒ना यु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17 (6) ॥

Translation (भावार्थ):
These longevity mantras ask that life be bestowed through multiple channels: Agni, Soma, the sacrifice, sacred knowledge, the gods, progeny, plants, and healing herbs. Long life is not treated as a bare number of years. It is linked with nourishment, ritual order, learning, family continuity, and the living plant world that gives medicine and food. The priest ritually places life-giving power on the beneficiary, asking that the immortal vitality carried by gods, herbs, and sacrifice be joined to the person. For household rites, this is a prayer that the sanctified water support healthy embodied life, continuity of lineage, and strength to complete one's duties.

1.8 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः (अनुषङ्गं)
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्​थ्स वन॒स्पति॑भि॒ रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्​थ्स ओष॑धीभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्​थ्स दक्षि॑णाभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ।
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्म॒-त्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्तं
करोमि । दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒-नायु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17आ(6आ) ॥

Translation (भावार्थ):
The expanded longevity prayer repeats the earlier intention in a more distributed form. Life is ritually established through Agni, Soma, sacrifice, Brahman, the gods, offering, and the brAhmaNa who preserves and transmits sacred knowledge. The repeated phrase of making the beneficiary long-lived is like a formal application of blessing: life is placed, strengthened, and sealed from several sources. This expansion also shows that longevity depends on right relationship with the sacred order: fire, nourishment, offering, learning, divine grace, and proper completion of ritual all cooperate. The prayer asks not only that life continue, but that it be supported by dharma and sacred nourishment.

1.9 अग्ंहोमुच मन्त्राः
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒ ,
ँया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑, रक्ष॒स्या॑, तेज॒स्या॑,
त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒,
ँयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे॒,
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒, चतु॑ष्पाथ्सु,
गो॒ष्ठे, गृ॒हे-, ष्व॒फ्सोष॑धीषु॒, वन॒स्पति॑षु॒,
स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे ॥ 18 (7) ॥

Translation (भावार्थ):
Indra and Varuna are asked to release the worshipper from distress arising in every layer of life: the body, cattle, home, herbs, trees, and the surrounding environment. Indra contributes strength and the capacity to overcome; Varuna contributes order, restraint, and release from binding fault. The prayer does not imagine impurity as only a mental condition. Trouble can touch the body, household, animals, food-sources, plants, and fields. Therefore the rite asks for a comprehensive freeing from harm and constriction. In the context of Udaka Shanti, the sanctified water becomes a medium through which release, protection, and restored order are carried into the living ecology of the home.

1.10 अग्ंहोमुच मन्त्राः (अनुषङ्गं)
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा रक्ष॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् । या वा॑मिन्द्रा वरुणा तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ चतु॑ष्पाथ्सु प॒शुषु॒ (चतु॑ष्पाथ्सु॒)स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे । यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गो॒ष्ठे स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गृ॒हेषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒-ऽफ्सु स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरु॒णौष॑धीषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ॥ (18आ) (7आ)

Translation (भावार्थ):
The expanded अगंहोमुच section repeats the request for release in a more detailed and distributed way. It asks Indra and Varuna to free the worshipper from forceful harm, destructive influence, and intense pressure wherever they may lodge: in the person, the house, animals, herbs, trees, and surrounding life. The repetition has ritual force. Each domain is named so that none of the household's supports is left outside the prayer. This is especially appropriate for पुण्याह वाचनं, where sanctification must touch not only the altar but the embodied family, the dwelling, food-sources, health, and the small ecosystem that sustains life.

1.11 शास्तृ सूक्तं (आप्यं)
अग्ने॑ यशस्वि॒न्॒. यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑ मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु । भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षा मृष॑य स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भिसन्न॑-मन्तु । धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्चन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि-सन्न॑माम । अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒-मुप॒मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒सग्ं-र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ 19 (8) ॥

Translation (भावार्थ):
This section invokes the divine ordering power so that the key supports of life may be established: honor, Vedic brilliance, protective authority, vitality, strength, understanding, community, progeny, cattle, and social order. The language moves from individual excellence to collective stability. A household needs reputation, learning, strength, and discernment, but it also depends on people, animals, and an ordered structure of responsibilities. The water-based blessing therefore asks that inner capacities and outer institutions both be made firm. In practical terms, the rite prays that the home become a place where knowledge, authority, prosperity, and community function harmoniously instead of pulling apart.

1.12 राष्ट्रभृतं
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒
ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒
तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा॑ ,
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युव॑ ,
स्सुषु॒म्न स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-
फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो,
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वाः,
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑य,
इषि॒रो वि॒श्व व्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्यापो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा,
भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।

स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ सं​वँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुव॑,
स्सुक्षि॒थि- स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑
वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑,
दू॒रे हे॑तिर-मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॒,

चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शा॒चय॑न्ती॒र्,
नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒
ताभ्य॒ स्स्वाहा॒,
स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 20 (9) ॥

Translation (भावार्थ):
The राष्ट्रभृत sequence invokes a wide set of cosmic and subtle powers as sustainers of the realm: Agni, Surya, Chandra, Yajna, Prajapati, Vayu, Parjanya, Mrityu, Kama, Gandharvas, Apsarases, and others. The prayer asks that sacred knowledge, protective authority, prosperity, fertility, rain, desire, and subtle life-forces be properly guarded and harmonized. The word राष्ट्र can mean kingdom or realm, but in a household rite it also points to the ordered community around the family. The meaning is that the home should not be isolated from cosmic and social order; it should be upheld by the same powers that sustain learning, governance, weather, fertility, food, sound, and continuity.

1.13 राष्ट्रभृतं (अनुषङ्गं)
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्स-इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुषु॒म्नस्सूर्य॑-रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य ऽफ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो॒ नाम॒ ता
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑र्​-ख्सा॒मान्य॑-ऽफ्स॒रसो॒ वह्न॑यो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

इषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यापो᳚-ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑
क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ सं​वँथ्स॒रीणाग्॑
स्व॒स्तिग्ग्​ स्वाहा᳚ ॥
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुक्षि॒थि-स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वस्स
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य ॑वि॒ध्युतो᳚-ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
दू॒रे हे॑तिर मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शो॒चय॑न्ति॒-र्नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

स नो॑ भुवनस्यपते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ स्वाहा᳚ ॥ (20आ) (9आ)

Translation (भावार्थ):
This expanded offering form repeats the realm-sustaining prayer with emphasis on shelter, protective covering, prosperity, noble strength, and yearly wellbeing. The realm is asked to be supported not only at one ritual moment but through the cycle of time. The paired values of ब्रह्म and क्षत्र remain important: wisdom must be protected, and power must be guided by sacred knowledge. The offerings also imply that prosperity should grow in a nourished and guarded way. For a home, this becomes a prayer that the family, resources, animals, learning, and responsibilities remain protected and fruitful through the year.

1.14 सर्प सूक्तं
नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वी मनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 21 (10) ॥

Translation (भावार्थ):
The serpent hymn salutes serpent powers wherever they may dwell: on the earth, in the mid-region, in heaven, in the rays of the sun, in waters, in trees, and in hidden places. Rather than treating unseen forces with fear alone, the mantra approaches them with reverence and asks that they become peaceful. Serpents here represent both actual beings and subtle hidden energies of place: what is underground, unseen, coiled, or potentially dangerous. In a house-sanctification rite, this is a careful acknowledgement of the land and its invisible life. The prayer asks that hidden beings and energies around the dwelling be respected, pacified, and aligned with auspiciousness.

1.15 पञ्चचोडाः
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒ धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथ स्व॒नश्च॒ रथे॑-चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚-ऽफ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति,
र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व-व्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा नु॒म्लोच॑न्ती-चा-ऽफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्
व्या॒घ्राः प्रहे॑ति,
र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒​यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑
वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑ चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-मु॒पर्य॒-र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑
वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒ति-र॑व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ ,
स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒
जम्भे॑ दधामि ॥ 22 (11) ॥

Translation (भावार्थ):
The fivefold directional protection names commanders, group leaders, weapons, foundations, and restraining powers associated with the quarters. These powers are not merely asked to attack enemies; they are saluted and requested to be gracious. The hostile relationship itself is ritually contained, placed under divine supervision, and restrained. This is a subtle part of Udaka Shanti: peace is not created by denying conflict, but by bringing every force, including weapons and opposition, into sacred order. The section asks that directional powers protect the household, prevent hostility from crossing proper limits, and convert dangerous energy into guarded auspiciousness.

1.16 पञ्चचोडाः (अनुषङ्गं)
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑ चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑
हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते
य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व व्य॑चा॒-स्तस्य॒ रथ॑प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्तीचा नु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ तेय-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥

अ॒य-मु॑त्त॒रा-थ्सं॒​यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒
प्रह॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒
द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒यमु॒पर्य॒-र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि
ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्ति-श्चाफ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-
व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 22आ(11आ) ॥

Translation (भावार्थ):
This expansion applies the fivefold protective pattern to each direction separately: east, south, west, north, and above. The commanders, leaders, weapons, foundations, and restraining forces of each quarter are invoked and asked to be gracious. The repetition carefully seals the space, making the protection more than a general formula. Every side of the ritual field is named, honored, and pacified. In household practice, this helps transform the dwelling into a protected mandala where even potentially sharp or forceful energies are asked to stand in service of peace, safety, and auspicious order.

1.17 अप्रतिरथः
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्​षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं
सेना॑ अजयथ्सा॒कमिन्द्रः॑ । स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हध्वं॒ ँयुधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग्​ स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः ॥ 23 ॥

प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेध्यवि॒ता रथा॑नाम् । गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ ँवज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒ मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भध्वम् । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ 24 ॥

अ॒भिगो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒रश्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु । इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ । इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒ मुद॑स्थात् । अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ ँया इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु ॥ 25 ॥

अ॒स्माकं॑ ँवी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्​षय मघव॒-न्नायु॑धा॒-न्न्युथ्​सत्व॑ना-म्माम॒कानां॒ महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन्-वा॒जिनां॒ ँवाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तामेतु॒ घोषः॑ । उप॒प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा व॑स्सन्तु बा॒हवः॑ ।
इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता ॥ 26 ॥

गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषां॒ कञ्च॒नोच्छि॑षः । मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 27 (12) ॥

Translation (भावार्थ):
The अप्रतिरथ section invokes unconquerable divine force. Indra, Brihaspati, Soma, the Maruts, Varuna, and the divine hosts are asked to give courage, wisdom, disciplined strength, and victory. The imagery is martial: chariots, banners, armies, enemies, and battle. In a house-sanctification rite, this does not glorify aggression; it asks that life be protected when conflict, illness, fear, or opposition arises. Strength must be guided by prayer, order, and wisdom. The section therefore prays for the ability to stand firm, overcome destructive forces, and preserve the household's dharmic direction without falling into panic or disorder.

1.18 चमक-न्तृतीय अनुवाकः
श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे-ऽनुका॒मश्च॑ मे॒
काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒
वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे
य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒ क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒
विश्वं॑ च मे॒ मह॑श्च मे (28)
सं॒​विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒
सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म
ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒-ऽमृतं॑ च मे ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे-ऽना॑मयच्च मे
जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे-ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे-ऽभ॑य-ञ्च मे
सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 29 (13) ॥

Translation (भावार्थ):
The third anuvaka of Chamakam gathers a large set of human supports into the repeated prayer, "may this be mine." It asks for strength, vigor, endurance, life, mature longevity, the self, body, happiness, protective covering, limbs, bones, and the physical and inner resources needed to live well. The repetition is not greed; it is a disciplined inventory of what a dharmic life requires. In Udaka Shanti, this section expands the blessing from abstract peace to embodied completeness. The sanctified water is associated with health, resilience, protected limbs, durable life, and the resources needed for worship, family duty, learning, and service.

