ਮੇਧਾ ਸੂਕ੍ਤਮ੍

ਮੇਧਾ ਸੂਕ੍ਤਮ੍ is a Vedic prayer for luminous intelligence, memory, speech, receptivity, and noble learning. The text itself identifies its source as Taittiriya Aranyaka 4, prapathaka 10, anuvakas 41-44, within the Krishna Yajurveda tradition. It is therefore not merely a general student prayer; it is rooted in Vedic recitation and the discipline of receiving sacred knowledge correctly.

This Vedic hymn presents ਮੇਧਾ as far more than cleverness. It is the power by which ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍, what has been heard, is retained, organized, understood, and expressed as truthful conduct. The student asks not only for memory but for a body fit for study, a sweet tongue, attentive ears, long life, and protection of what has been learned.

ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯਾਰਣ੍ਯਕਮ੍ - 4, ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ - 10, ਅਨੁਵਾਕਃ - 41-44

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
This citation identifies the Medha Suktam passage within the Taittiriya Aranyaka tradition, in the fourth section, tenth prapathaka, anuvakas 41 through 44.

ਓਂ-ਯਁਸ਼੍ਛਂਦ॑ਸਾਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼॒ਭੋ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਰੂ॑ਪਃ ।
ਛਂਦੋ॒ਭ੍ਯੋ਽ਧ੍ਯ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤਾ᳚ਥ੍ਸਂਬ॒ਭੂਵ॑ ।
ਸ ਮੇਂਦ੍ਰੋ॑ ਮੇ॒ਧਯਾ᳚ ਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਣੋਤੁ ।
ਅ॒ਮ੍ਰੁਰੁਇਤ॑ਸ੍ਯ ਦੇਵ॒ਧਾਰ॑ਣੋ ਭੂਯਾਸਮ੍ ।
ਸ਼ਰੀ॑ਰਂ ਮੇ॒ ਵਿਚ॑ਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।
ਜਿ॒ਹ੍ਵਾ ਮੇ॒ ਮਧੁ॑ਮਤ੍ਤਮਾ ।
ਕਰ੍ਣਾ᳚ਭ੍ਯਾਂ॒ ਭੂਰਿ॒ਵਿਸ਼੍ਰੁ॑ਵਮ੍ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ॑ਣਃ ਕੋ॒ਸ਼ੋ॑਽ਸਿ ਮੇ॒ਧਯਾ ਪਿ॑ਹਿਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੁ॒ਤਂ ਮੇ॑ ਗੋਪਾਯ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May the all-formed Lord, the foremost power of the meters, born of immortal sacred sound, fill me with medha. May I become a bearer of immortal knowledge. May my body be fit, my speech sweet, my ears capable of abundant hearing, and may the treasure of sacred knowledge protect what I have learned.

ਓਂ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॑ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May peace settle at every level: in divine forces, in the outer world, and within the mind, so that study may become clear and undisturbed.

ਓਂ ਮੇ॒ਧਾਦੇ॒ਵੀ ਜੁ॒ਸ਼ਮਾ॑ਣਾ ਨ॒ ਆਗਾ᳚-ਦ੍ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਾਚੀ॑ ਭ॒ਦ੍ਰਾ ਸੁ॑ਮਨ॒ਸ੍ਯ ਮਾ॑ਨਾ ।
ਤ੍ਵਯਾ॒ ਜੁਸ਼੍ਟਾ॑ ਨੁ॒ਦਮਾ॑ਨਾ ਦੁ॒ਰੁਕ੍ਤਾ᳚ਨ੍ ਬ੍ਰੁਰੁਇ॒ਹਦ੍ਵ॑ਦੇਮ ਵਿ॒ਦਥੇ॑ ਸੁ॒ਵੀਰਾਃ᳚ ।
ਤ੍ਵਯਾ॒ ਜੁਸ਼੍ਟ॑ ਰੁਰੁਇ॒ਸ਼ਿਰ੍ਭ॑ਵਤਿ ਦੇਵਿ॒ ਤ੍ਵਯਾ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ॑਽਽ਗ॒ਤਸ਼੍ਰੀ॑ਰੁ॒ਤ ਤ੍ਵਯਾ᳚ ।
ਤ੍ਵਯਾ॒ ਜੁਸ਼੍ਟ॑ਸ਼੍ਚਿ॒ਤ੍ਰਂ-ਵਿਁਂ॑ਦਤੇ ਵਸੁ॒ ਸਾ ਨੋ॑ ਜੁਸ਼ਸ੍ਵ॒ ਦ੍ਰਵਿ॑ਣੋ ਨ ਮੇਧੇ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May the auspicious, all-reaching Goddess Medha come to us with gracious mind. Favored by her, may we cast away harmful speech and speak nobly in the assembly. By her grace one becomes seer-like, learned, radiant, and able to obtain many kinds of worthy wealth. O Medha, favor us with true resources.

ਮੇ॒ਧਾਂ ਮ॒ ਇਂਦ੍ਰੋ॑ ਦਦਾਤੁ ਮੇ॒ਧਾਂ ਦੇ॒ਵੀ ਸਰ॑ਸ੍ਵਤੀ ।
ਮੇ॒ਧਾਂ ਮੇ॑ ਅ॒ਸ਼੍ਵਿਨਾ॑ਵੁ॒ਭਾ-ਵਾਧ॑ਤ੍ਤਾਂ॒ ਪੁਸ਼੍ਕ॑ਰਸ੍ਰਜਾ ।
ਅ॒ਪ੍ਸ॒ਰਾਸੁ॑ ਚ॒ ਯਾ ਮੇ॒ਧਾ ਗਂ॑ਧ॒ਰ੍ਵੇਸ਼ੁ॑ ਚ॒ ਯਨ੍ਮਨਃ॑ ।
ਦੈਵੀਂ᳚ ਮੇ॒ਧਾ ਸਰ॑ਸ੍ਵਤੀ॒ ਸਾ ਮਾਂ᳚ ਮੇ॒ਧਾ ਸੁ॒ਰਭਿ॑-ਰ੍ਜੁਸ਼ਤਾ॒ਗ੍॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May Indra give me medha; may Goddess Sarasvati give me medha; may the lotus-garlanded Ashvins establish medha in me. May the divine, fragrant medha connected with celestial refinement and Sarasvati graciously favor me.

ਆਮਾਂ᳚ ਮੇ॒ਧਾ ਸੁ॒ਰਭਿ॑-ਰ੍ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਰੂ॑ਪਾ॒ ਹਿਰ॑ਣ੍ਯਵਰ੍ਣਾ॒ ਜਗ॑ਤੀ ਜਗ॒ਮ੍ਯਾ ।
ਊਰ੍ਜ॑ਸ੍ਵਤੀ॒ ਪਯ॑ਸਾ॒ ਪਿਨ੍ਵ॑ਮਾਨਾ॒ ਸਾ ਮਾਂ᳚ ਮੇ॒ਧਾ ਸੁ॒ਪ੍ਰਤੀ॑ਕਾ ਜੁਸ਼ਂਤਾਮ੍ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May Medha, fragrant, manifold, golden, moving through the world, full of vigor and nourishing abundance, come to me and favor me with her auspicious presence.

ਮਯਿ॑ ਮੇ॒ਧਾਂ ਮਯਿ॑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਂ ਮਯ੍ਯ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਤੇਜੋ॑ ਦਧਾਤੁ॒,
ਮਯਿ॑ ਮੇ॒ਧਾਂ ਮਯਿ॑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਂ ਮਯੀਂਦ੍ਰ॑ ਇਂਦ੍ਰਿ॒ਯਂ ਦ॑ਧਾਤੁ॒,
ਮਯਿ॑ ਮੇ॒ਧਾਂ ਮਯਿ॑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਂ ਮਯਿ॒ ਸੂਰ੍ਯੋ॒ ਭ੍ਰਾਜੋ॑ ਦਧਾਤੁ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May Agni place medha, creative power, and brilliance in me. May Indra place medha, creative power, and strength of the faculties in me. May the Sun place medha, creative power, and radiant splendor in me.

[ਓਂ ਹਂ॒ਸ॒ ਹਂ॒ਸਾਯ॑ ਵਿ॒ਦ੍ਮਹੇ॑ ਪਰਮਹਂ॒ਸਾਯ॑ ਧੀਮਹਿ ।
ਤਨ੍ਨੋ॑ ਹਂਸਃ ਪ੍ਰਚੋ॒ਦਯਾ᳚ਤ੍ ॥ (ਹਂਸਗਾਯਤ੍ਰੀ)]

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May we know the Hamsa; we meditate on the supreme Hamsa. May that Hamsa inspire and guide our understanding.

ਓਂ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॒ ਸ਼ਾਂਤਿਃ॑ ॥

Translation (ਭਾਵਾਰ੍ਥ):
May peace settle at every level: in divine forces, in the outer world, and within the mind, so that memory, speech, and understanding may remain protected.

Browse Related Categories: