View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ੍ - ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਵਲ੍ਲੀ

ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ੍ - ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾ ਵਲ੍ਲੀ is the first vallI of the Taittiriya Upanishad in the Krishna Yajurveda tradition. It begins with peace invocations and then teaches the discipline needed for Vedic learning: phonetics, pronunciation, teacher-student harmony, contemplation on correspondences, study, teaching, truthfulness, and ethical conduct.

This Vedic chant is not only a technical manual for recitation. Its treatment of ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾ shows that sacred knowledge requires the whole person: correct sound, controlled speech, memory, humility, generosity, and reverence toward parents, teachers, guests, and dharma. The famous injunctions ਸਤ੍ਯਂ ਵਦ and ਧਰ੍ਮਂ ਚਰ make the vallI a foundational source for daily conduct.


(ਤੈ. ਆ. 7-1-1)

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
This source marker identifies the Taittiriya Aranyaka section from which the recitation is drawn.


ਓਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹਰਿਃ ਓਮ੍ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The recitation begins by bowing to the guru lineage and invoking Hari and Om.


ਓਂ ਸ਼ਂ ਨੋ॑ ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਂ-ਵਁਰੁ॑ਣਃ । ਸ਼ਂ ਨੋ॑ ਭਵਤ੍ਵਰ੍ਯ॒ਮਾ । ਸ਼ਂ ਨ॒ ਇਂਦ੍ਰੋ॒ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹ॒ਸ੍ਪਤਿਃ॑ । ਸ਼ਂ ਨੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਣੁ॑ਰੁਰੁਕ੍ਰ॒ਮਃ । ਨਮੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ । ਨਮ॑ਸ੍ਤੇ ਵਾਯੋ । ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॑ਸਿ । ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ ਵਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਰੁਰੁਇ॒ਤਂ-ਵਁ॑ਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਸ॒ਤ੍ਯਂ-ਵਁ॑ਦਿਸ਼੍ਯਾਮਿ । ਤਨ੍ਮਾਮ॑ਵਤੁ । ਤਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ॑ਮਵਤੁ । ਅਵ॑ਤੁ॒ ਮਾਮ੍ । ਅਵ॑ਤੁ ਵ॒ਕ੍ਤਾਰਮ੍᳚ । ਓਂ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॑ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਪ੍ਰਥਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The opening identifies Vayu as the directly perceptible Brahman and prays for truth, protection of teacher and student, and peace.


ਸ਼ੀਕ੍ਸ਼ਾਂ-ਵ੍ਯਾਁ᳚ਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾ॒ਮਃ । ਵਰ੍ਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਰਃ । ਮਾਤ੍ਰਾ॒ ਬਲਮ੍ । ਸਾਮ॑ ਸਂਤਾ॒ਨਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੀ᳚ਕ੍ਸ਼ਾਧ੍ਯਾ॒ਯਃ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
This section defines the discipline of phonetics through sound, accent, duration, force, smoothness, and continuity.