1.19 विहव्यम्
ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम ।
मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ।
मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः ।
ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒ ँवातः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ।
मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः ॥ 30 ॥

दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । मह्यं॑ ँयजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु ।
एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ।
देवी᳚ष्षडु-र्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवास इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् ।
माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒-र्मार॑धाम द्विष॒ते सो॑मराजन्न् ।
अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् ॥ 31 ॥

प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ।
धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑-र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् ।
इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ।
उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष श्शर्म॑यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु ।
स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑दाः ॥ 32 ॥

ये न॑ स्स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒ मव॑ बाधामहे॒ तान् ।
वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृशं॑ मो॒ग्रं-चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ।
अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑ म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः ।
इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा ॥ 33 (14) ॥

Translation (भावार्थ):
The विहव्य section is an extended invitation to the gods. Agni, Indra, the Maruts, Vishnu, Vayu, Savitri, the Ashvins, Brihaspati, Soma, and other divine powers are called to receive the offering and grant help. The prayer asks for noble strength, good progeny, wealth, protection, inspired speech, and a favorable ritual field. Its mood is hospitable: the gods are invited as honored presences into the rite and the home. The section teaches that sanctification is not only removal of harm; it is also welcoming what is luminous, healing, nourishing, courageous, wise, and expansive into the household.

1.20 मृगारः
अ॒ग्ने-र्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हव॑ स्समि॒न्धते᳚ ।
विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
यस्ये॒द-म्प्रा॒ण-न्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् ।
स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒मा मु॒पागुः॑ ।
यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ 34 ॥

य स्सं॑ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ सं​वँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वेवां᳚ मित्रावरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑ ँया॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒-श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ 35 ॥

स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । वा॒यो-स्स॑वि॒तु-र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्-वद्बि॑भृ॒तो यौ
च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
उप॒श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
र॒थीत॑मौ रथी॒ना म॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑-भि॒रश्वैः᳚ ॥ 36 ॥

ययो᳚र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒ मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । यदया॑तं-वँह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
म॒रुतां᳚ मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ ।
आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्वद दि॒व्यग्ं शर्धः॒ पृत॑नासु जि॒ष्णु ॥ 37 ॥

स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ।
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नु मते॒ त्वं-वैँ᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्या पृ॒ष्टो दि॒वि ॥ 38 ॥

अनु॑नो॒-ऽध्यानु॑मति-र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒ वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ । अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ 38अ ॥

वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्या ऽऽप्रया॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ।

पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा-वि॑वेश ।
वै॒श्वा॒न॒र स्सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निस्सनो॒ दिवा॒ सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 38ब् ॥
ये अप्र॑थेता॒ ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
यत्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्राय॑ वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ं सश्च कृ॒मा कच्च॒ नागः॑ ॥ 39 ॥
कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने । यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः ।
ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 40 (15) ॥

Translation (भावार्थ):
This section asks many deities to release the worshipper from आगस्, the burden of fault or offense. Indra, Mitra and Varuna, Vayu and Savitri, the Ashvins, the Maruts, all gods, heaven and earth, Aditi, and Anumati are invoked in succession. The prayer recognizes that wrong action can bind a person in many ways: through broken relationship, disorder, illness, fear, or lack of divine favor. Therefore release is sought from many sides. In Udaka Shanti, this gives the water a restorative role. It is not merely cleansing the outer space; it is asking that the family be freed from accumulated fault and returned to grace.

1.21 सर्पाहुती मन्त्राः
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौनो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधाम्यो-,
-ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कुः॒ ,
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो॑ ,
-ऽव॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजि॒,
-रधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति श्श्वि॒त्रो,
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒ य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो,
रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ॥ 41 (16) ॥

Translation (भावार्थ):
The serpent-oblation mantras address the directions through their presiding lords and guardians, acknowledging the arrows and forces that can arise from each quarter. The serpent powers are asked to be gracious, and hostility is ritually placed under restraint. The prayer is careful because serpent imagery often points to hidden danger, sudden movement, and powers that should be respected rather than provoked. By saluting these forces and offering to them, the rite asks that unseen directional energies become protectors instead of sources of harm. This continues the larger Udaka Shanti theme of making every layer of space peaceful and safe.

1.22 सर्पाहुती मन्त्राः (अनुषङ्गं)
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता-यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता
ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

ओ॒ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कू रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

अ॒व॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजी रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

अधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति-श्श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।

व॒शिनी॒ नामा॑सी॒य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 41आ (16आ) ॥

Translation (भावार्थ):
The expanded सर्पाहुति sequence repeats the directional serpent offerings with additional emphasis on vitality, auspiciousness, and restraint. Each direction is treated as a living field with presiding power, guardian, weapon, and possible hidden force. The prayer does not ask for these forces to disappear; it asks them to become gentle and auspicious. Any hostile relation is named and contained through salutation and offering. In household sanctification, this is a prayer that the unseen tensions of place, land, memory, and relationship be softened, and that energetic forces become guardians of wellbeing rather than causes of disturbance.

1.23 गन्धर्वाहुतीः
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व स्सलि॒लो,
नि॑लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒ स्सग॑रो,
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो,
-ऽव॒स्थावा॑नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑व स्समु॒द्रो-,
-ऽधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान्,
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो,
वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42 (17) ॥

Translation (भावार्थ):
The Gandharva offerings address subtle celestial powers connected with sound, radiance, waters, fragrance, beauty, and intermediate realms. Gandharvas and Apsarases are saluted by name and asked to be gracious. In a practical sense, this section acknowledges that life is shaped not only by visible objects but also by subtle influences: sound, atmosphere, mood, beauty, memory, and unseen presences. By offering to these powers, the rite seeks harmony in the subtle environment of the home. The prayer asks that the delicate forces that affect speech, music, fragrance, emotion, and auspicious atmosphere become friendly and supportive.

1.24 गन्धर्वाहुतीः (अनुषङ्गं)
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व-स्सलि॒लो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

नि॒लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒-स्सग॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

अ॒व॒स्था वा॑ नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑वस्समु॒द्रो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधा॒मि ।

अधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान् वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।

क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42आ (17आ) ॥

Translation (भावार्थ):
The expanded Gandharva sequence names subtle powers through their dwellings, weapons, and associated domains. It includes powers linked with ancestors, waters, rain, food, wind, and the unseen atmosphere around life. These are asked to be gracious through offering. This makes the sanctification more complete: the householder does not live only among walls and objects, but among ancestral memory, weather, food, breath, sound, and subtle emotional fields. The prayer asks that these surrounding influences be peaceful and nourishing. It also gently connects the living household with ancestors and the cycles of rain, food, and air that sustain embodied life.

1.25 अज्यानि मन्त्राः
श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ न॑ श्श॒रदो॒ अजी॑ता॒-निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ।
ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त्तस्मै॑ नो देवाः॒ परि॑दत्ते॒ह सर्वे᳚ । ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त श्श॒र-द्व॒र्॒षा स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु ।
तेषा॑-मृतू॒नाग्ं श॒तशा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम । इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ँव॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता स्स्याम ।
भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒ स्सम॑नैष्ट देवा॒ स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शी महित्वा ।
सनो॑मयो॒ भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व॒ शन्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ 43 (18) ॥

भू॒त-म्भव्यं॑ भवि॒ष्य-द्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नम॒ ऋ-ख्साम॒-यजु॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुप् जग॑ती॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पृथि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौ-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ ऽग्निर्वा॒यु-स्सूर्यो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ प्रा॒णो-व्या॒नो॑-ऽपा॒नो वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो-ऽन्नं॑ कृ॒षि-र्वृष्टि॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒ र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ नमः॑ ॥ 44 (19) ॥

Translation (भावार्थ):
The अज्यानि mantras use the language of ghee and offering to gather the main supports of auspicious continuity: long life, freedom from misfortune, seasons, years, Vedas, meters, worlds, breath, food, cultivation, rain, progeny, and the three worlds. Ghee is a fitting symbol because it nourishes the fire and carries the offering upward. The prayer asks that time, knowledge, body, food, agriculture, weather, family, and cosmic planes all cooperate. For Udaka Shanti, this means sanctification should result in sustained living, not just a brief ritual moment. The home is blessed as a place where time flows rightly, food grows, breath continues, and lineage is protected.

1.26 अथर्वशीर्​षं
(तै. ब्रा. 1.5.8.1-1.5.8.3)
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्तभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ । इ॒च्छन्न-श्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद्वि॑दच्छर्​य॒णाव॑ति ।
अद्राह॒ गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑र-पी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ।
इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 45 ॥

इन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत । इन्द्र॒ इद्धर्यो॒ स्सचा᳚ ।
स-म्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ । इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आसूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् । इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 46 ॥

उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑-रू॒तिभिः॑ । तमिन्द्रं॑ ँवा जयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो-भु॑वत् । इन्द्र॒ स्सदा म॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒ स्सबले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ । गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 47 (20) ॥

Translation (भावार्थ):
This section invokes a strong Atharvanic mode of protection. Indra and the horse-head imagery point to swift, forceful, mantra-powered protection against destructive beings, harmful intention, hostile magic, and disruptive forces. The prayer is not gentle because the danger being addressed is not gentle. It asks sacred speech itself to become armor and thunderbolt, restraining what is harmful before it can enter the ritual space or the household. In Udaka Shanti, this gives the water a protective dimension: it is not only cooling and nourishing, but also carries mantra-force that guards against subtle aggression and restores safety.

1.27 प्रत्यङ्गिरसः
(तै. ब्रा. 2.4.2.1-2.4.2.4)
चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते । वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते । योमा॑-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तम॑ग्ने मे॒न्या-ऽमे॒नि-ङ्कृ॑णु । योमा॒ चक्षु॑षा॒ यो मन॑सा । यो वा॒चा ब्रह्म॑णा-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तया᳚-ऽग्ने॒ त्व-म्मे॒न्या । अ॒मुम॑ मे॒नि-ङ्कृ॑णु । य-त्किञ्चा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । य॒ज्ञै-र्जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑ ॥ 48 ॥

त-न्मृ॒त्यु-र्निर्-ऋ॑त्या सं​विँदा॒नः । पु॒रा दि॒ष्टा दाहु॑ती रस्यहन्तु ।
या॒तु॒ धाना॒ निर्-ऋ॑ति॒ रादु॒रक्षः॑ । ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम् ।
इन्द्र॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु । मात-थ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑ ।
हन्मि॑ते॒-ऽह-ङ्कृ॒तग्ं ह॒विः । यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः ।
अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू । अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म् ॥ 49 ॥

अप॑नह्यामिते बा॒हू । अप॑ नह्याम्या॒स्य᳚म् । अ॒ग्ने-र्दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा । सर्वं॑ ते ऽवधिष्-ङ्कृ॒तम् । पु॒रा-ऽमुष्य॑ वष-ट्का॒रात् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ नस्कृधि । स्वि॑ष्ट-म॒स्माकं॑ भूयात् । मा-ऽस्मा-न्प्राप॒न्नरा॑तयः । अन्ति॑दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने । भ्रातृ॑व्यस्या भि॒दास॑तः । व॒ष॒-ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । कृ॒त्याग्ं ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम् । यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम् । प्रा॒त-श्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति । अ॒द्या-तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण । भ्रातृ॑व्य-म्पादयामसि ॥ 50 (21) ॥

(तै. ब्रा. 2.5.1.1-2.5.1.3)
प्रा॒णो र॑क्षति॒ विश्व॒मेज॑त् । इर्यो॑ भू॒त्वा ब॑हु॒धा ब॒हूनि॑ । स इ-थ्सर्वं॒ ँव्या॑नशे । यो दे॒वो दे॒वेषु॑ वि॒भूर॒न्तः ।
आवृ॑दू॒दा-त्क्षेत्रिय॑द्ध्व॒ग-द्वृषा᳚ । तमि-त्प्रा॒ण-म्मन॒सोप॑ शिक्षत ।
अग्रं॑ दे॒वाना॑-मि॒दम॑त्तु नो ह॒विः । मन॑स॒श्चि-त्ते॒दम् । भू॒त-म्भव्यं॑ च गुप्यते । तद्धि दे॒वेष्व॑-ग्रि॒यम् ॥ 51 ॥

आन॑ एतु पुरश्च॒रम् । स॒ह दे॒वै-रि॒मग्ं हव᳚म् । मन॒-श्श्रेय॑सि श्रेयसि । कर्म॑न्. य॒ज्ञप॑तिं॒ दध॑त् । जु॒षतां᳚ मे॒ वागि॒दग्ं ह॒विः । वि॒रा-ड्दे॒वी पु॒रोहि॑ता । ह॒व्य॒वाडन॑-पायिनी । यया॑ रू॒पाणि॑ बहु॒धा वद॑न्ति । पेशाग्ं॑सि दे॒वाः प॑र॒मे ज॒नित्रे᳚ । सा नो॑ वि॒राडन॑प स्फुरन्ती ॥ 52 ॥

वाग्दे॒वी जु॑षता मि॒दग्ं ह॒विः । चक्षु॑-र्दे॒वानां॒ ज्योति॑र॒मृते॒ न्य॑क्तम् ।
अ॒स्य वि॒ज्ञाना॑य बहु॒धा निधी॑यते । तस्य॑ सु॒म्न-म॑शीमहि । मा नो॑ हासी-द्विचक्ष॒णम् । आयु॒रिन्नः॒ प्रती᳚र्यताम् । अन॑न्धा॒-श्चक्षु॑षा व॒यम् । जी॒वा ज्योति॑-रशीमहि । सुव॒-र्ज्योति॑-रु॒तामृतं᳚ । श्रोत्रे॑ण भ॒द्र मु॒त-शृ॑ण्वन्ति स॒त्यम् । श्रोत्रे॑ण॒ वाचं॑ बहु॒धोद्यमा॑नाम् । श्रोत्रे॑ण॒ मोद॑श्च॒ मह॑श्च श्रूयते ।
श्रोत्रे॑ण॒ सर्वा॒ दिश॒ आशृ॑णोमि । येन॒ प्राच्या॑ उ॒त द॑क्षि॒णा । प॒तीच्यै॑ दि॒श-श्शृ॒ण्वन्त्यु॑त्त॒रात् । तदिच्छ्रोत्रं॑ बहु॒धोद्यमा॑नम् ।
अ॒रान्न ने॒मिः परि॒सर्वं॑ बभूव ॥ 53 (22) ॥

(तै. ब्रा. 2.7.7.1-2.7.7.7)
सि॒ग्ं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ । त्विषि॑-र॒ग्नौ ब्रा᳚ह्म॒णे सूर्ये॒या ।
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा सं​विँदा॒ना । या रा॑ज॒न्ये॑ दुन्दु॒-भावाय॑तायाम् । अश्व॑स्य॒ क्रन्द्ये॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा सं​विँदा॒ना । या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये । त्विषि॒-रश्वे॑षु॒ पुरु॑षेषु॒ गोषु॑ ॥ 54 ॥

इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा सं​विँदा॒ना । रथे॑ अ॒क्षेषु॑ वृष॒भस्य॒ वाजे᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा सं​विँदा॒ना । राड॑सि वि॒राड॑सि । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि । इन्द्रा॑य त्वा॒ तेज॑स्वते॒ तेज॑स्वन्तग्ग्​ श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत॒ ओज॑स्वन्तग्ग्​ श्रीणामि ॥ 55 ॥

इन्द्रा॑य त्वा॒ पय॑स्वते॒ पय॑स्वन्तग्ग्​ श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वा-ऽऽयु॑ष्मत॒ आयु॑ष्मन्तग्ग्​ श्रीणामि । तेजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । तेज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । तेज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । तेज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । तेज॑सा॒ स-म्पि॑पृग्धिमा । ओजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि ॥ 56 ॥

ओज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । ओज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । ओज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । ओज॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । पयो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । पय॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । पय॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । पय॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । पय॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा ॥ 57 ॥

आयु॑रसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । आयु॑ष्मदस्तु मे॒ मुख᳚म् । आयु॑ष्म॒च्छिरो॑ अस्तु मे । आयु॑ष्मान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । आयु॑षा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । इ॒म म॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि । प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ ते वा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ । विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥ 58 ॥

आयु॑रसि वि॒श्वायु॑रसि । स॒र्वायु॑रसि॒ सर्व॒मायु॑रसि । यतो॒ वातो॒ मनो॑जवाः । यतः॒, क्षर॑न्ति॒ सिन्ध॑वः । तासां᳚ त्वा॒ सर्वा॑साग्ं रु॒चा । अ॒भिषि॑ञ्चामि॒ वर्च॑सा । स॒मु॒द्र इ॑वासि ग॒ह्मना᳚ । सोम॑ इवा॒स्यदा᳚भ्यः । अ॒ग्निरि॑व वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा वि॒भूः ॥ 59 ॥

अ॒पां-योँ द्रव॑णे॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साय॑ गृह्णामि । अ॒पां-यँ ऊ॒र्मौ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । ओज॑से वी॒र्या॑य गृह्णामि । अ॒पां-योँ म॑द्ध्य॒तो रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । पुष्टै᳚ प्र॒जन॑नाय गृह्णामि । अ॒पां-योँ य॒ज्ञियो॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । आयु॑षे दीर्घायु॒त्वाय॑ गृह्णामि ॥ 60 (23) ॥

Translation (भावार्थ):
The प्रत्यङ्गिरसः mantras counter harm that may arise through sight, speech, thought, action, or hostile ritual force. Misfortune and destructive influences are not allowed to settle on the worshipper; they are turned back and neutralized through sacred utterance. This section recognizes that harm can be subtle: a glance, a word, a thought, a directed intention, or a distorted ritual act. The prayer therefore asks for protection at the level of perception, language, mind, and action. In the larger rite, it strengthens the sanctified water as a shield against subtle negativity and as a means of re-centering the household in sacred speech.

1.28 अन्न सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.1-2.8.8.4)
अ॒हम॑स्मि प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । पूर्वं॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
यो मा॒ ददा॑ति॒ स इ दे॒व मा वाः᳚ । अ॒हमन्न॒ मन्न॑ म॒दन्त॑मद्मि । पूर्व॑-म॒ग्नेरपि॑ दह॒त्यन्नं᳚ । य॒त्तौ हा॑साते अहमुत्त॒रेषु॑ । व्यात्त॑मस्य प॒शव॑-स्सु॒जम्भ᳚म् । पश्य॑न्ति॒ धीराः॒ प्रच॑रन्ति॒ पाकाः᳚ ।
जहा᳚म्य॒न्य-न्न ज॑हाम्य॒न्यम् । अ॒हमन्नं॒ ँवश॒मिच्च॑रामि ॥ 61 ॥

स॒मा॒नमर्थं॒ पर्ये॑मि भु॒ञ्जत् । को मा मन्नं॑ मनु॒ष्यो॑ दयेत ।
परा॑के॒ अन्नं॒ निहि॑तं-लोँ॒क ए॒तत् । विश्वै᳚-र्दे॒वैः पि॒तृभि॑-र्गु॒प्तमन्न᳚म् ।
यद॒द्यते॑ लु॒प्यते॒ य-त्प॑रो॒प्यते᳚ । श॒त॒-त॒मीसा त॒नूर्मे॑ बभूव ।
म॒हान्तौ॑ च॒रू स॑कृ-द्दु॒ग्धेन॑ पप्रौ । दिव॑ञ्च॒ पृश्ञि॑ पृथि॒वी-ञ्च॑ सा॒कम् ।
तथ्सं॒-पिब॑न्तो॒ नमि॑नन्ति वे॒धसः॑ । नैतद्भूयो॒ भव॑ति॒ नो कनी॑यः ॥ 62 ॥

अन्नं॑ प्रा॒णमन्न॑ मपा॒न-मा॑हुः । अन्नं॑ मृ॒त्यु-न्तमु॑ जी॒वातु॑ माहुः ।
अन्नं॑ ब्र॒ह्माणो॑ ज॒रसं॑ ँवदन्ति । अन्न॑माहुः प्र॒जन॑न-म्प्र॒जाना᳚म् ।
मोघ॒-मन्नं॑ ँविन्दते॒ अप्र॑चेताः । स॒त्य-म्ब्र॑वीमि व॒ध इथ्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यम् । केव॑लाघो भवति केवला॒दी ।
अ॒ह-म्मे॒घ स्स्त॒नय॒न् वर्​ष॑न्नस्मि । माम॑दन्त्य॒-हम॑द्म्य॒न्यान् ॥ अ॒हग्ं सद॒मृतो॑ भवामि । मदा॑दि॒त्या अधि॒ सर्वे॑ तपन्ति ॥ 63 ॥

Translation (भावार्थ):
Food is praised as a sacred and primal support of life. It sustains breath, strength, vitality, progeny, and continuity; it carries a hint of immortality because living beings are renewed through nourishment. The hymn reminds the household that food is not a merely material commodity. It is tied to breath, sacrifice, generosity, and the cycle by which life supports life. In Udaka Shanti, this prayer is especially fitting because the home must become a place where food is pure, shared, and life-giving. The sanctified water blesses the kitchen, the dining space, the family body, and the ethical obligation to honor and distribute nourishment properly.

1.29 वा-ख्सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.4)
दे॒वीं-वाँच॑म जनयन्त॒ य-द्वाग्वद॑न्ति ॥ 64 ॥

दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒ मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मा-नुप॒सुष्टु॒तैतु॑ ॥ 64अ ॥

य-द्वाग्वद॑न्त्य विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वाना᳚-न्निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाग्ं॑सि । क्व॑स्वि दस्याः पर॒म-ञ्ज॑गाम ॥ 64ब् ॥

(तै. ब्रा. 2.8.8.4-2.8.8.5)
अ॒न॒न्ता-मन्ता॒दधि॒ निर्मि॑ता-म्म॒हीम् । यस्यां᳚ दे॒वा अ॑दधु॒-र्भोज॑नानि । एका᳚क्षरा-न्द्वि॒पदा॒ग्ं॒ षट्प॑दाञ्च । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-ङ्गन्ध॒र्वाः प॒शवो॑ मनु॒ष्याः᳚ । वा॒चीमा विश्वा॒ भुव॑ना॒-न्यर्पि॑ता । सा नो॒ हवं॑ जुषता॒-मिन्द्र॑ पत्नी ।
वाग॒क्षरं॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । वेदा॑ना-म्मा॒ता-ऽमृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥ 65 ॥

सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ मागा᳚त् । अव॑न्ती दे॒वी सु॒हवा॑ मे अस्तु । या मृष॑यो मन्त्र॒ कृतो॑ मनी॒षिणः॑ । अ॒न्वैच्छ॑-न्दे॒वा-स्तप॑सा॒ श्रमे॑ण । ता-न्दे॒वीं-वाँचग्ं॑ ह॒विषा॑ यजामहे । सा नो॑ दधातु सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।
च॒त्वारि॒ वा-क्परि॑मिता प॒दानि॑ । तानि॑ विदु-र्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ । गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति । तु॒रीयं॑ ँवा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥ 66 ॥

Translation (भावार्थ):
Speech is honored as divine, nourishing, hidden in depth, and revealed through seers and wise people. It is compared to a cow because true speech gives milk-like nourishment: mantra, meaning, sweetness, and guidance. The prayer asks that speech become worthy of sacrifice, helpful to the worshipper, and aligned with sacred knowledge. In a household, speech is one of the most powerful forces: it can heal, teach, bless, wound, or divide. By including वाख् सूक्तं, Udaka Shanti asks that the home be purified not only in water and space, but also in language. Words spoken there should become truthful, gentle, nourishing, and ritually fit.

