English

Patanjali Yoga Sutras – 3 (Vibhuti Pada) – English

0 Comments 29 January 2012

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali

This stotram is in romanized sanskrit according to IAST standard. View this in plain english.

PDFLarge PDFAudio/VideoMeaning

Author: patañjali

atha vibhūti pādaḥ |

deśabandhaḥ cittasya dhāraṇā ||1||

tatra pratyayaikatānatā dhyānam ||2||

tadevārthamātranirbhāsaṃ svarūpaśūnyamivasamādhiḥ ||3||

trayamekatra saṃyamaḥ ||4||

tajjayāt praṅñālokaḥ ||5||

tasya bhūmiṣu viniyogaḥ ||6||

trayamantarangaṃ pūrvebhyaḥ ||7||

tadapi bahiraṅgaṃ nirbījasya ||8||

vyutthānanirodhasaṃskārayoḥ abhibhavaprādurbhāvau nirodhakṣaṇa cittānvayo nirodhapariṇāmaḥ ||9||

tasya praśāntavāhitā saṃskārat ||10||

sarvārthatā ekāgrātayoḥ kṣayodayau cittasya samādhipariṇāmaḥ ||11||

tataḥ punaḥ śātoditau tulyapratyayau cittasyaikāgratāpariṇāmaḥ ||12||

etena bhūtendriyeṣu dharmalakṣaṇāvasthā vyākhyātāḥ ||13||

śānoditāvyapadeśyadharmānupātī dharmī ||14||

kramānyatvaṃ pariṇāmānyateve hetuḥ ||15||

pariṇāmatrayasaṃyamātatītānāgata ṅñānam ||16||

śabdārthapratyayāmāmitaretrarādhyāsātsaṅkaraḥ tatpravibhāgasaṃyamāt sarvabhūtarutaṅñānam ||17||

saṃskārasākṣātkaraṇāt pūrvajātiṅñānam ||18||

pratyayasya paracittaṅñānam ||19||

na ca tat sālambanaṃ tasyāviṣayī bhūtatvāt ||20||

kāyarūpasaṃyamāt tatgrāhyaśaktistambhe cakṣuḥ prakāśāsamprayoge‌உntardhānam ||21||

etena śabdādyantardhānamuktam ||22||

sopakramaṃ nirupakramaṃ ca karma tatsaṃyamātaparāntaṅñānam ariṣṭebhyo vā ||23||

maitryadiṣu balāni ||24||

baleṣu hastibalādīnī ||25||

pravṛttyālokanyāsāt sūkṣmāvyāvahitaviprakṛṣṭaṅñānam ||26||

bhuvaṅñānaṃ sūryesaṃyamāt ||27||

candre tāravyūhaṅñānam ||28||

dhruve tadgatiṅñānam ||29||

nābhicakre kāyavyūhaṅñānam ||30||

kanṭhakūpe kṣutpipāsā nivṛttiḥ ||31||

kūrmanāḍyāṃ sthairyam ||32||

mūrdhajyotiṣi siddhadarśanam ||33||

prātibhādvā sarvam ||34||

hrḍaye cittasaṃvit ||35||

sattvapuruṣāyoḥ atyantāsaṅkīrṇayoḥ pratyayāviśeṣobhogaḥ parārthatvātsvārthasaṃyamāt puruṣaṅñānam ||36||

tataḥ prātibhasrāvāṇavedanādarśāsvādavārtā jāyante ||37||

te samādhavupasargāvyutthāne siddhayaḥ ||38||

bandhakāraṇaśaithilyāt pracārasaṃvedanācca cittasya paraśarīrāveśaḥ ||39||

udānajayājjalapaṅkakaṇṭakādiṣvasaṅgo‌உtkrāntiśca ||40||

samānajayājjvalanam ||41||

śrotrākāśayoḥ sambandhasaṃyamāt divyaṃ śrotram ||42||

kāyākāśayoḥ sambandhasaṃyamāt laghutūlasamāpatteścākāśa gamanam ||43||

bahirakalpitā vṛttiḥ mahāvidehā tataḥ prakāśāvaraṇakṣayaḥ ||44||

sthūlasvarūpasūkṣmānvayārthavattvasaṃyamāt bhūtajayaḥ ||45||

tato‌உṇimādiprādurbhāvaḥ kāyasampat taddharānabhighātśca ||46||

rūpalāvaṇyabalavajrasaṃhananatvāni kāyasampat ||47||

grahaṇasvarūpāsmitāvayārthavattvasaṃyamātindriya jayaḥ ||48||

tato manojavitvaṃ vikaraṇabhāvaḥ pradhānajayaśca ||49||

sattvapuruṣānyatākhyātimātrasya sarvabhāvādhiṣṭhātṛtvaṃ sarvaṅñātṛtvaṃ ca ||50||

tadvairāgyādapi doṣabījakṣaye kaivalyam ||51||

sthānyupanimantraṇe saṅgasmayākaraṇaṃ punaraniṣṭaprasaṅgāt ||52||

kṣaṇatatkramayoḥ saṃyamāt vivekajaṃṅñānam ||53||

jātilakṣaṇadeśaiḥ anyatānavacchedāt tulyayoḥ tataḥ pratipattiḥ ||54||

tārakaṃ sarvaviṣayaṃ sarvathāviṣayamakramañceti vivekajaṃ ṅñānam ||55||

sattvapuruṣayoḥ śuddhisāmye kaivalyam ||56||

iti pātañjalayogadarśane vibhūtipādo nāma tṛtīyaḥ pādaḥ |

Join on Facebook, Twitter

Browse by Popular Topics