ਸ॒ਹ ਨੌ॒ ਯਸ਼ਃ । ਸ॒ਹ ਨੌ ਬ੍ਰ॑ਹ੍ਮਵ॒ਰ੍ਚਸਮ੍ । ਅਥਾਤਸ੍ਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾਯਾ ਉਪਨਿਸ਼ਦਂ-ਵ੍ਯਾਁ᳚ਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾ॒ਮਃ । ਪਂਚਸ੍ਵਧਿਕ॑ਰਣੇ॒ਸ਼ੁ । ਅਧਿਲੋਕਮਧਿਜ੍ਯੌਤਿਸ਼ਮਧਿਵਿਦ੍ਯਮਧਿਪ੍ਰਜ॑ਮਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਤਾ ਮਹਾਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾ ਇ॑ਤ੍ਯਾਚ॒ਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਅਥਾ॑ਧਿਲੋ॒ਕਮ੍ । ਪ੍ਰੁਰੁਇਥਿਵੀ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਦ੍ਯੌਰੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆਕਾ॑ਸ਼ਸ੍ਸਂ॒ਧਿਃ ॥ 1 ॥
ਵਾਯੁ॑ਸ੍ਸਂਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿਲੋ॒ਕਮ੍ । ਅਥਾ॑ਧਿਜ੍ਯੌ॒ਤਿਸ਼ਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯ ਉਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਆ॑ਪਸ੍ਸਂ॒ਧਿਃ । ਵੈਦ੍ਯੁਤ॑ਸ੍ਸਂਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿਜ੍ਯੌ॒ਤਿਸ਼ਮ੍ । ਅਥਾ॑ਧਿਵਿ॒ਦ੍ਯਮ੍ । ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ ॥ 2 ॥
ਅਂਤੇਵਾਸ੍ਯੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਵਿ॑ਦ੍ਯਾ ਸਂ॒ਧਿਃ । ਪ੍ਰਵਚਨਗ੍​ਮ੍॑ ਸਂਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿਵਿ॒ਦ੍ਯਮ੍ । ਅਥਾਧਿ॒ਪ੍ਰਜਮ੍ । ਮਾਤਾ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਪਿਤੋਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਪ੍ਰ॑ਜਾ ਸਂ॒ਧਿਃ । ਪ੍ਰਜਨਨਗ੍​ਮ੍॑ ਸਂਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯਧਿ॒ਪ੍ਰਜਮ੍ ॥ 3 ॥
ਅਥਾਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਅਧਰਾ ਹਨੁਃ ਪੂ᳚ਰ੍ਵਰੂ॒ਪਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰਾ ਹਨੁਰੁਤ੍ਤ॑ਰਰੂ॒ਪਮ੍ । ਵਾਕ੍ਸਂ॒ਧਿਃ । ਜਿਹ੍ਵਾ॑ ਸਂਧਾ॒ਨਮ੍ । ਇਤ੍ਯਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਇਤੀਮਾ ਮ॑ਹਾਸ॒ਗ੍​ਮ੍॒ਹਿਤਾਃ । ਯ ਏਵਮੇਤਾ ਮਹਾਸਗ੍​ਮ੍ਹਿਤਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ॑ਤਾ ਵੇ॒ਦ । ਸਂਧੀਯਤੇ ਪ੍ਰਜ॑ਯਾ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸੇਨਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਸੁਵਰ੍ਗ੍ਯੇਣ॑ ਲੋਕੇ॒ਨ ॥ 4 ॥
ਇਤਿ ਤ੍ਰੁਰੁਇਤੀਯੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The teaching on great conjunctions links earth and heaven, fire and sun, teacher and student, mother and father, and speech and jaw as meditations on unity.


ਯਸ਼੍ਛਂਦ॑ਸਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼॒ਭੋ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਰੂ॑ਪਃ । ਛਂਦੋ॒ਭ੍ਯੋ਽ਧ੍ਯ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ᳚ਥ੍ਸਂ ਬ॒ਭੂਵ॑ । ਸ ਮੇਂਦ੍ਰੋ॑ ਮੇ॒ਧਯਾ᳚ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਣੋਤੁ । ਅ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॑ਸ੍ਯ ਦੇਵ॒ ਧਾਰ॑ਣੋ ਭੂਯਾਸਮ੍ । ਸ਼ਰੀ॑ਰਂ ਮੇ॒ ਵਿਚ॑ਰ੍​ਸ਼ਣਮ੍ । ਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਮੇ॒ ਮਧੁ॑ਮਤ੍ਤਮਾ । ਕਰ੍ਣਾ᳚ਭ੍ਯਾਂ ਭੂਰਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਰੁ॑ਵਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਃ ਕੋ॒ਸ਼ੋ॑਽ਸਿ ਮੇ॒ਧਯਾ਽ਪਿ॑ਹਿਤਃ । ਸ਼੍ਰੁ॒ਤਂ ਮੇ॑ ਗੋਪਾਯ । ਆ॒ਵਹਂ॑ਤੀ ਵਿਤਨ੍ਵਾ॒ਨਾ ॥ 1 ॥
ਕੁ॒ਰ੍ਵਾ॒ਣਾ ਚੀਰ॑ਮਾ॒ਤ੍ਮਨਃ॑ । ਵਾਸਾਗ੍​ਮ੍॑ਸਿ॒ ਮਮ॒ ਗਾਵ॑ਸ਼੍ਚ । ਅ॒ਨ੍ਨ॒ਪਾ॒ਨੇ ਚ॑ ਸਰ੍ਵ॒ਦਾ । ਤਤੋ॑ ਮੇ॒ ਸ਼੍ਰਿਯ॒ਮਾਵ॑ਹ । ਲੋ॒ਮ॒ਸ਼ਾਂ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿ॑ਸ੍ਸ॒ਹ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਆਮਾ॑ ਯਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਵਿਮਾ॑਽਽ਯਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਪ੍ਰਮਾ॑਽਽ਯਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਦਮਾ॑ਯਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ਼ਮਾ॑ਯਂਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ 2 ॥
ਯਸ਼ੋ॒ ਜਨੇ॑਽ਸਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ਼੍ਰੇਯਾ॒ਨ੍ਵਸ੍ਯ॑ਸੋ਽ਸਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਂ ਤ੍ਵਾ॑ ਭਗ॒ ਪ੍ਰਵਿ॑ਸ਼ਾਨਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਸ ਮਾ॑ ਭਗ॒ ਪ੍ਰਵਿ॑ਸ਼॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍᳚-ਥ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰ॑ਸ਼ਾਖੇ । ਨਿਭ॑ਗਾ॒ਹਂ ਤ੍ਵਯਿ॑ ਮ੍ਰੁਰੁਇਜੇ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਯਥਾ਽਽ਪਃ॒ ਪ੍ਰਵ॑ਤਾ॒਽਽ਯਂਤਿ॑ । ਯਥਾ॒ ਮਾਸਾ॑ ਅਹਰ੍ਜ॒ਰਮ੍ । ਏ॒ਵਂ ਮਾਂ ਬ੍ਰ॑ਹ੍ਮਚਾ॒ਰਿਣਃ॑ । ਧਾਤ॒ਰਾਯਂ॑ਤੁ ਸ॒ਰ੍ਵਤ॒ਸ੍ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ । ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਵੇ॒ਸ਼ੋ॑਽ਸਿ॒ ਪ੍ਰਮਾ॑ਭਾਹਿ॒ ਪ੍ਰਮਾ॑ਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ॥ 3 ॥
ਇਤਿ ਚਤੁਰ੍ਥੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The Medha prayer asks Indra and the Vedic power of speech to grant intelligence, memory, students, prosperity, and the radiance of sacred learning.


ਭੂਰ੍ਭੁਵ॒ਸ੍ਸੁਵ॒ਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਏ॒ਤਾਸ੍ਤਿ॒ਸ੍ਰੋ ਵ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤਯਃ । ਤਾਸਾ॑ਮੁਹਸ੍ਮੈ॒ ਤਾਂ ਚ॑ਤੁ॒ਰ੍ਥੀਮ੍ । ਮਾਹਾ॑ਚਮਸ੍ਯਃ॒ ਪ੍ਰਵੇ॑ਦਯਤੇ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॑ । ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਸ ਆ॒ਤ੍ਮਾ । ਅਂਗਾ᳚ਨ੍ਯ॒ਨ੍ਯਾ ਦੇ॒ਵਤਾਃ᳚ । ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਯਂ-ਲੋਁ॒ਕਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤ੍ਯਂ॒ਤਰਿ॑ਕ੍ਸ਼ਮ੍ । ਸੁਵ॒ਰਿਤ੍ਯ॒ਸੌ ਲੋ॒ਕਃ ॥ 1 ॥
ਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯਃ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯੇਨ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ॑ ਲੋ॒ਕਾ ਮਹੀ॑ਯਂਤੇ । ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॑ ਵਾ॒ਯੁਃ । ਸੁਵ॒ਰਿਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯਃ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॑ ਚਂ॒ਦ੍ਰਮਾਃ᳚ । ਚਂ॒ਦ੍ਰਮ॑ਸਾ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵਾ॑ਣਿ॒ ਜ੍ਯੋਤੀਗ੍​ਮ੍॑ਸ਼ਿ॒ ਮਹੀ॑ਯਂਤੇ । ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵਾ ਰੁਰੁਇਚਃ॑ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॒ ਸਾਮਾ॑ਨਿ । ਸੁਵ॒ਰਿਤਿ॒ ਯਜੂਗ੍​ਮ੍॑ਸ਼ਿ ॥ 2 ॥
ਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਾ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ॑ ਵੇ॒ਦਾ ਮਹੀ॑ਯਂਤੇ । ਭੂਰਿਤਿ॒ ਵੈ ਪ੍ਰਾ॒ਣਃ । ਭੁਵ॒ ਇਤ੍ਯ॑ਪਾ॒ਨਃ । ਸੁਵ॒ਰਿਤਿ॑ ਵ੍ਯਾ॒ਨਃ । ਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਨ੍ਨਮ੍᳚ । ਅਨ੍ਨੇ॑ਨ॒ ਵਾਵ ਸਰ੍ਵੇ᳚ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਮਹੀ॑ਯਂਤੇ । ਤਾ ਵਾ ਏ॒ਤਾਸ਼੍ਚਤ॑ਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁ॒ਰ੍ਧਾ । ਚਤ॑ਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋ॒ ਵ੍ਯਾਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤਯਃ । ਤਾ ਯੋ ਵੇਦ॑ । ਸ ਵੇ॑ਦ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਸਰ੍ਵੇ᳚਽ਸ੍ਮੈ ਦੇ॒ਵਾ ਬ॒ਲਿਮਾਵ॑ਹਂਤਿ ॥ 3 ॥
ਇਤਿ ਪਂਚਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The four great utterances are explained cosmically as worlds, deities, Vedas, and vital functions, with the great fourth expanding the vision.


ਸ ਯ ਏ॒ਸ਼ੋ᳚਽ਂਤਰਹ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦਯ ਆਕਾ॒ਸ਼ਃ । ਤਸ੍ਮਿ॑ਨ੍ਨ॒ਯਂ ਪੁਰੁ॑ਸ਼ੋ ਮਨੋ॒ਮਯਃ॑ । ਅਮ੍ਰੁਰੁਇ॑ਤੋ ਹਿਰ॒ਣ੍ਮਯਃ॑ । ਅਂਤ॑ਰੇਣ॒ ਤਾਲੁ॑ਕੇ । ਯ ਏ॒ਸ਼ਸ੍ਤਨ॑ ਇਵਾਵ॒ਲਂਬ॑ਤੇ । ਸੇਂ᳚ਦ੍ਰਯੋ॒ਨਿਃ । ਯਤ੍ਰਾ॒ਸੌ ਕੇ॑ਸ਼ਾਂ॒ਤੋ ਵਿ॒ਵਰ੍ਤ॑ਤੇ । ਵ੍ਯ॒ਪੋਹ੍ਯ॑ ਸ਼ੀਰ੍​ਸ਼ਕਪਾ॒ਲੇ । ਭੂਰਿਤ੍ਯ॒ਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਤਿ॑ਤਿਸ਼੍ਠਤਿ । ਭੁਵ॒ ਇਤਿ॑ ਵਾ॒ਯੌ ॥ 1 ॥
ਸੁਵ॒ਰਿਤ੍ਯਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯੇ । ਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਿ । ਆ॒ਪ੍ਨੋਤਿ॒ ਸ੍ਵਾਰਾ᳚ਜ੍ਯਮ੍ । ਆ॒ਪ੍ਨੋਤਿ॒ ਮਨ॑ਸ॒ਸ੍ਪਤਿਮ੍᳚ । ਵਾਕ੍ਪ॑ਤਿ॒ਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁ॑ਸ਼੍ਪਤਿਃ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ॑ਪਤਿਰ੍ਵਿ॒ਜ੍ਞਾਨ॑ਪਤਿਃ । ਏ॒ਤਤ੍ਤਤੋ॑ ਭਵਤਿ । ਆ॒ਕਾ॒ਸ਼ਸ਼॑ਰੀਰਂ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਸ॒ਤ੍ਯਾਤ੍ਮ॑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਰਾ॑ਮਂ॒ ਮਨ॑ ਆਨਂਦਮ੍ । ਸ਼ਾਂਤਿ॑ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧਮ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍᳚ । ਇਤਿ॑ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੋ॒ਗ੍ਯੋਪਾ᳚ਸ੍ਸ੍ਵ ॥ 2 ॥
ਇਤਿ ਸ਼ਸ਼੍ਠੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The heart-space meditation presents the inner golden person and the ascent through the subtle channel toward sovereignty and Brahman.