1.30 श्रद्धा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.5-2.8.8.8)
श्र॒द्धया॒-ऽग्नि स्समि॑ध्यते । श्र॒द्धया॑ विन्दते ह॒विः । श्र॒द्धा-म्भग॑स्य मू॒र्धनि॑ । वच॒सा वे॑दयामसि । प्रि॒यग्ग्​ श्र॑द्धे॒ दद॑तः । प्रि॒यग्ग्​ श्र॑द्धे॒ दिदा॑सतः । प्रि॒य-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । इ॒द-म्म॑ उदि॒त-ङ्कृ॑धि । यथा॑ दे॒वा असु॑रेषु । श्र॒द्धा मु॒ग्रेषु॑ चक्रि॒रे ॥ 67 ॥

ए॒व-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । अ॒स्माक॑-मुदि॒त-ङ्कृ॑धि । श्र॒द्धा-न्दे॑वा॒ यज॑मानाः । वा॒यु-गो॑पा॒ उपा॑सते । श्र॒द्धाग्ं हृ॑द॒य्य॑या-ऽऽकू᳚त्या । श्र॒द्धया॑ हूयते ह॒विः ।
श्र॒द्धा-म्प्रा॒तर्-ह॑वामहे । श्र॒द्धा-म्म॒द्ध्यन्दि॑नं॒ परि॑ । श्र॒द्धाग्ं सूर्य॑स्य नि॒म्रुचि॑ । श्रद्धे॒ श्रद्धा॑पये॒ हमा᳚ ॥ 68 ॥

श्र॒द्धा दे॒वान-धि॑वस्ते । श्र॒द्धा विश्व॑ मि॒द-ञ्जग॑त् । श्र॒द्धा-ङ्काम॑स्य मा॒तर᳚म् । ह॒विषा॑ वर्धयामसि ॥ 69अ ॥

Translation (भावार्थ):
Faith is praised as the power that makes ritual real. Through श्रद्धा, the fire is kindled, offerings become meaningful, and the worshipper's intention becomes steady. The hymn asks for faith in the morning, at midday, and in the evening, showing that faith must accompany the whole rhythm of daily life. It is also called the mother of worthy aspiration, because desire becomes pure and purposeful only when joined to reverence. In Udaka Shanti, this section reminds us that water, mantra, and offering are not mechanical. Their blessing becomes fruitful when the household receives them with trust, sincerity, and truthful intention.

1.31 ब्रह्म सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् । विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता-वि॒राजा॑ मृष॒भो-र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश ॥ 69ब् ॥

तम॒र्कैर॒भ्य॑र्च्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ब्रह्म॑ दे॒वान॑जनयत् । ब्रह्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ॥
ब्रह्म॑णः, क्ष॒त्र-न्निर्मि॑तम् । ब्रह्म॑ ब्राह्म॒ण आ॒त्मना᳚ ॥ अ॒न्तर॑स्मि-न्नि॒मे लो॒काः । अ॒न्त र्विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । ब्रह्मै॒व भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठ᳚म् । तेन॒ को॑-ऽर्​हति॒ स्पर्धि॑तुम् ॥ 70 ॥

ब्रह्मं॑ दे॒वा-स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् । ब्रह्म॑-न्निन्द्र प्रजाप॒ती । ब्रह्म॑नःअ॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । ना॒वी वा॒न्त-स्स॒माहि॑ता ॥ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒-ग्नयः॑ । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञन्न॑यतु प्रजा॒नन्न् ।
घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒ जरग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ 71 ॥

Translation (भावार्थ):
The Brahma hymn praises sacred knowledge and utterance as primal, creative, sustaining, and superior to competing powers. ब्रह्म here includes the power of mantra, the priestly knowledge that orders ritual, and the deeper truth that underlies creation. The prayer recognizes that the rite depends on correct knowledge as much as correct materials. Fire, water, offerings, and actions become Vedic only when joined to mantra and understanding. In Udaka Shanti, this section asks that the home be founded on sacred speech and truth, not on noise or confusion. It also honors the teachers and ritual lineage through which the mantras are preserved.

1.32 गो सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.11)
आगावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्र-म॑क्रन्न् । सीद॑न्तु गो॒ष्ठे-र॒णय॑न्त्व॒स्मे ॥ प्र॒जाव॑तीः पुरु॒ रूपा॑ इ॒ह स्युः । इन्द्रा॑य पू॒र्वी रु॒षसो॒ दुहा॑नाः । इन्द्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्षति । उपेद्द॑दाति॒ न स्व-म्मु॑षायति । भूयो॑ भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धयन्न्॑ । अभि॑न्ने खि॒ल्ले निद॑धाति देव॒युम् ।
न ता न॑शन्ति॒ न ता अर्वा᳚ ॥ 72 ॥

न ता न॑शन्ति॒ नद॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्​षति ।
दे॒वाग्​श्च॒ याभि॒-र्यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभि॑ स्सचते॒ गोप॑ति स्स॒ह ॥ 72अ ॥

न ता अर्वा॑ रे॒णु क॑काटो अश्नुते । न सग्ग्॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि ।
उ॒रु॒गा॒यम॑भय॒-न्तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ॥ 72ब् ॥

(तै. ब्रा. 2.8.8.12)
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ मे अच्छात् । गाव॒ स्सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।
इ॒मा या गाव॒-स्सज॑नास॒ इन्द्रः॑ । इ॒च्छामी-द्धृ॒दा मन॑सा-चि॒दिन्द्र᳚म् ।
यू॒य-ङ्गा॑वो मेदयथा कृ॒शञ्चि॑त् । अ॒श्ली॒ल-ञ्चि॑-त्कृणुथा सु॒प्रती॑कम् ॥ 73 ॥

भ॒द्र-ङ्गृ॒ह-ङ्कृ॑णुथ भद्र वाचः । बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ । प्र॒जाव॑ती स्सू॒यव॑सग्ं-रि॒शन्तीः᳚ । शु॒द्धा अ॒प स्सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः ।
माव॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशग्ं॑सः । परि॑वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृञ्ज्यात् । उपे॒द-मु॑प॒-पर्च॑नम् । आ॒सु गोषूप॑ पृच्यताम् । उप॑र्​ष॒भस्य॒ रेत॑सि । उपे᳚न्द्र॒ तव॑ वी॒र्ये᳚ ॥ 74 (24) ॥

Translation (भावार्थ):
Cows are praised as sources of blessing, nourishment, prosperity, sweetness, and social wellbeing. The hymn asks that they have good pasture, give nourishing milk, remain protected, and support the household's flourishing. In Vedic imagery, cows also suggest rays of light, gentle wealth, and the ethical responsibility to care for beings that sustain us. In Udaka Shanti, this section expands the blessing to animals, food, agriculture, and livelihood. A sanctified home is one where nourishment is protected, wealth is gentle and dharmic, and dependent beings are treated with care. The prayer asks for prosperity that comes with responsibility and sweetness.

1.33 सूर्या चन्द्रमसा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.1)
ता सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑ विश्व॒-भृत्त॑मा म॒हत् । तेजो॒ वसु॑मद्राजतो दि॒वि । सामा᳚त्माना चरत स्साम-चा॒रिणा᳚ । ययो᳚र्व्र॒त-न्नम॒मे जातु॑ दे॒वयोः᳚ । उ॒भावन्तौ॒ परि॑यात॒ अर्म्या᳚ । दि॒वो न र॒श्मीग्​ स्त॑नु॒तो-व्य॑र्ण॒वे । उ॒भा भु॑व॒न्ती भुव॑ना क॒विक्र॑तू । सूर्या॒ न च॒न्द्रा च॑रतो ह॒ताम॑ती । पती᳚द्यु॒म-द्वि॑श्व॒-विदा॑ उ॒भा दि॒वः । सूर्या॑ उ॒भा च॒न्द्रम॑सा विचक्ष॒णा ॥ 75 ॥

वि॒श्ववा॑रा वरिवो॒ भा वरे᳚ण्या । ता नो॑-ऽवत-म्मति॒मन्ता॒ महि॑व्रता । वि॒श्व॒वप॑री प्र॒तर॑णा तर॒न्ता । सु॒व॒र्विदा॑ दृ॒शये॒ भूरि॑ रश्मी । सूर्या॒ हि च॒न्द्रा वसु॑त्वे॒ष-द॑र्​शता । म॒न॒स्विनो॒ ऽभानु॑चर॒तोनु॒-सन्दिव᳚म् । अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ स्स॒प्त बि॑भ्रति । द्यावा॒ क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्​श॒तं-वँपुः॑ । अ॒स्मे सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑-ऽभि॒चक्षे᳚ । श्र॒द्धेक-मि॑न्द्र चरतो विचर्तु॒रम् ॥ 76 ॥
पू॒र्वा॒प॒र-ञ्च॑रतो मा॒य यै॒तौ । शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑यातो अध्व॒रम् । विश्वा᳚न्य॒न्यो भुव॑ना ऽभि॒चष्टे᳚ । ऋ॒तून॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुनः॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासा॒ग्ं॒ राजा᳚ । यासां᳚ दे॒वा श्शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यत । आपो॑ भ॒द्रा आदित्प॑श्यामि ॥ 77 ॥

हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 77अ ॥

यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षय्या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 77ब् ॥

आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ।
आदित्प॑श्या म्यु॒तवा॑ शृणो॒म्यामा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्​हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ 77च् ॥

Translation (भावार्थ):
Sun, Moon, and radiant waters are praised as supports of light, time, purity, and life-sustaining order. The Sun gives vision, heat, direction, and clarity; the Moon gives cooling rhythm, nourishment, and cyclical measure; the waters carry essence and purification. Together they sustain plants, food, bodily rhythms, ritual timing, and the alternation of day and night. In Udaka Shanti, this section connects the consecrated water with cosmic light and time. The water in the vessel is not isolated from the larger universe; it is blessed as part of the cycle of sun, moon, rain, herbs, nourishment, and life.

1.34 नासदासीय सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.3-2.8.9.7)
नास॑दासी॒न्नो सदा॑सीत्त॒दानी᳚म् । नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा-प॒रोयत् । किमा व॑रीवः॒ कुह॒कस्य॒ शर्मन्न्॑ । अभंः॒ किमा॑सी॒-द्गह॑न-ङ्गभी॒रम् ॥ 78 ॥
न मृ॒त्यु-र॒मृत॒-न्तर्​हि॒ न । रात्रि॑या॒ अह्न॑ आसी-त्प्रके॒तः । आनी॑द वा॒तग्ग्​ स्व॒धया॒ तदेक᳚म् । तस्मा᳚द्धा॒न्य-न्न प॒रः किञ्च॒नास॑ ।
तम॑ आसी॒-त्तम॑सा गू॒ढमग्रे᳚ प्रके॒तम् । स॒लि॒लग्ं सर्व॑ मा इ॒दम् । तु॒च्छे ना॒भ्वपि॑हितं॒ ँयदासी᳚त् । तम॑स॒स् तन्म॑हि॒ना जा॑य॒तैक᳚म् ।
काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् ॥ 79 ॥

स॒ तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि-प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ।
ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मि-रे॑षाम् । अ॒धस्वि॑दा॒सी(3) दु॒परि॑स्विदासी(3)त् ।
रे॒तो॒धा आ॑स-न्महि॒मान॑ आसन्न् । स्व॒धा अ॒वस्ता॒-त्प्रय॑तिः प॒रस्ता᳚त् ।
को अ॒द्धा वे॑द॒क इ॒ह प्रवो॑चत् । कुत॒ आजा॑ता॒ कुत॑ इ॒यं-विँसृ॑ष्टिः ।
अ॒र्वाग् दे॒वा अ॒स्य वि॒सर्ज॑नाय । अथा॒ को वे॑द॒ यत॑ आ ब॒भूव॑ ॥ 80 ॥

इ॒यं-विँसृ॑ष्टि॒-र्यत॑ आब॒भूव॑ । यदि॑ वा द॒धे यदि॑ वा॒ न ।
यो अ॒स्याद्ध्य॑क्षः पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो अ॒ङ्गवे॑द॒ यदि॑ वा॒ न वेद॑ ।
किग्ग्​स्वि॒द्वनं॒ क उ॒स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒तत् । यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । ब्रह्म॒वनं॒ ब्रह्म॒ स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ विब्र॑वीमि वः । ब्रह्मा॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ 81 ॥

Translation (भावार्थ):
The नासदासीय सूक्तं contemplates the mystery before manifest creation, when neither non-being nor being, neither air nor heaven, had clearly arisen. It speaks of darkness covered by darkness, of the undifferentiated waters, of desire as the first seed of mind, and of the hidden connection discovered by sages. The hymn ends with humility: who truly knows the origin, and whether even the highest overseer knows? In Udaka Shanti, this contemplative hymn deepens the rite. The same water used for household sanctification is linked to the primordial mystery from which life and order emerge. Practical blessing is thus grounded in wonder and humility.

1.35 भाग्य सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.7-2.8.9.9)
प्रा॒तर॒ग्नि-म्प्रा॒तरिन्द्रग्ं॑ हवामहे । प्रा॒त-र्मि॒त्रा वरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना᳚ ।
प्रा॒त-र्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । प्रा॒तस्सोम॑ मु॒त रु॒द्रग्ं हु॑वेम ॥ प्र॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रग्ं हु॑वेम । व॒य-म्पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्य-म्मन्य॑मान-स्तु॒रश्चि॑त् । राजा॑ चि॒द्य-म्भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ॥ 82 ॥

भग॒प्रणे॑त॒-र्भग॒सत्य॑राधः । भगे॒मा-न्धिय॒मुद॑व॒ दद॑न्नः । भग॒प्रणो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वैः᳚ । भग॒ प्रनृभि॑-र्नृ॒वन्त॑स्स्याम ॥ उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तस्स्याम । उ॒त प्रपि॒त्व उ॒त मद्ध्ये॒ अह्ना᳚म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्-थ्सूर्य॑स्य । व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ भग॑ ए॒व भग॑वाग्ं अस्तु देवाः । तेन॑ व॒य-म्भग॑वन्त स्स्याम ॥ 83 ॥

तन्त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि । सनो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ॥ सम॑ध्व॒रा-यो॒षसो॑-ऽनमन्त । द॒धि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं-वँ॑सु॒विदं॒ भग॑न्नः । रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आव॑हन्तु ॥ अश्वा॑वती॒-र्गोम॑ती-र्न उ॒षासः॑ । वी॒रव॑ती॒-स्सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒त-न्दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑नाः । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ 84 (25) ॥

Translation (भावार्थ):
Divine fortune is invoked at dawn through Agni, Indra, Mitra, Varuna, the Ashvins, Soma, Rudra, Pushan, and Bhaga. The prayer asks for a rightful share of blessing: resources, cows, horses, strength, guidance, favor, and noble capacity. Because the hymn is tied to dawn, it carries the feeling of beginning well. Fortune here is not random luck; it is the properly allotted support that allows dharmic life to proceed. In Udaka Shanti, this section asks that the sanctified household enter its next phase with auspicious share, guided effort, friendly relationships, nourishment, and success that remains under divine order.

1.36 नक्षत्र सूक्तं
(तै. ब्रा. 3.1.1.1-3.1.3.3)
1ंअक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः
अ॒ग्निर्नः॑ पातु॒ कृत्ति॑काः । नक्ष॑त्र-न्दे॒वमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒दमा॑सां​विँचक्ष॒णम् । ह॒विरा॒सन् जु॑होतन । यस्य॒ भान्ति॑ र॒श्मयो॒ यस्य॑ के॒तवः॑ । यस्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सर्वा᳚ । स कृत्ति॑का भिर॒भि-सं॒​वँसा॑नः । अ॒ग्निर्नो॑ दे॒वस्सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ 1 ॥

2. नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः
प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी वे॑तु॒ पत्नी᳚ । वि॒श्वरू॑पा बृह॒ती चि॒त्रभा॑नुः ॥ 85 ॥
सा नो॑ य॒ज्ञस्य॑ सुवि॒ते द॑धातु । यथा॒ जीवे॑म श॒रद॒स्सवी॑राः । रो॒हि॒णी दे॒व्युद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ प्रति॒मोद॑माना । प्र॒जाप॑तिग्ं ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒या दे॒वाना॒-मुप॑यातु य॒ज्ञम् ॥ 2 ॥

3ंअक्षत्रं - मृगशीर्​षः देवता - सोमः
सोमो॒ राजा॑ मृगशी॒र॒.षेण॒ आगन्न्॑ । शि॒व-न्नक्ष॑त्र-म्प्रि॒यम॑स्य॒ धाम॑ । आ॒प्याय॑मानो बहु॒धा जने॑षु । रेतः॑ प्र॒जां-यँज॑माने दधातु ॥ 86 ॥
यत्ते॒ नक्ष॑त्र-म्मृगशी॒र्॒षमस्ति॑ । प्रि॒यग्ं रा॑ज-न्प्रि॒यत॑म-म्प्रि॒याणा᳚म् । तस्मै॑ ते सोम ह॒विषा॑ विधेम । शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 3 ॥
4. नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः
आ॒र्द्रया॑ रु॒द्रः प्रथ॑मा न एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । नक्ष॑त्रमस्य ह॒विषा॑ विधेम । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिष॒-न्मोत वी॒रान् । हे॒ती रु॒द्रस्य॒ परि॑णो वृणक्तु । आ॒र्द्रा नक्ष॑त्र-ञ्जुषताग्ं ह॒विर्नः॑ ॥ 87 ॥
प्र॒मु॒ञ्चमा॑नौ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । अपा॒घशग्ं॑ सन्नु-दता॒मरा॑तिम् ॥ 4 ॥

5ंअक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः
पुन॑र्नो दे॒व्यदि॑ति-स्स्पृणोतु । पुन॑र्वसू नः॒ पुन॒रेतां᳚-यँ॒ज्ञम् । पुन॑र्नो दे॒वा अ॒भिय॑न्तु॒ सर्वे᳚ । पुनः॑ पुनर्वो ह॒विषा॑ यजामः । ए॒वा न दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा । विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा । पुन॑र्वसू ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒य-न्दे॒वाना॒-मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ 5 (88) ॥

6ंअक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः
बृह॒स्पतिः॑ प्रथ॒मञ्जाय॑मानः । ति॒ष्य॑-न्नक्ष॑त्रम॒भि सम्ब॑भूव । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुः । दि॒शो नु॒ सर्वा॒ अभ॑यन्नो अस्तु । ति॒ष्यः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॑ । बृह॒स्पति॑-र्नः॒ परि॑पातु प॒श्चात् । बाधे॑ ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणुताम् । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यस्याम ॥ 6 ॥

7. नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः
इ॒दग्ं स॒र्पेभ्यो॑ ह॒विर॑स्तु॒ जुष्ट᳚म् । आ॒श्रे॒षा येषा॑ मनु॒यन्ति॒ चेतः॑ ॥ 89 ॥
ये अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीं-क्षि॒यन्ति॑ । तेन॑ स्स॒र्पासो॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । ये रो॑च॒ने सूर्य॒स्यापि॑ स॒र्पाः । ये दिवं॑ दे॒वी-मनु॑स॒ञ्चर॑न्ति । येषा॑माश्रे॒षा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । तेभ्य॑-स्स॒र्पेभ्यो॒ मधु॑-मज्जुहोमि ॥ 7 ॥

8ंअक्षत्रं - मघा देवता - पितरः
उप॑हूताः पि॒तरो॒ ये म॒घासु॑ । मनो॑जवस-स्सु॒कृत॑-स्सुकृ॒त्याः । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । स्व॒धाभि॑-र्य॒ज्ञ-म्प्रय॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 90 ॥
ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये-ऽन॑ग्नि-दग्धाः । ये॑-ऽमुँलो॒क-म्पि॒तरः॑ क्षि॒यन्ति॑ । याग्​श्च॑ वि॒द्मयाग्ं उ॑ च॒ न प्र॑वि॒द्म । म॒घासु॑ य॒ज्ञग्ं सुकृ॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 8 ॥

9ंअक्षत्रं - पूर्वफल्गु॑नी देवता - अर्यमा
गवां॒ पतिः॒ फल्गु॑नी-नामसि॒ त्वम् । तद॑र्​यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ । तन्त्वा॑ व॒यग्ं स॑नि॒तारग्ं॑ सनी॒नाम् । जी॒वा जीव॑न्त॒मुप॒ सं​विँ॑शेम । येने॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सञ्जि॑ता । यस्य॑ दे॒वा अ॑नुसं॒​यँन्ति॒ चेतः॑ ॥ 91 ॥
अ॒र्य॒मा राजा॒-ऽजर॒स्तु वि॑ष्मान् । फल्गु॑नीना-मृष॒भो रो॑रवीति ॥ 9 ॥

10ंअक्षत्रं - उत्तर फ॑ल्गुनी देवता - भगः
श्रेष्ठो॑ दे॒वानां᳚ भगवो भगासि । तत्त्वा॑ विदुः॒ फल्गु॑नी॒-स्तस्य॑ वित्तात् । अ॒स्मभ्यं॑-क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । गोम॒दश्व॑-व॒दुप॒सन्नु॑-दे॒ह । भगो॑ह दा॒ता भग॒ इत्प्र॑दा॒ता । भगो॑ दे॒वीः फल्गु॑नी॒-रावि॑वेश । भग॒स्येत्त-म्प्र॑स॒व-ङ्ग॑मेम । यत्र॑ दे॒वै-स्स॑ध॒मादं॑ मदेम । ॥ 10/ 92 ॥

11ंअक्षत्रं - हस्तः देवता - सवित
आया॑तु दे॒व-स्स॑वि॒तो प॑यातु । हि॒र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न । वह॒न्॒. हस्तग्ं॑ सु॒भगं॑ ँविद्म॒नाप॑सम् । प्र॒यच्छ॑न्तं॒ पपु॑रिं॒ पुण्य॒मच्छ॑ । हस्तः॒ प्रय॑च्छ त्व॒मृतं॒ ँवसी॑यः । दक्षि॑णेन॒ प्रति॑गृभ्णीम एनत् ।
दा॒तार॑-म॒द्य स॑वि॒ता वि॑देय । यो नो॒ हस्ता॑य प्रसु॒वाति॑ य॒ज्ञम् ॥ 11 ॥

12. नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा
त्वष्टा॒ नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति चि॒त्राम् । सु॒भग्ं स॑सं​युँव॒तिग्ं रोच॑मानाम् ॥ 93 ॥
नि॒वे॒शय॑न्न॒-मृता॒-न्मर्त्याग्॑श्च । रू॒पाणि॑ पि॒ग्ं॒श-न्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । तन्न॒स्त्वष्टा॒ तदु॑ चि॒त्रा विच॑ष्टाम् । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीग्ं सनोतु । गोभि॑र्नो॒ अश्वै॒-स्सम॑नक्तु य॒ज्ञम् ॥ 12 ॥

13ंअक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः
वा॒यु-र्नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति॒ निष्ट्या᳚म् । ति॒ग्मशृं॑गो वृष॒भो रोरु॑वाणः । स॒मी॒रय॒-न्भुव॑ना मात॒रिश्वा᳚ । अप॒ द्वेषाग्ं॑सि नुदता॒मरा॑तीः ॥ 94 ॥
तन्नो॑ वा॒यस्तदु॒ निष्ट्या॑ शृणोतु । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑ जानन्तु॒ काम᳚म् । यथा॒ तरे॑म दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 13 ॥