ਪ੍ਰੁਰੁਇ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯਂ॑ਤਰਿ॑ਕ੍ਸ਼ਂ॒ ਦ੍ਯੌਰ੍ਦਿਸ਼ੋ॑਽ਵਾਂਤਰਦਿ॒ਸ਼ਾਃ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ॒ਯੁਰਾ॑ਦਿ॒ਤ੍ਯਸ਼੍ਚਂ॒ਦ੍ਰਮਾ॒ ਨਕ੍ਸ਼॑ਤ੍ਰਾਣਿ । ਆਪ॒ ਓਸ਼॑ਧਯੋ॒ ਵਨ॒ਸ੍ਪਤ॑ਯ ਆਕਾ॒ਸ਼ ਆ॒ਤ੍ਮਾ । ਇਤ੍ਯ॑ਧਿਭੂ॒ਤਮ੍ । ਅਥਾਧ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਮ੍ । ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ ਵ੍ਯਾ॒ਨੋ॑਽ਪਾ॒ਨ ਉ॑ਦਾ॒ਨਸ੍ਸ॑ਮਾ॒ਨਃ । ਚਕ੍ਸ਼ੁ॒ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ॒ ਮਨੋ॒ ਵਾਕ੍ਤ੍ਵਕ੍ । ਚਰ੍ਮ॑ਮਾ॒ਗ੍​ਮ੍॒ਸਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਨਾਵਾਸ੍ਥਿ॑ ਮ॒ਜ੍ਜਾ । ਏ॒ਤਦ॑ਧਿਵਿ॒ਧਾਯ॒ ਰੁਰੁਇਸ਼ਿ॒ਰਵੋ॑ਚਤ੍ । ਪਾਂਕ੍ਤਂ॒-ਵਾਁ ਇ॒ਦਗ੍​ਮ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍᳚ । ਪਾਂਕ੍ਤੇ॑ਨੈ॒ਵ ਪਾਂਕ੍ਤਗ੍ਗ੍॑ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਣੋ॒ਤੀਤਿ॑ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਸਪ੍ਤਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The teaching arranges the cosmos and the person into fivefold groups, showing that the macrocosm and microcosm mirror one another.


ਓਮਿਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ । ਓਮਿਤੀ॒ਦਗ੍​ਮ੍ ਸਰ੍ਵਮ੍᳚ । ਓਮਿਤ੍ਯੇ॒ਤਦ॑ਨੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮ॒ ਵਾ ਅ॒ਪ੍ਯੋ ਸ਼੍ਰਾ॑ਵ॒ਯੇਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਾ॑ਵਯਂਤਿ । ਓਮਿਤਿ॒ ਸਾਮਾ॑ਨਿ ਗਾਯਂਤਿ । ਓਗ੍​ਮ੍ ਸ਼ੋਮਿਤਿ॑ ਸ਼॒ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ॑ ਸ਼ਗ੍​ਮ੍ਸਂਤਿ । ਓਮਿਤ੍ਯ॑ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰ॑ਤਿਗ॒ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ॑ਗ੍ਰੁਰੁਇਣਾਤਿ । ਓਮਿਤਿ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॒ ਪ੍ਰਸੌ॑ਤਿ । ਓਮਿਤ੍ਯ॑ਗ੍ਨਿਹੋ॒ਤ੍ਰਮਨੁ॑ਜਾਨਾਤਿ । ਓਮਿਤਿ॑ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣਃ ਪ੍ਰ॑ਵ॒ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾ॑ਹ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਾ᳚ਪ੍ਨਵਾ॒ਨੀਤਿ॑ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈ॒ਵੋਪਾ᳚ਪ੍ਨੋਤਿ ॥ 1 ॥
ਇਤ੍ਯਸ਼੍ਟਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The syllable Om is declared to be Brahman and the whole; it sanctifies Vedic recitation, ritual response, teaching, and attainment.