14ंअक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नीः
दू॒र-म॒स्मच्छत्र॑वो यन्तु भी॒ताः । तदि॑न्द्रा॒ग्नी कृ॑णुतां॒ त-द्विशा॑खे । तन्नो॑ दे॒वा अनु॑मदन्तु य॒ज्ञम् । प॒श्चा-त्पु॒रस्ता॒-दभ॑यन्नो अस्तु । नक्ष॑त्राणा॒-मधि॑पत्नी॒ विशा॑खे । श्रेष्ठा॑-विन्द्रा॒ग्नी भुव॑नस्य गो॒पौ ॥ 95 ॥
विषू॑च॒-श्शत्रू॑नप॒बाध॑मानौ । अप॒क्षुध॑-न्नुदता॒मरा॑तिम् । ॥ 14 ॥

15. पौर्णमासि
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । उन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्यां᳚ दे॒वा अधि॑ सं॒​वँस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् । पृ॒थ्वी सु॒वर्चा॑ युव॒ति-स्स॒जोषाः᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒स्युद॑गा॒-च्छोभ॑माना । आ॒प्या॒य-य॑न्ती दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । उ॒रु-न्दुहां॒ यँज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 15/96 (26) ॥

16ंअक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः
ऋ॒द्ध्यास्म॑ ह॒व्यै-र्नम॑सोप॒सद्य॑ । मि॒त्र-न्दे॒व-म्मि॑त्र॒धेय॑न्नो अस्तु । अ॒नू॒रा॒धान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒स्सवी॑राः । चि॒त्रं-नक्ष॑त्र॒-मुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒नू॒रा॒धास॒ इति॒ य-द्वद॑न्ति । तन्मि॒त्र ए॑ति प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒-र्वित॑तै-र॒न्तरि॑क्षे ॥ 16 ॥

17ंअक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः
इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठा मनु॒ नक्ष॑त्रमेति । यस्मि॑न् वृ॒त्रं-वृँ॑त्र॒ तूर्ये॑ त॒तार॑ ॥ 97 ॥
तस्मि॑न् व॒य-म॒मृतं॒ दुहा॑नाः । क्षुध॑न्तरेम॒ दुरि॑तिं॒ दुरि॑ष्टिम् । पु॒र॒न्द॒राय॑ वृष॒भाय॑ धृ॒ष्णवे᳚ । अषा॑ढाय॒ सह॑मानाय मी॒ढुषे᳚ । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठा मधु॑म॒द्दुहा॑ना । उ॒रु-ङ्कृ॑णोतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ॥ 17 ॥

18ंअक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः
मूलं॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय । परा᳚च्येतु॒ निर्-ऋ॑तिः परा॒चा । गोभि॒-र्नक्ष॑त्र-म्प॒शुभि॒-स्सम॑क्तम् । अह॑-र्भूया॒-द्यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ 98 ॥
अह॑र्नो अ॒द्य सु॑वि॒ते द॑धातु । मूलं॒ नक्ष॑त्र॒मिति॒ य-द्वद॑न्ति । परा॑चीं-वाँ॒चा निर्-ऋ॑ति-न्नुदामि । शि॒व-म्प्र॒जायै॑ शि॒वम॑स्तु॒ मह्य᳚म् ॥ 18 ॥

19ंअक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः
या दि॒व्या आपः॒ पय॑सा सम्बभू॒वुः । या अ॒न्तरि॑क्ष उ॒त पार्थि॑वी॒र्याः ।
यासा॑मषा॒ढा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । ता न॒ आप॒-श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु । याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ॥ 99 ॥
यासा॑मषा॒ढा मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति । ता न॒ आप॒-श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 19 ॥

20ंअक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः
तन्नो॒ विश्वे॒ उप॑ शृण्वन्तु दे॒वाः । तद॑षा॒ढा अ॒भि सं​यँ॑न्तु य॒ज्ञम् । तन्नक्ष॑त्र-म्प्रथता-म्प॒शुभ्यः॑ । कृ॒षि-र्वृ॒ष्टि-र्यज॑मानाय कल्पताम् । शु॒भ्राः क॒न्या॑ युव॒तय॑-स्सु॒पेश॑सः । क॒र्म॒कृत॑-स्सु॒कृतो॑ वी॒र्या॑वतीः । विश्वा᳚-न्दे॒वान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तीः । अ॒षा॒ढाः काम॒ मुप॑यान्तु य॒ज्ञम् ॥ 20/100 ॥

21ंअक्षत्रं - अभिजिद देवता - ब्रह्मा
यस्मि॒-न्ब्रह्मा॒-ऽभ्यज॑य॒-थ्सर्व॑मे॒तत् । अ॒मुञ्च॑ लो॒क मि॒दमू॑च॒ सर्वं᳚। तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्वि॒जित्य॑ । श्रिय॑-न्दधा॒त्वहृ॑णीयमानम् । उ॒भौ लो॒कौ ब्रह्म॑णा॒ सञ्जि॑ते॒मौ । तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्
विच॑ष्टाम् । तस्मि॑न् व॒य-म्पृत॑ना॒ स्सञ्ज॑येम । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑जानन्तु॒ काम᳚म् ॥ 21 ॥

22ंअक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः
शृ॒ण्वन्ति॑ श्रो॒णा-म॒मृत॑स्य गो॒पाम् । पुण्या॑मस्या॒ उप॑शृणोमि॒ वाच᳚म् ॥ 101 ॥
म॒ही-न्दे॒वीं-विँष्णु॑पत्नी मजू॒र्याम् । प्र॒तीची॑ मेनाग्ं ह॒विषा॑ यजामः । त्रे॒धा विष्णु॑-रुरुगा॒यो विच॑क्रमे । म॒ही-न्दिवं॑ पृथि॒वी-म॒न्तरि॑क्षम् ।
तच्छ्रो॒णैति॒ श्रव॑-इ॒च्छमा॑ना । पुण्य॒ग्ग्॒ श्लोकं॒ ँयज॑मानाय कृण्व॒ती ॥ 22 ॥

23ंअक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः
अ॒ष्टौ दे॒वा वस॑वस्सो॒म्यासः॑ । चत॑स्रो दे॒वी र॒जरा॒-श्श्रवि॑ष्ठाः । ते य॒ज्ञ-म्पा᳚न्तु॒ रज॑सः प॒रस्ता᳚त् । सं॒​वँ॒थ्स॒रीण॑-म॒मृतग्ग्॑ स्व॒स्ति ॥ 102 ॥
य॒ज्ञ-न्नः॑ पान्तु॒ वस॑वः पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽभिय॑न्तु॒ श्रवि॑ष्ठाः । पुण्य॒न्नक्ष॑त्रम॒भि सं​विँ॑शाम । मा नो॒ अरा॑ति-र॒घश॒ग्ं॒ सागन्न्॑ ॥ 23 ॥

24ंअक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः
क्ष॒त्रस्य॒ राजा॒ वरु॑णो-ऽधिरा॒जः । नक्ष॑त्राणाग्ं श॒तभि॑ष॒ग् वसि॑ष्ठः । तौ दे॒वेभ्यः॑ कृणुतो दी॒र्घमायुः॑ । श॒तग्ं स॒हस्रा॑ भेष॒जानि॑ धत्तः । य॒ज्ञन्नो॒ राजा॒ वरु॑ण॒ उप॑यातु । तन्नो॒ विश्वे॑ अ॒भिसं​यँ॑न्तु दे॒वाः ॥ 103 ॥
तन्नो॒ नक्ष॑त्रग्ं श॒तभि॑षग् जुषा॒णम् । दी॒र्घमायुः॒ प्रति॑र-द्भेष॒जानि॑ ॥ 24 ॥

25ंअक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः
अ॒ज एक॑पा॒-दुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ भू॒तानि॑ प्रति॒ मोद॑मानः । तस्य॑ दे॒वाः प्र॑स॒वं-यँ॑न्ति॒ सर्वे᳚ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒मृत॑स्य गो॒पाः । वि॒भ्राज॑मान-स्समिधा॒न उ॒ग्रः । आ-ऽन्तरि॑क्ष-मरुह॒द-ग॒न्द्याम् । तग्ं सूर्य॑-न्दे॒व-म॒जमेक॑पादम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॒ अनु॑यन्ति॒ सर्वे᳚ ॥ 25 / 104 ॥

26ंअक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः
अहि॑ र्बु॒द्ध्नियः॒ प्रथ॑मान एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षाणाम् । त-म्ब्रा᳚ह्म॒णा-स्सो॑म॒पा-स्सो॒म्यासः॑ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒भिर॑क्षन्ति॒ सर्वे᳚ । च॒त्वार॒ एक॑म॒भि कर्म॑ दे॒वाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दास॒ इति॒ यान्. वद॑न्ति । ते बु॒द्धनियं॑ परि॒षद्यग्ग्॑ स्तु॒वन्तः॑ । अहिग्ं॑ रक्षन्ति॒ नम॑सोप॒सद्य॑ ॥ 26 ॥

27ंअक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा
पू॒षा रे॒वत्यन्वे॑ति॒ पन्था᳚म् । पु॒ष्टि॒पती॑ पशु॒पा वाज॑बस्त्यौ ॥ 105 ॥
इ॒मानि॑ ह॒व्या प्रय॑ता जुषा॒णा । सु॒गैर्नो॒ यानै॒रुप॑यातां-यँ॒ज्ञम् । क्षु॒द्रा-न्प॒शू-न्र॑क्षतु रे॒वती॑ नः । गावो॑ नो॒ अश्वा॒ग्ं॒ अन्वे॑तु पू॒षा । अन्न॒ग्ं॒ रक्ष॑न्तौ बहु॒धा विरू॑पम् । वाजग्ं॑ सनुतां॒ ँयज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 27 ॥

28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव
तद॒श्विना॑-वश्व॒युजोप॑याताम् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । स्वन्नक्ष॑त्रग्ं ह॒विषा॒ यज॑न्तौ । मध्वा॒ सम्पृ॑क्तौ॒ यजु॑षा॒ सम॑क्तौ ॥ 106 ॥
यौ दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॑ हव्यवा॒हौ । विश्व॑स्य दू॒ता-व॒मृत॑स्य गो॒पौ । तौ नक्ष॑त्रं-जुजुषा॒णो-प॑याताम् । नमो॒-ऽश्विभ्यां᳚ कृणुमो-ऽश्व॒युग्भ्या᳚म् ॥ 28 ॥

29ंअक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः
अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु । त-द्य॒मो राजा॒ भग॑वा॒न्॒. विच॑ष्टाम् । लो॒कस्य॒ राजा॑ मह॒तो म॒हान्. हि । सु॒गन्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ । यस्मि॑न्नेन-म॒भ्यषिं॑चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम । अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु ॥ 29 ॥

30-ऽमावासि
नि॒वेश॑नी॒ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ।

नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒ ँविश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्या-वे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा सं​विँदा॒ना ।
यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु-र्भाग॒धेय॒-ममा॑वास्ये
सं॒​वँस॑न्तो महि॒त्वा । सा नो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यिन्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीरं᳚ ॥ 30/107 (27) ॥

31.चन्द्रमा
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मानो॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚-प्या॒यय॑न्ति ।

नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तु-रु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ ।
भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ।
यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति ।
तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒ राप्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ।

32. अहो रात्री
ये विरू॑पे॒ सम॑नसा सं॒​व्यँय॑न्ती । स॒मा॒न-न्तन्तुं॑ परिता-त॒नाते᳚ ।
वि॒भू प्र॒भू अ॑नु॒भू वि॒श्वतो॑ हुवे । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मेतम् ।
व॒य-न्दे॒वी ब्रह्म॑णा सं​विँदा॒नाः । सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं॒ दधा॑नाः ॥ 108 ॥
अ॒हो॒रा॒त्रे ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । अति॑ पा॒प्मान॒-मति॑मुक्त्या गमेम ॥
33. उषा
प्रत्यु॑व दृश्याय॒ती । व्यु॒च्छन्ती॑ दुहि॒ता दि॒वः । अ॒पो म॒ही वृ॑णुते॒ चक्षु॑षा । तमो॒ ज्योति॑ष्-कृणोति सू॒नरी᳚ ।
उदु॒ स्त्रिया᳚स्सचते॒ सूर्यः॑ । स चा॑ उ॒द्यन्नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् ।
तवे दु॑षो॒ व्युषि॒ सूर्य॑स्य च । सम्भ॒क्तेन॑ गमेमहि ॥ 109 ॥

34. नक्षत्रः
तन्नो॒ नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् । भा॒नु॒मत्तेज॑ उ॒च्छर॑त् । उप॑ य॒ज्ञमि॒हाग॑मत् । प्रनक्ष॑त्राय दे॒वाय॑ । इन्द्रा॒येन्दुग्ं॑ हवामहे । स न॑ स्सवि॒ता सु॑व-थ्स॒निम् । पु॒ष्टि॒दां-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥

35. सूर्यः
उदु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥
उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ।
चि॒त्र-न्दे॒वाना॒ मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ॥ 110 ॥
आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृ॒थिवी अ॒न्तरि॑क्ष॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥

36. अदितिः
अदि॑तिर्न उरुष्यतु म॒हीमू॒षु मा॒तर᳚म् ॥

अदि॑तिर्न उरुष्य॒-त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ं ह॑सः ॥
म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑-मृ॒तस्य॒ पत्नी॒ मव॑से हुवेम ।
तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒-मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।

37. विष्णुः
इ॒दं-विँष्णु॒ प्रतद्विष्णुः॑ ॥

इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥

प्रतद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 111 ॥

38. अग्निः
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा भुवः॑ ॥

अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से
शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ।

39. अनुमत
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒-रन्विद॑नुमते॒ त्वम् ॥
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ।
अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ।

40. हव्यवाहः (अग्निः)
ह॒व्य॒वाह॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टम् ॥

ह॒व्य॒वाह॑मभि-माति॒षाह᳚म् । र॒क्षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम् ।
ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग्​ स्वि॑ष्ट॒ कृत॒मा हु॑वेम ।
स्वि॑ष्ट मग्ने अ॒भित-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य ।
उ॒रुन्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन् विभा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒ जर॑न्न॒ आयुः॑ ॥ 112/28 ॥

Translation (भावार्थ):
The lunar mansions and their presiding deities are invoked so that time itself becomes auspicious. Human life depends on timing: birth, rites of passage, beginnings, travel, cultivation, learning, and worship are all placed within celestial order. The नक्षत्र सूक्तं asks that the star-fields, their deities, and the lunar current support the rite and the family. It brings the household into harmony with sacred time rather than treating the ceremony as isolated from the heavens. In Udaka Shanti, this means the sanctified water carries a prayer for right timing, beneficial destiny, and alignment with the luminous order above.

1.37 नक्षत्र उपहोम मन्त्राः
(तै. ब्रा. 3.1.4.1-3.1.5.15)
1. कृत्तिका
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ कृत्ति॑काभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒बां​यैँ॒ स्वाहा॑ दु॒लायै॒ स्वाहा᳚ । नि॒त॒त्न्यै स्वाहा॒ ऽभ्रय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । मे॒घय॑न्त्यै॒ स्वाहा॑ व॒र्॒षय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । चु॒पु॒णीका॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥

2. रोहिणी
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ रोहि॒ण्यै स्वाहा᳚ । रोच॑मानायै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒ स्वाहा᳚ ॥ 3ंऋगशी.र्​षः ॥
सोमा॑य॒ स्वाहा॑ मृगशी॒र्॒षाय॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्व॒काभ्य॒ स्स्वाहौष॑धीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥

4. आर्द्रा
रु॒द्राय॒ स्वाहा॒-ऽऽर्द्रायै॒ स्वाहा᳚ । पिन्व॑मानायै॒ स्वाहा॑ प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

5. पुनर्वसु
अदि॑त्यै॒ स्वाहा॒ पुन॑र्वसुभ्याम् । स्वाहा भू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्रजा᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

6.पुष्यः​
बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ति॒ष्या॑य॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

7. आश्रेष
स॒र्पेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ऽऽश्रे॒षाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । द॒न्द॒शूके᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

8. मघा
पि॒तृभ्य॒ स्स्वाहा॑ म॒घाभ्यः॑ । स्वाहा॑ ऽन॒घाभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽग॒दाभ्यः॑ । स्वाहा॑रुन्ध॒तीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 114 ॥

9.पूर्व फ॑ल्गुनी
अ॒र्य॒म्णे स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

10. उत्तर फ॑ल्गुनी
भगा॑य॒ स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा᳚ ॥

11. हस्तः
स॒वि॒त्रे स्वाहा॒ हस्ता॑य । स्वाहा॑ दद॒ते स्वाहा॑ पृण॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒यच्छ॑ते॒ स्वाहा᳚ प्रतिगृभ्ण॒ते स्वाहा᳚ ॥

12. चित्रा
त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॑ चि॒त्रायै॒ स्वाहा᳚ । चैत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥

13. स्वाति
वा॒यवे॒ स्वाहा॒ निष्ट्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । का॒म॒चारा॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

14. विशाखा
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ विशा॑खाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

15. पौर्णमासि
पौ॒र्ण॒मा॒स्यै स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 115 (29) ॥

16. अनूराधा
मि॒त्राय॒ स्वाहा॑-ऽनूरा॒धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मि॒त्र॒धेया॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

17. ज्येष्ठा
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ज्ये॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ । ज्यैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

18. मूलं
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ मूला॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥

19. पूर्वाषाढा
अ॒द्भ्य स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

20. उत्तराषाढा
विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒न॒प॒ज॒य्याय॒ स्वाहा॒ जित्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 116 ॥

21. अभिजित्
ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ऽभि॒जिते॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

22. श्रवणं
विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ श्रो॒णायै॒ स्वाहा᳚ । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥

23. श्रविष्ठा
वसु॑भ्य॒ स्स्वाहा॒ श्रवि॑ष्ठाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्रा॑य॒ स्वाहा॒ परी᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

24. शतभिषक्
वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ श॒तभि॑षजे॒ स्वाहा᳚ । भे॒ष॒जेभ्य॒ स्स्वाहा ᳚ ॥

25. पूर्व प्रोष्ठपदा
अ॒जायैक॑पदे॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 117 ॥
तेज॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

26. उत्तर प्रोष्ठपदा
अह॑ये बु॒ध्निया॑य॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

27. रेवति
पू॒ष्णे स्वाहा॑ रे॒वत्यै॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥

28. अश्विनी
अ॒श्विभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ऽश्व॒युग्भ्या॒ग्॒ स्वाहा ᳚। श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रुत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

29. अपभरणि
य॒माय॒ स्वाहा॑ ऽप॒भर॑णीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

30. अमावासि
अ॒म॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ऽऽग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 118 (30) ॥

31. चन्द्रमा
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ प्रती॒दृश्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚-ऽर्धमा॒सेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मासे᳚भ्य॒ स्स्वाह॒र्तुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒व॒न्​थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ ॥

32. अहो रात्री
अह्ने॒ स्वाहा॒ रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । अति॑मुक्त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥

33. उषा
उ॒षसे॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यू॒षुष्यै॒ स्वाहा᳚ व्यु॒च्छन्त्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्टायै॒ स्वाहा᳚ ॥

34. नक्षत्रः
नक्ष॑त्राय॒ स्वाहो॑देष्यते॒ स्वाहा᳚ ॥ 119 ॥
उ॒द्य॒ते स्वाहो-दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । हर॑से॒ स्वाहा॒ भर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
भ्राज॑से॒ स्वाहा॒ तेज॑से॒ स्वाहा᳚ । तप॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥

35. सूर्यः
सूर्या॑य॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

36. अदितिः
अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ प्रति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥

37. विष्णुः
विष्ण॑वे॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥ 120 ॥

द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषं
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । जि॒ष्णो रश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त् । प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् । आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ । तस्मा॒ अर॑ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 121 (32) ॥

Translation (भावार्थ):
The नक्षत्र उपहोम mantras extend the lunar-mansion prayer into offering form. The lights, directions, presiding deities, moon, and time-powers are invoked through स्वाहा, asking that the star-fields become auspicious for the worshipper. This supports the practical side of the rite: ceremonies are performed at chosen times, and the family seeks harmony with the rhythms that govern growth, birth, maturity, and transition. The oblations ask that time not become hostile or disordered, but protective and fruitful. In Udaka Shanti, the sanctified water is thus joined to celestial timing and auspicious continuity.

1.38 वरुण सूक्तं
(तै. सं. 1.5.11.3)
उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्म-दवा॑ध॒मं-विँम॑ध्य॒मग्ग्​ श्र॑थाय ।
अथा ॑व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ (तै. सं. 1.2.8.1 )
अस्त॑भ्​ना॒द्ध्या-मृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒-ममि॑मीत-वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या
आ-ऽसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
यत्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚-श्चरा॑मसि ।
अचि॑त्ती॒-यत्तव॒-धर्मा॑ युयोपि॒म-मान॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य-मु॒तयन्न वि॒द्म ।
सर्वा॒ताविष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाथा॑ते-स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ (तै. सं. 1.5.11.3)
अव॑ते॒हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञे-भि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
क्षय॑न्न॒ स्मभ्य॑ मसुर-प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 2.1.11.6)
तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 122 (33) ॥

Translation (भावार्थ):
Varuna is invoked as the guardian of truth, waters, vows, and moral order. The prayer asks him to loosen the bonds created by fault, untruth, negligence, or violation of order. His पाश is not merely punishment; it is the binding consequence by which disorder is felt. Therefore the worshipper asks Varuna to be gracious, to release, and to restore one to the wide path of truth. In Udaka Shanti this is especially fitting because Varuna is closely associated with waters. The consecrated water becomes a sign of moral cleansing as well as physical purification: may the family be freed from binding fault and re-established in truthfulness.

1.39 पवमान सूक्तं
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ ।
अ॒ग्निं​याँ गर्भं॑दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासां᳚ दे॒वादि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षं​याँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग्​ स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवो-प॑स्पृशत॒ त्वच॑मेम् ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 123 (34) ॥

(तै. ब्रा. 1.4.8.1)
पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्​षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑
वोधि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ । जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒-क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 124 ॥

यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑त-मन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग्​ स्या॑म॒ पत॑योरयी॒णाम् ॥ 125 ॥

वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑ षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् । बृ॒हद्भि॑-स्सवि त॒स्तृभिः॑ । वर्​षि॑ष्ठै--र्देव॒मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहिमा । येन॑ दे॒वा अपु॑नत । ये नापो॑ दि॒व्यङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 126 ॥

इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । यः पा॑वमा॒नी-र॒द्धयेति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना । पा॒व॒मा॒नी॒र्यो अ॒द्धयेति॑ ।
ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि र्मधू॑द॒कम् । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 127 ॥

सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं ं​लोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्ध्यन्तु नः । दे॒वीर्दे॒वै-स्स॒मा भृ॑ताः । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 128 ॥

ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑ धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा । प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । इन्द्र॑-स्सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोम॑-स्स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातुमा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु । ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ 129 ॥

(तै. ब्रा. 3.5.11.1)
तच्छं॒ँयोरा वृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚स्व॒स्ति-र॑स्तुनः । स्व॒स्ति-र्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 130 (36) ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥

Translation (भावार्थ):
The पवमान सूक्तं invokes purifying powers that flow like many streams. The prayer asks for cleansing of body, mind, speech, action, ancestors, and the ritual field. It speaks of purification through the divine purifier, through radiant and life-giving currents, and through sacred forces that remove wrong and restore strength. This is one of the most direct matches to the purpose of Udaka Shanti. The sanctified water is asked to become a visible stream of purification, washing away impurity while preserving vitality. The goal is not emptiness, but clean strength, auspicious passage, and a renewed capacity to live and worship rightly.

1.40 आयुष्य सूक्तं
यो ब्रह्माब्रह्मण उज्जभार प्राणॆश्वरः (यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहार प्राणै-श्शिरः) कृत्तिवासाः पिनाकी ।
ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1 ॥

विभ्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।
स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2 ॥

ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं-यँमादधा-त्पुरुरूप-ञ्जयन्तम् ।
सुवर्णरम्भ-ग्रह-मर्कमर्च्य-न्तमायुषे वर्धयामो घृतेन ॥ 3 ॥

श्रियं-लँक्ष्मी-मौपलां अम्बिङ्का-ङ्गां षष्टीञ्च यामिन्द्रसेनेत्युदाहुः ।
तां-विँद्या-म्ब्रह्मयोनिग्ं सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4 ॥

दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सहस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।
ससूनव-स्सपतय-स्सयूथ्या आयुषेणो घृतमिद-ञ्जुषन्ताम् ॥ 5 ॥

दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।
तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजाग्ं रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6 ॥

एकः पुरस्तात् य इद-म्बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।
यमप्येति भुवनग्ं साम्पराये स नो हविर् घृत-मिहायुषे'त्तु देवः ॥ 7 ॥

वसू-न्रुद्राना-दित्या-न्मरुतो'थ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षा-न्गन्धर्वाग्ंश्च पितृग्ंश्च विश्वान् ।
भृगून्-थ्सर्पाग्ंश्चा-ङ्गिगरसो'थ सर्वा-न्घृतग्ं हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8 ॥

विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑यच्छ सहन्त्य ।
प्रते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑न्दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥ (तै. सं. 3.1.10) ॥

नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमह् पृथिव्यै नमह् ऒषधीभ्यः ।
नमो वाचे नमो वाचस्पत॑ये नमो विष्णवे बृहते करोमि ॥ (तै. अर. 2.1.2) ॥
(एव-न्त्रिः)

यदक्षरपदभ्रष्ट-म्मात्राहीन-न्तु यद्भवेत् ।
तत्सर्व-ङ्क्षम्यता-न्देव नारायण नमो'स्तुते ॥
विसर्ग बिन्दु मात्राणि पदपादाक्षराणि च ।

न्यूनातिरिक्तं-यँत्किञ्चिदभिगीर्भिरुदीर्यतॆ ॥
आ॒भिर् गी॒र्भिर् यदतो॑न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ते श्याम ।
ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ माहा॑सीत् ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ (तै. अर. 4.4.2)

हरिः ओम् । श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥

ओ-न्तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥

इत्युदकशान्तिमन्त्राः ॥

Translation (भावार्थ):
The closing life-giving section gathers the rite into prayers for longevity, auspiciousness, protection, strength, prosperity, progeny, and forgiveness. Shiva and other divine powers are invoked for life and welfare, while the final prayer asks forgiveness for anything deficient or excessive in the performance. This is a humble and important ending. Even after careful recitation, the worshipper acknowledges human limitation and seeks divine completion. In Udaka Shanti, the closing means that the sanctified water, mantras, offerings, and intentions are all handed back to the deities with a request for peace. May the rite protect life, heal what is disturbed, bless the household, and forgive any imperfection.

Browse Related Categories:

• वेद मन्त्राः (111)
  • गणपति प्रार्थन घनपाठः
  • गायत्री मन्त्रं घनपाठः
  • श्री रुद्रं लघुन्यासम्
  • श्री रुद्रं नमकम्
  • श्री रुद्रं - चमकप्रश्नः
  • पुरुष सूक्तम्
  • श्री सूक्तम्
  • दुर्गा सूक्तम्
  • नारायण सूक्तम्
  • मन्त्र पुष्पम्
  • शान्ति मन्त्रम् (दश शान्तयः)
  • नित्य सन्ध्या वन्दनम् (कृष्ण यजुर्वेदीय)
  • श्री गणपति अथर्व षीर्षम् (गणपत्यथर्वषीर्षोपनिषत्)
  • ईशावास्योपनिषद् (ईशोपनिषद्)
  • नक्षत्र सूक्तम् (नक्षत्रेष्टि)
  • मन्यु सूक्तम्
  • मेधा सूक्तम्
  • विष्णु सूक्तम्
  • शिव पञ्चामृत स्नानाभिषेकम्
  • यज्ञोपवीत धारण
  • सर्व देवता गायत्री मन्त्राः
  • तैत्तिरीय उपनिषद् - शीक्षावल्ली
  • तैत्तिरीय उपनिषद् - आनन्दवल्ली
  • तैत्तिरीय उपनिषद् - भृगुवल्ली
  • भू सूक्तम्
  • नवग्रह सूक्तम्
  • महानारायण उपनिषद्
  • अरुणप्रश्नः
  • श्री महान्यासम् (पूर्णं)
  • सरस्वती सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • भाग्य सूक्तम्
  • पवमान सूक्तम्
  • नासदीय सूक्तम्
  • नवग्रह सूक्तम् (नवग्रह नमस्कारम्)
  • पितृ सूक्तम्
  • रात्रि सूक्तम्
  • सर्प सूक्तम्
  • हिरण्य गर्भ सूक्तम्
  • सानुस्वार प्रश्न (सुन्नाल पन्नम्)
  • गो सूक्तम्
  • त्रिसुपर्णम्
  • चित्ति पन्नम्
  • अघमर्षण सूक्तम्
  • केन उपनिषद् - प्रथमः खण्डः
  • केन उपनिषद् - द्वितीयः खण्डः
  • केन उपनिषद् - तृतीयः खण्डः
  • केन उपनिषद् - चतुर्थः खण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - प्रथम मुण्डक, प्रथम काण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - प्रथम मुण्डक, द्वितीय काण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - द्वितीय मुण्डक, प्रथम काण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - द्वितीय मुण्डक, द्वितीय काण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - तृतीय मुण्डक, प्रथम काण्डः
  • मुण्डक उपनिषद् - तृतीय मुण्डक, द्वितीय काण्डः
  • नारायण उपनिषद्
  • विश्वकर्म सूक्तम्
  • श्री देव्यथर्वशीर्षम्
  • दुर्वा सूक्तम् (महानारायण उपनिषद्)
  • मृत्तिका सूक्तम् (महानारायण उपनिषद्)
  • श्री दुर्गा अथर्वशीर्षम्
  • अग्नि सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • क्रिमि संहारक सूक्तम् (यजुर्वेद)
  • नीला सूक्तम्
  • वेद आशीर्वचनम्
  • वेद स्वस्ति वाचनम्
  • ऐकमत्य सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • आयुष्य सूक्तम्
  • श्रद्धा सूक्तम्
  • श्री गणेश (गणपति) सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • शिवोपासन मन्त्राः
  • शान्ति पञ्चकम्
  • शुक्ल यजुर्वेद सन्ध्यावन्दनम्
  • माण्डूक्य उपनिषद्
  • ऋग्वेद सन्ध्यावन्दनम्
  • एकात्मता स्तोत्रम्
  • भावनोपनिषद्
  • कठोपनिषद् - अध्याय 1, वल्ली 1
  • कठोपनिषद् - अध्याय 1, वल्ली 2
  • कठोपनिषद् - अध्याय 1, वल्ली 3
  • कठोपनिषद् - अध्याय 2, वल्ली 1
  • कठोपनिषद् - अध्याय 2, वल्ली 2
  • कठोपनिषद् - अध्याय 2, वल्ली 3
  • प्रश्नोपनिषद् - प्रथमः प्रश्नः
  • प्रश्नोपनिषद् - द्वितीयः प्रश्नः
  • प्रश्नोपनिषद् - त्रितीयः प्रश्नः
  • प्रश्नोपनिषद् - चतुर्थः प्रश्नः
  • प्रश्नोपनिषद् - पञ्च प्रश्नः
  • प्रश्नोपनिषद् - षष्ठः प्रश्नः
  • अन्न सूक्तम्
  • ऋग्वेदीय पञ्च रुद्रं
  • श्री महान्यासम् - 0. कलश प्रतिष्ठापन मन्त्राः
  • श्री महान्यासम् - 1. पञ्चाङ्ग रुद्रन्यासः
  • श्री महान्यासम् - 2. पञ्चमुख ध्यानम्
  • श्री महान्यासम् - 3. अङ्गन्यासः
  • श्री महान्यासम् - 4. दशाङ्ग न्यासः
  • श्री महान्यासम् - 5. पञ्चाङ्ग न्यासः
  • श्री महान्यासम् - 5.1. हंस गायत्री
  • श्री महान्यासम् - 5.2. दिक् सम्पुटन्यासः (सम्पुटीकरणम्)
  • श्री महान्यासम् - 5.3. दशाङ्ग रौद्रीकरणम्
  • श्री महान्यासम् - 5.4. षोडशाङ्ग रौद्रीकरणं
  • श्री महान्यासम् - 6.1. मनो ज्योतिः
  • श्री महान्यासम् - 6.2. आत्मरक्षा
  • श्री महान्यासम् - 7.1. शिवसङ्कल्पाः
  • श्री महान्यासम् - 7.2. पुरुष सूक्तं
  • श्री महान्यासम् - 7.3. उत्तर नारायणं
  • श्री महान्यासम् - 7.4. अप्रतिरथं
  • श्री महान्यासम् - 7.5. प्रति पूरुषं
  • श्री महान्यासम् - 7.6. शत रुद्रीयं (त्वमग्ने रुद्रोऽनुवाकः)
  • श्री महान्यासम् - 7.7. पञ्चाङ्ग जपः
  • श्री महान्यासम् - 7.8. अष्टाङ्ग प्रणामः
  • सरस्वती सूक्तम् (यजुर्वेदीय)
  • उदक शान्ति (पुण्याह वाचनं)
• वेद सूक्तम् (38)
  • पुरुष सूक्तम्
  • श्री सूक्तम्
  • दुर्गा सूक्तम्
  • नारायण सूक्तम्
  • नक्षत्र सूक्तम् (नक्षत्रेष्टि)
  • मन्यु सूक्तम्
  • मेधा सूक्तम्
  • विष्णु सूक्तम्
  • भू सूक्तम्
  • नवग्रह सूक्तम्
  • सरस्वती सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • भाग्य सूक्तम्
  • पवमान सूक्तम्
  • नासदीय सूक्तम्
  • नवग्रह सूक्तम् (नवग्रह नमस्कारम्)
  • पितृ सूक्तम्
  • रात्रि सूक्तम्
  • सर्प सूक्तम्
  • सूर्य सूक्तम्
  • हिरण्य गर्भ सूक्तम्
  • गो सूक्तम्
  • अघमर्षण सूक्तम्
  • विश्वकर्म सूक्तम्
  • श्री देव्यथर्वशीर्षम्
  • दुर्वा सूक्तम् (महानारायण उपनिषद्)
  • मृत्तिका सूक्तम् (महानारायण उपनिषद्)
  • श्री दुर्गा अथर्वशीर्षम्
  • अग्नि सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • क्रिमि संहारक सूक्तम् (यजुर्वेद)
  • नीला सूक्तम्
  • ऐकमत्य सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • आयुष्य सूक्तम्
  • श्रद्धा सूक्तम्
  • श्री गणेश (गणपति) सूक्तम् (ऋग्वेद)
  • एकात्मता स्तोत्रम्
  • अन्न सूक्तम्
  • सरस्वती सूक्तम् (यजुर्वेदीय)
  • उदक शान्ति (पुण्याह वाचनं)