ਰੁਰੁਇਤਂ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਤਪਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਦਮਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਸ਼ਮਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਅਤਿਥਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਮਾਨੁਸ਼ਂ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਪ੍ਰਜਾ ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਪ੍ਰਜਨਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਪ੍ਰਜਾਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵ॑ਚਨੇ॒ ਚ । ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਸਤ੍ਯਵਚਾ॑ ਰਾਥੀ॒ਤਰਃ । ਤਪ ਇਤਿ ਤਪੋਨਿਤ੍ਯਃ ਪੌ॑ਰੁਸ਼ਿ॒ਸ਼੍ਟਿਃ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵਚਨੇ ਏਵੇਤਿ ਨਾਕੋ॑ ਮੌਦ੍ਗ॒ਲ੍ਯਃ ।
ਤਦ੍ਧਿ ਤਪ॑ਸ੍ਤਦ੍ਧਿ॒ ਤਪਃ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਨਵਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Truth, austerity, self-control, rituals, hospitality, family duty, and especially self-study and teaching are praised as inseparable disciplines.


ਅ॒ਹਂ-ਵ੍ਰੁਁਰੁਇ॒ਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ॒ ਰੇਰਿ॑ਵਾ । ਕੀ॒ਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼੍ਠਂ ਗਿ॒ਰੇਰਿ॑ਵ । ਊ॒ਰ੍ਧ੍ਵਪ॑ਵਿਤ੍ਰੋ ਵਾ॒ਜਿਨੀ॑ਵ ਸ੍ਵ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॑ਮਸ੍ਮਿ । ਦ੍ਰਵਿ॑ਣ॒ਗ੍​ਮ੍॒ ਸਵ॑ਰ੍ਚਸਮ੍ । ਸੁਮੇਧਾ ਅ॑ਮ੍ਰੁਰੁਇਤੋ॒ਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਇਤਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੋਰ੍ਵੇਦਾ॑ਨੁਵ॒ਚਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਦਸ਼ਮੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
Trishanku's declaration celebrates the Self as the mover of the tree, glory like a mountain peak, purity, wealth of radiance, intelligence, and immortality.


ਵੇਦਮਨੂਚ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯੋ਽ਂਤੇਵਾਸਿਨਮ॑ਨੁਸ਼ਾ॒ਸ੍ਤਿ । ਸਤ੍ਯਂ॒-ਵਁਦ । ਧਰ੍ਮਂ॒ ਚਰ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾ᳚ਨ੍ਮਾ ਪ੍ਰ॒ਮਦਃ । ਆਚਾਰ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧਨਮਾਹ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਤਂਤੁਂ ਮਾ ਵ੍ਯ॑ਵਚ੍ਛੇ॒ਤ੍ਸੀਃ । ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਕੁਸ਼ਲਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਭੂਤ੍ਯੈ ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਪ੍ਰਵਚਨਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ ॥ 1 ॥
ਦੇਵਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਕਾਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਪ੍ਰਮ॑ਦਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਮਾਤ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਆਚਾਰ੍ਯ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਅਤਿਥਿ॑ਦੇਵੋ॒ ਭਵ । ਯਾਨ੍ਯਨਵਦ੍ਯਾਨਿ॑ ਕਰ੍ਮਾ॒ਣਿ । ਤਾਨਿ ਸੇਵਿ॑ਤਵ੍ਯਾ॒ਨਿ । ਨੋ ਇ॑ਤਰਾ॒ਣਿ । ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਮਾਕਗ੍​ਮ੍ ਸੁਚ॑ਰਿਤਾ॒ਨਿ । ਤਾਨਿ ਤ੍ਵਯੋ॑ਪਾਸ੍ਯਾ॒ਨਿ ॥ 2 ॥
ਨੋ ਇ॑ਤਰਾ॒ਣਿ । ਯੇ ਕੇ ਚਾਰੁਮਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਗ੍​ਮ੍॑ਸੋ ਬ੍ਰਾ॒ਹ੍ਮਣਾਃ । ਤੇਸ਼ਾਂ ਤ੍ਵਯਾ਽਽ਸਨੇ ਨ ਪ੍ਰਸ਼੍ਵ॑ਸਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧ॑ਯਾ਽ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਸ਼੍ਰਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਹ੍ਰਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਭਿ॑ਯਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਸਂ​ਵਿਁ॑ਦਾ ਦੇ॒ਯਮ੍ । ਅਥ ਯਦਿ ਤੇ ਕਰ੍ਮਵਿਚਿਕਿਥ੍ਸਾ ਵਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਵਿਚਿਕਿ॑ਥ੍ਸਾ ਵਾ॒ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ 3 ॥
ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ᳚ਸ੍ਸਂਮ॒ਰ੍​ਸ਼ਿਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਾ॑ ਆਯੁ॒ਕ੍ਤਾਃ । ਅਲੂਕ੍ਸ਼ਾ॑ ਧਰ੍ਮ॑ਕਾਮਾ॒ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ । ਯਥਾ ਤੇ॑ ਤਤ੍ਰ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਰਨ੍ਨ੍ । ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਥਾਃ । ਅਥਾਭ੍ਯਾ᳚ਖ੍ਯਾ॒ਤੇਸ਼ੁ । ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ᳚ਸ੍ਸਂਮ॒ਰ੍​ਸ਼ਿਨਃ । ਯੁਕ੍ਤਾ॑ ਆਯੁ॒ਕ੍ਤਾਃ । ਅਲੂਕ੍ਸ਼ਾ॑ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾ॒ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ । ਯਥਾ ਤੇ॑ ਤੇਸ਼ੁ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਰਨ੍ਨ੍ । ਤਥਾ ਤੇਸ਼ੁ॑ ਵਰ੍ਤੇ॒ਥਾਃ । ਏਸ਼॑ ਆਦੇ॒ਸ਼ਃ । ਏਸ਼ ਉ॑ਪਦੇ॒ਸ਼ਃ । ਏਸ਼ਾ ਵੇ॑ਦੋਪ॒ਨਿਸ਼ਤ੍ । ਏਤਦ॑ਨੁਸ਼ਾ॒ਸਨਮ੍ । ਏਵਮੁਪਾ॑ਸਿਤ॒ਵ੍ਯਮ੍ । ਏਵਮੁ ਚੈਤ॑ਦੁਪਾ॒ਸ੍ਯਮ੍ ॥ 4 ॥
ਇਤ੍ਯੇਕਾਦਸ਼਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The convocation address commands the student to speak truth, practice dharma, honor study, teacher, family continuity, welfare, and generous giving.


ਸ਼ਂ ਨੋ॑ ਮਿ॒ਤ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਂ-ਵਁਰੁ॑ਣਃ । ਸ਼ਂ ਨੋ॑ ਭਵਤ੍ਵਰ੍ਯ॒ਮਾ । ਸ਼ਂ ਨ॒ ਇਂਦ੍ਰੋ॒ ਬ੍ਰੁਰੁਇਹ॒ਸ੍ਪਤਿਃ॑ । ਸ਼ਂ ਨੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਣੁ॑ਰੁਰੁਕ੍ਰ॒ਮਃ । ਨਮੋ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣੇ । ਨਮ॑ਸ੍ਤੇ ਵਾਯੋ । ਤ੍ਵਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॑ਸਿ । ਤ੍ਵਾਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਾ॑ਦਿਸ਼ਮ੍ । ਰੁਰੁਇ॒ਤਮ॑ਵਾਦਿਸ਼ਮ੍ । ਸ॒ਤ੍ਯਮ॑ਵਾਦਿਸ਼ਮ੍ । ਤਨ੍ਮਾਮਾ॑ਵੀਤ੍ । ਤਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰ॑ਮਾਵੀਤ੍ । ਆਵੀ॒ਨ੍ਮਾਮ੍ । ਆਵੀ᳚ਦ੍ਵ॒ਕ੍ਤਾਰਮ੍᳚ । ਓਂ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॑ ॥ 1 ॥
ਇਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੋ਽ਨੁਵਾਕਃ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The closing repeats the peace invocation, now as a fulfilled declaration that truth has been spoken and teacher and student have been protected.


॥ ਹਰਿਃ॑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾਰ੍ਪਣਮਸ੍ਤੁ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
The traditional closing offers the recitation to Hari and Sri Krishna.




Browse Related Categories: