ShuddhaTelugu

Devi Aswadhati (Amba Stuti) – ShuddhaTelugu

Comments Off on Devi Aswadhati (Amba Stuti) – ShuddhaTelugu 10 April 2016

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: కాళిదాస

(కాళిదాస కృతమ్)

చెటీ భవన్నిఖిల ఖెటీ కదమ్బవన వాటీషు నాకి పటలీ
కొటీర చారుతర కొటీ మణీకిరణ కొటీ కరమ్బిత పదా |
పాటీరగన్ధి కుచశాటీ కవిత్వ పరిపాటీమగాధిప సుతా
ఘొటీఖురాదధిక ధాటీముదార ముఖ వీటీరసెన తనుతామ్ || ౧ || శా. ||

ద్వైపాయన ప్రభృతి శాపాయుధ త్రిదివ సొపాన ధూళి చరణా
పాపాపహ స్వమను జాపానులీన జన తాపాపనొద నిపుణా |
నీపాలయా సురభి ధూపాలకా దురితకూపాదుదన్చయతుమామ్
రూపాధికా శిఖరి భూపాల వంశమణి దీపాయితా భగవతీ || ౨ || శా. ||

యాళీభి రాత్మతనుతాలీనకృత్ప్రియక పాళీషు ఖెలతి భవా
వ్యాళీ నకుల్యసిత చూళీ భరా చరణ ధూళీ లసన్మణిగణా |
యాళీ భృతి శ్రవసి తాళీ దళం వహతి యాళీక శొభి తిలకా
సాళీ కరొతు మమ కాళీ మనః స్వపద నాళీక సెవన విధౌ || ౩ || శా. ||

బాలామృతాంశు నిభ ఫాలామనా గరుణ చెలా నితమ్బ ఫలకె
కొలాహల క్షపిత కాలామరాకుశల కీలాల శొషణ రవిః |
స్థూలాకుచె జలద నీలాకచె కలిత వీలా కదమ్బ విపినె
శూలాయుధ ప్రణతి శీలా దధాతు హృది శైలాధి రాజ తనయా || ౪ || శా. ||

కమ్బావతీవ సవిడమ్బా గళెన నవ తుమ్బాభ వీణ సవిధా
బిమ్బాధరా వినత శమ్బాయుధాది నికురుమ్బా కదమ్బ విపినె |
అమ్బా కురఙ్గ మదజమ్బాల రొచి రిహ లమ్బాలకా దిశతు మె
శం బాహులెయ శశి బిమ్బాభి రామ ముఖ సమ్బాధితా స్తన భరా || ౫ || శా. ||

దాసాయమాన సుమహాసా కదమ్బవన వాసా కుసుమ్భ సుమనొ
వాసా విపఞ్చి కృత రాసా విధూత మధు మాసారవిన్ద మధురా |
కాసార సూన తతి భాసాభిరామ తను రాసార శీత కరుణా
నాసా మణి ప్రవర భాసా శివా తిమిర మాసాయె దుపరతిమ్ || ౬ || శా. ||

న్యఙ్కాకరె వపుషి కఙ్కాళ రక్త పుషి కఙ్కాది పక్షి విషయె
త్వం కామనా మయసి కిం కారణం హృదయ పఙ్కారి మె హి గిరిజామ్ |
శఙ్కాశిలా నిశిత టఙ్కాయమాన పద సఙ్కాశమాన సుమనొ
ఝఙ్కారి భృఙ్గతతి మఙ్కానుపెత శశి సఙ్కాశ వక్త్ర కమలామ్ || ౭ || శా. ||

జమ్భారి కుమ్భి పృథు కుమ్భాపహాసి కుచ సమ్భావ్య హార లతికా
రమ్భా కరీన్ద్ర కర దమ్భాపహొరుగతి డిమ్భానురఞ్జిత పదా |
శమ్భా ఉదార పరిరమ్భాఙ్కురత్ పులక దమ్భానురాగ పిశునా
శం భాసురాభరణ గుమ్భా సదా దిశతు శుమ్భాసుర ప్రహరణా || ౮ || శా. ||

దాక్షాయణీ దనుజ శిక్షా విధౌ వికృత దీక్షా మనొహర గుణా
భిక్షాశినొ నటన వీక్షా వినొద ముఖి దక్షాధ్వర ప్రహరణా |
వీక్షాం విధెహి మయి దక్షా స్వకీయ జన పక్షా విపక్ష విముఖీ
యక్షెశ సెవిత నిరాక్షెప శక్తి జయ లక్షావధాన కలనా || ౯ || శా. ||

వన్దారు లొక వర సన్ధాయినీ విమల కున్దావదాత రదనా
బృన్దారు బృన్ద మణి బృన్దారవిన్ద మకరన్దాభిషిక్త చరణా |
మన్దానిలా కలిత మన్దార దామభిరమన్దాభిరామ మకుటా
మన్దాకినీ జవన భిన్దాన వాచమరవిన్దాననా దిశతు మె || ౧౦ || శా. ||

యత్రాశయొ లగతి తత్రాగజా భవతు కుత్రాపి నిస్తుల శుకా
సుత్రామ కాల ముఖ సత్రాసకప్రకర సుత్రాణ కారి చరణా |
ఛత్రానిలాతిరయ పత్త్రాభిభిరామ గుణ మిత్రామరీ సమ వధూః
కు త్రాసహీన మణి చిత్రాకృతి స్ఫురిత పుత్రాది దాన నిపుణా || ౧౧ || శా. ||

కూలాతిగామి భయ తూలావళిజ్వలనకీలా నిజస్తుతి విధా
కొలాహలక్షపిత కాలామరీ కుశల కీలాల పొషణ రతా |
స్థూలాకుచె జలద నీలాకచె కలిత లీలా కదమ్బ విపినె
శూలాయుధ ప్రణతి శీలా విభాతు హృది శైలాధిరాజ తనయా || ౧౨ || శా. ||

ఇన్ధాన కీర మణిబన్ధా భవె హృదయబన్ధా వతీవ రసికా
సన్ధావతీ భువన సన్ధారణె ప్యమృత సిన్ధావుదార నిలయా |
గన్ధానుభావ ముహురన్ధాలి పీత కచ బన్ధా సమర్పయతు మె
శం ధామ భానుమపి రున్ధాన మాశు పద సన్ధాన మప్యనుగతా || ౧౩ || శా. ||

ShuddhaTelugu

Bhartruhari Sataka Trisati – Vairaagya Satakam – ShuddhaTelugu

No Comments 24 December 2014

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: భర్తృహరి

చూడోత్తంసితచన్ద్రచారుకలికాచఞ్చచ్ఛిఖాభాస్వరో
లీలాదగ్ధవిలోలకామశలభః శ్రేయోదశాగ్రే స్ఫురన్ |
అన్తఃస్ఫూర్జద్‌అపారమోహతిమిరప్రాగ్భారమ్ ఉచ్చాటయన్
శ్వేతఃసద్మని యోగినాం విజయతే ఙ్ఞానప్రదీపో హరః || ౩.౧ ||

భ్రాన్తం దేశమ్ అనేకదుర్గవిషమం ప్రాప్తం న కిఞ్చిత్ఫలం
త్యక్త్వా జాతికులాభిమానమ్ ఉచితం సేవా కృతా నిష్ఫలా |
భుక్తం మానవివర్జితం పరగృహేష్వాశఙ్కయా కాకవత్
తృష్ణే జృమ్భసి పాపకర్మపిశునే నాద్యాపి సన్తుష్యసి || ౩.౨ ||

ఉత్ఖాతం నిధిశఙ్కయా క్షితితలం ధ్మాతా గిరేర్ధాతవో
నిస్తీర్ణః సరితాం పతిర్నృపతయో యత్నేన సన్తోషితాః |
మన్త్రారాధనతత్పరేణ మనసా నీతాః శ్మశానే నిశాః
ప్రాప్తః కాణవరాటకో‌உపి న మయా తృష్ణే సకామా భవ || ౩.౩ ||

ఖలాలాపాః సౌఢాః కథమ్ అపి తద్‌ఆరాధనపరైర్నిగృహ్యాన్తర్
బాష్పం హసితమ్ అపి శూన్యేన మనసా |
కృతో విత్తస్తమ్భప్రతిహతధియామ్ అఞ్జలిరపి
త్వమ్ ఆశే మోఘాశే కిమ అపరమ్ అతో నర్తయసి మామ్ || ౩.౪ ||

అమీషాం ప్రాణానాం తులితవిసినీపత్రపయసాం
కృతే కిం నాస్మాభిర్విగలితవివేకైర్వ్యవసితమ్ |
యద్‌ఆఢ్యానామ్ అగ్రే ద్రవిణమదనిఃసంఙ్ఞమనసాం
కృతం మావవ్రీడైర్నిజగుణకథాపాతకమ్ అపి || ౩.౫ ||

క్షాన్తం న క్షమయా గృహోచితసుఖం త్యక్తం న సన్తోషతః
సోఢో దుఃసహశీతతాపపవనక్లేశో న తప్తం తపః |
ధ్యాతం విత్తమ్ అహర్నిశం నిత్యమితప్రాణైర్న శమ్భోః పదం
తత్తత్కర్మ కృతం యదేవ మునిభిస్తైస్తైః ఫలైర్వఞ్చితాః || ౩.౬ ||

భోగా న భుక్తా వయమ్ ఏవ భుక్తాస్
తపో న తప్తం వయమ్ ఏవ తప్తాః |
కాలో న యాతో వయమ్ ఏవ యాతాస్తృష్ణా
న జీర్ణా వయమ్ ఏవ జీర్ణాః || ౩.౭ ||

బలిభిర్ముఖమ్ ఆక్రాన్తం పలితేనాఙ్కితం శిరః |
గాత్రాణి శిథిలాయన్తే తృష్ణైకా తరుణాయతే || ౩.౮ ||

వివేకవ్యాకోశే విదధతి సమే శామ్యతి తృషా
పరిష్వఙ్గే తుఙ్గే ప్రసరతితరాం సా పరిణతా |
జరాజీర్ణైశ్వర్యగ్రసనగహనాక్షేపకృపణస్తృషాపాత్రం
యస్యాం భవతి మరుతామ్ అప్యధిపతిః || ౩.౮౧ ||

నివృత్తా భోగేచ్ఛా పురుషబహుమానో‌உపి గలితః
సమానాః స్వర్యాతాః సపది సుహృదో జీవితసమాః |
శనైర్యష్ట్యుత్థానం ఘనతిమిరరుద్ధే చ నయనే
అహో మూఢః కాయస్తదపి మరణాపాయచకితః || ౩.౯ ||

ఆశా నామ నదీ మనోరథజలా తృష్ణాతరఙ్గాకులా
రాగగ్రాహవతీ వితర్కవిహగా ధైర్యద్రుమధ్వంసినీ |
మోహావర్తసుదుస్తరాతిగహనా ప్రోత్తుఙ్గచిన్తాతటీ
తస్యాః పరగతా విశుద్ధమ్ అలసో నన్దన్తి యోగీశ్వరాః || ౩.౧౦ ||

న సంసారోత్పన్నం చరితమ్ అనుపశ్యామి కుశలం
విపాకః పుణ్యానాం జనయతి భయం మే విమృశతః |
మహద్భిః పుణ్యౌఘైశ్చిరపరిగృహీతాశ్చ విషయా
మహాన్తో జాయన్తే వ్యసనమ్ ఇవ దాతుం విషయిణామ్ || ౩.౧౧ ||

అవశ్యం యాతారశ్చిరతరమ్ ఉషిత్వాపి విషయా
వియోగే కో భేదస్త్యజతి న జనో యత్స్వయమ్ అమూన్ |
వ్రజన్తః స్వాతన్త్ర్యాదతులపరితాపాయ మనసః
స్వయం త్యక్తా హ్యేతే శమసుఖమ్ అనన్తం విదధతి || ౩.౧౨ ||

బ్రహ్మఙ్ఞానవివేకనిర్మలధియః కుర్వన్త్యహో దుష్కరం
యన్ముఞ్చన్త్యుపభోగభాఞ్జ్యపి ధనాన్యేకాన్తతో నిఃస్పృహాః |
సమ్ప్రాతాన్న పురా న సమ్ప్రతి న చ ప్రాప్తౌ దృఢప్రత్యయాన్
వాఞ్ఛామాత్రపరిగ్రహానపి పరం త్యక్తుం న శక్తా వయమ్ || ౩.౧౩ ||

ధన్యానాం గిరికన్దరేషు వసతాం జ్యోతిః పరం ధ్యాయతామానన్దాశ్రు
జలం పిబన్తి శకునా నిఃశఙ్కమ్ అఙ్కేశయాః |
అస్మాకం తు మనోరథోపరచితప్రాసాదవాపీతటక్రీడా
కాననకేలికౌతుకజుషామ్ ఆయుః పరం క్షీయతే || ౩.౧౪ ||

భిక్షాశతం తదపి నీరసమ్ ఏకబారం
శయ్యా చ భూః పరిజనో నిజదేహమాత్రమ్ |
వస్త్రం విశీర్ణశతఖణ్డమయీ చ కన్థా
హా హా తథాపి విషయా న పరిత్యజన్తి || ౩.౧౫ ||

స్తనౌ మాంసగ్రన్థీ కనకకలశావిత్యుపమితీ
ముఖం శ్లేష్మాగారం తదపి చ శశాఙ్కేన తులితమ్ |
స్రవన్మూత్రక్లిన్నం కరివరశిరస్పర్ధి జఘనం
ముహుర్నిన్ద్యం రూపం కవిజనవిశేషైర్గురుకృతమ్ || ౩.౧౬ ||

ఏకో రాగిషు రాజతే ప్రియతమాదేహార్ధహారీ హరో
నీరాగేషు జనో విముక్తలలనాసఙ్గో న యస్మాత్పరః |
దుర్వారస్మరబాణపన్నగవిషవ్యాబిద్ధముగ్ధో జనః
శేషః కామవిడమ్బితాన్న విషయాన్భోక్తుం న మోక్తుం క్షమః || ౩.౧౭ ||

అజానన్దాహాత్మ్యం పతతు శలభస్తీవ్రదహనే
స మీనో‌உప్యఙ్ఞానాద్బడిశయుతమ్ అశ్నాతు పిశితమ్ |
విజానన్తో‌உప్యేతే వయమ్ ఇహ వియజ్జాలజటిలాన్
న ముఞ్చామః కానామ్ అహహ గహనో మోహమహిమా || ౩.౧౮ ||

తృషా శుష్యత్యాస్యే పిబతి సలిలం శీతమధురం
క్షుధార్తః శాల్యన్నం కవలయతి మాంసాదికలితమ్ |
ప్రదీప్తే కామాగ్నౌ సుదృఢతరమ్ ఆలిఙ్గతి వధూం
ప్రతీకారం వ్యాధః సుఖమ్ ఇతి విపర్యస్యతి జనః || ౩.౧౯ ||

తుఙ్గం వేశ్మ సుతాః సతామ్ అభిమతాః సఙ్ఖ్యాతిగాః సమ్పదః
కల్యాణీ దయితా వయశ్చ నవమ్ ఇత్యఙ్ఞానమూఢో జనః |
మత్వా విశ్వమ్ అనశ్వరం నివిశతే సంసారకారాగృహే
సన్దృశ్య క్షణభఙ్గురం తదఖిలం ధన్యస్తు సన్న్యస్యతి || ౩.౨౦ ||

దీనా దీనముఖైః సదైవ శిశుకైరాకృష్టజీర్ణామ్బరా
క్రోశద్భిః క్షుధితైర్నిరన్నవిధురా దృశ్యా న చేద్గేహినీ |
యాచ్ఞాభఙ్గభయేన గద్గదగలత్రుట్యద్విలీనాక్షరం
కో దేహీతి వదేత్స్వదగ్ధజఠరస్యార్థే మనస్వీ పుమాన్ || ౩.౨౧ ||

అభిమతమహామానగ్రన్థిప్రభేదపటీయసీ
గురుతరగుణగ్రామాభోజస్ఫుటోజ్జ్వలచన్ద్రికా |
విపులవిలల్లజ్జావల్లీవితానకుఠారికా
జఠరపిఠరీ దుస్పురేయం కరోతి విడమ్బనమ్ || ౩.౨౨ ||

పుణ్యే గ్రామే వనే వా మహతి సితపటచ్ఛన్నపాలీ కపాలిం
హ్యాదాయ న్యాయగర్భద్విజహుతహుతభుగ్ధూమధూమ్రోపకణ్ఠే |
ద్వారం ద్వారం ప్రవిష్టో వరమ్ ఉదరదరీపూరణాయ క్షుధార్తో
మానీ ప్రాణైః సనాథో న పునరనుదినం తుల్యకుల్యేసు దీనః || ౩.౨౩ ||

గఙ్గాతరఙ్గకణశీకరశీతలాని
విద్యాధరాధ్యుషితచారుశిలాతలాని |
స్థానాని కిం హిమవతః ప్రలయం గతాని
యత్సావమానపరపిణ్డరతా మనుష్యాః || ౩.౨౪ ||

కిం కన్దాః కన్దరేభ్యః ప్రలయమ్ ఉపగతా నిర్ఝరా వా గిరిభ్యః
ప్రధ్వస్తా వా తరుభ్యః సరసగలభృతో వల్కలిన్యశ్చ శాఖాః |
వీక్ష్యన్తే యన్ముఖాని ప్రసభమ్ అపగతప్రశ్రయాణాం ఖలానాం
దుఃఖాప్తస్వల్పవిత్తస్మయపవనవశానర్తితభ్రూలతాని || ౩.౨౫ ||

పుణ్యైర్మూలఫలైస్తథా ప్రణయినీం వృత్తిం కురుష్వాధునా
భూశయ్యాం నవపల్లవైరకృపణైరుత్తిష్ఠ యావో వనమ్ |
క్షుద్రాణామ్ అవివేకమూఢమనసాం యత్రేశ్వరాణాం సదా
విత్తవ్యాధివికారవిహ్వలగిరాం నామాపి న శ్రూయతే || ౩.౨౬ ||

ఫలం స్వేచ్ఛాలభ్యం ప్రతివనమ్ అఖేదం క్షితిరుహాం
పయః స్థానే స్థానే శిశిరమధురం పుణ్యసరితామ్ |
మృదుస్పర్శా శయ్యా సులలితలతాపల్లవమయీ
సహన్తే సన్తాపం తదపి ధనినాం ద్వారి కృపణాః || ౩.౨౭ ||

యే వర్తన్తే ధనపతిపురః ప్రార్థనాదుఃఖభాజో
యే చాల్పత్వం దధతి విషయాక్షేపపర్యాప్తబుద్ధేః |
తేషామ్ అన్తఃస్ఫురితహసితం వాసరాణి స్మరేయం
ధ్యానచ్ఛేదే శిఖరికుహరగ్రావశయ్యానిషణ్ణః || ౩.౨౮ ||

యే సన్తోషనిరన్తరప్రముదితస్తేషాం న భిన్నా ముదో
యే త్వన్యే ధనలుబ్ధసఙ్కలధియస్తేసాం న తృష్ణాహతా |
ఇత్థం కస్య కృతే కుతః స విధినా కీదృక్పదం సమ్పదాం
స్వాత్మన్యేవ సమాప్తహేమమహిమా మేరుర్న మే రోచతే || ౩.౨౯ ||

భిక్షాహారమ్ అదైన్యమ్ అప్రతిసుఖం భీతిచ్ఛిదం సర్వతో
దుర్మాత్సర్యమదాభిమానమథనం దుఃఖౌఘవిధ్వంసనమ్ |
సర్వత్రాన్వహమ్ అప్రయత్నసులభం సాధుప్రియం పావనం
శమ్భోః సత్రమ్ అవాయమ్ అక్షయనిధిం శంసన్తి యోగీశ్వరాః || ౩.౩౦ ||

భోగే రోగమయం కులే చ్యుతిభయం విత్తే నృపాలాద్భయం
మానే ధైన్యభయం బలే రిపుభయం రూపే జరాయ భయమ్ |
శాస్త్రే వాదిభయం గుణే ఖలభయం కాయే కృతాన్తాద్భయం
సర్వం వస్తు భయాన్వితం భువి న్ణాం వైరాగ్యమ్ ఏవాభయమ్ || ౩.౩౧ ||

ఆక్రాన్తం మరణేన జన్మ జరసా చాత్యుజ్జ్వలం యౌవనం
సన్తోషో ధనలిప్సయా శమముఖం ప్రౌఢాఙ్గనావిభ్రమైః |
లోకైర్మత్సరిభిర్గుణా వనభువో వ్యాలైర్నృపా దుర్జనైర్
అస్థైర్యేణ విభూతయో‌உప్యపహతా గ్రస్తం న కిం కేన వా || ౩.౩౨ ||

ఆధివ్యాధిశతైర్జనస్య వివిధైరారోగ్యమ్ ఉన్మూల్యతే
లక్ష్మీర్యత్ర పతన్తి తత్ర వివృతద్వారా ఇవ వ్యాపదః |
జాతం జాతమ్ అవశ్యమ్ ఆశు వివశం మృత్యుః కరోత్యాత్మసాత్
తత్కిం తేన నిరఙ్కుశేన విధినా యన్నిర్మితం సుస్థిరమ్ || ౩.౩౩ ||

భోగాస్తుఙ్గతరఙ్గభఙ్గతరలాః ప్రాణాః క్షణధ్వంసినః
స్తోకాన్యేవ దినాని యౌవనసుఖం స్ఫూర్తిః ప్రియాసు స్థితా |
తత్సంసారమ్ అసారమ్ ఏవ నిఖిలం బుద్ధ్వా బుధా బోధకా
లోకానుగ్రహపేశలేన మనసా యత్నః సమాధీయతామ్ || ౩.౩౪ ||

భోగా మేఘవితానమధ్యవిలసత్సౌదామినీచఞ్చలా
ఆయుర్వాయువిఘట్టితాబ్జపటలీలీనామ్బువద్భఙ్గురమ్ |
లీలా యౌవనలాలసాస్తనుభృతామ్ ఇత్యాకలయ్య ద్రుతం
యోగే ధైర్యసమాధిసిద్ధిసులభే బుద్ధిం విదధ్వం బుధాః || ౩.౩౫ ||

ఆయుః కల్లోలలోలం కతిపయదివసస్థాయినీ యౌవనశ్రీర్
అర్థాః సఙ్కల్పకల్పా ఘనసమయతడిద్విభ్రమా భోగపూగాః |
కణ్ఠాశ్లేషోపగూఢ తదపి చ న చిరం యత్ప్రియాభః ప్రణీతం
బ్రహ్మణ్యాసక్తచిత్తా భవత భవమయామ్భోధిపారం తరీతుమ్ || ౩.౩౬ ||

కృచ్ఛ్రేణామేధ్యమధ్యే నియమితతనుభిః స్థీయతే గర్భవాసే
కాన్తావిశ్లేషదుఃఖవ్యతికరవిషమో యౌవనే చోపభోగః |
వామాక్షీణామ్ అవఙ్ఞావిహసితవసతిర్వృద్ధభావో‌உన్యసాధుః
సంసారే రే మనుష్యా వదత యది సుఖం స్వల్పమ్ అప్యస్తి కిఞ్చిథ్ || ౩.౩౭ ||

వ్యాఘ్రీవ తిష్ఠతి జరా పరితర్జయన్తీ
రోగాశ్చ శత్రవ ఇవ ప్రహరన్తి దేహమ్ |
ఆయుః పరిస్రవన్తి భిన్నఘటాదివామ్భో
లోకస్తథాప్యహితమ్ ఆచరతీతి చిత్రమ్ || ౩.౩౮ ||

భోగా భఙ్గురవృత్తయో బహువిధాస్తైరేవ చాయం భవస్తత్
కస్యేహ కృతే పరిభ్రమత రే లోకాః కృతం చేష్టతైః |
ఆశాపాశశతాపశాన్తివిశదం చేతఃసమాధీయతాం
కామోత్పత్తివశాత్స్వధామని యది శ్రద్దేయమ్ అస్మద్వచః || ౩.౩౯ ||

సఖే ధన్యాః కేచిత్త్రుటితభవబన్ధవ్యతికరా
వనాన్తే చిత్తాన్తర్విషమ్ అవిషయాశీత్విషగతాః |
శరచ్చన్ద్రజ్యోత్స్నాధవలగగనాభోగసుభగాం
నయన్తే యే రాత్రిం సుకృతచయచిన్తైకశరణాః || ౩.౩౯౧ ||

బ్రహ్మేన్ద్రాదిమరుద్గణాంస్తృణకణాన్యత్ర స్థితో మన్యతే
యత్స్వాదాద్విరసా భవన్తి విభవాస్త్రైలోక్యరాజ్యాదయః |
భోగః కో‌உపి స ఏవ ఏక పరమో నిత్యోదితో జృమ్భతే
భోః సాధో క్షణభఙ్గురే తదితరే భోగే రతిం మా కృథాః || ౩.౪౦ ||

సా రమ్యా నగరీ మహాన్స నృపతిః సామన్తచక్రం చ తత్
పార్శ్వే తస్య చ సా విదగ్ధపరిషత్తాశ్చన్ద్రబిమ్బాననాః |
ఉద్వృత్తః స రాజపుత్రనివహస్తే వన్దినస్తాః కథాః
సర్వం యస్య వశాదగాత్స్మృతిపథం కాలాయ తస్మై నమః || ౩.౪౧ ||

యత్రానేకః క్వచిదపి గృహే తత్ర తిష్ఠత్యథైకో
యత్రాప్యేకస్తదను బహవస్తత్ర నైకో‌உపి చాన్తే |
ఇత్థం నయౌ రజనిదివసౌ లోలయన్ద్వావివాక్షౌ
కాలః కల్యో భువనఫలకే క్రడతి ప్రాణిశారైః || ౩.౪౨ ||

ఆదిత్యస్య గతాగతైరహరహః సఙ్క్షీయతే జీవితం
వ్యాపారైర్బహుకార్యభారగురుభిః కాలో‌உపి న ఙ్ఞాయతే |
దృష్ట్వా జన్మజరావిపత్తిమరణం త్రాసశ్చ నోత్పద్యతే
పీత్వా మోహమయీం ప్రమాదమదిరామ్ ఉన్మత్తభూతం జగథ్ || ౩.౪౩ ||

రాత్రిః సైవ పునః స ఏవ దివసో మత్వా ముధా జన్తవో
ధావన్త్యుద్యమినస్తథైవ నిభృతప్రారబ్ధతత్తత్క్రియాః |
వ్యాపారైః పునర్‌ఉక్తభూతవిషయైరిత్థం విధేనామునా
సంసారేణ కదర్థితా వయమ్ అహో మోహాన్న లజ్జామహే || ౩.౪౪ ||

న ధ్యానం పదమ్ ఈశ్వరస్య విధివత్సంసారవిచ్ఛిత్తయే
స్వర్గద్వారకపాటపాటనపటుర్ధర్మో‌உపి నోపార్జితః |
నారీపీనపయోధరోరుయుగలం స్వప్నే‌உపి నాలిఙ్గితం
మాతుః కేవలమ్ ఏవ యౌవనవనచ్ఛేదే కుఠారా వయమ్ || ౩.౪౫ ||

నాభ్యస్తా ప్రతివాదివృన్దదమనీ విద్యా వినీతోచితా
ఖడ్గాగ్రైః కరికుమ్భపీఠదలనైర్నాకం న నీతం యశః |
కాన్తాకోఉమ్‌అలపల్లవాధరరసః పీతో న చన్ద్రోదయే
తారుణ్యం గతమ్ ఏవ నిష్ఫలమ్ అహో శూన్యాలయే దీపవథ్ || ౩.౪౬ ||

విద్యా నాధిగతా కలఙ్కరహితా విత్తం చ నోపార్జితం
శుశ్రూషాపి సమాహితేన మనసా పిత్రోర్న సమ్పాదితా |
ఆలోలాయతలోచనాః ప్రియతమాః స్వప్నే‌உపి నాలిఙ్గితాః
కాలో‌உయం పరపిణ్డలోలుపతయా కాకైరివ ప్రేర్యతే || ౩.౪౭ ||

వయం యేభ్యో జాతాశ్చిరపరిగతా ఏవ ఖలు తే
సమం యైః సంవృద్ధాః స్మృతివిషయతాం తే‌உపి గమితాః |
ఇదానీమ్ ఏతే స్మః ప్రతిదివసమ్ ఆసన్నపతనా
గతాస్తుల్యావస్థాం సికతిలనదీతీరతరుభిః || ౩.౪౮ ||

ఆయుర్వర్షశతం న్ణాం పరిమితం రాత్రౌ తద్‌అర్ధం గతం
తస్యార్ధస్య పరస్య చార్ధమ్ అపరం బాలత్వవృద్ధత్వయోః |
శేషం వ్యాధివియోగదుఃఖసహితం సేవాదిభిర్నీయతే
జీవే వారితరఙ్గచఞ్చలతరే సౌఖ్యం కుతః ప్రాణినామ్ || ౩.౪౯ ||

క్షణం బాలో భూత్వా క్షణం పై యువా కామరసికః
క్షణం విత్తైర్హీనః క్షణమ్ అపి చ సమ్పూర్ణవిభవః |
జరాజీర్ణైరఙ్గైర్నట ఇవ బలీమణ్డితతనూర్
నరః సంసారాన్తే విశతి యమధానీయవనికామ్ || ౩.౫౦ ||

త్వం రాజా వయమ్ అప్యుపాసితగురుప్రఙ్ఞాభిమానోన్నతాః
ఖ్యాతస్త్వం విభవైర్యశాంసి కవయో దిక్షు ప్రతన్వన్తి నః |
ఇత్థం మానధనాతిదూరమ్ ఉభయోరప్యావయోరన్తరం
యద్యస్మాసు పరాఙ్ముఖో‌உసి వయమ్ అప్యేకాన్తతో నిఃస్పృహా || ౩.౫౧ ||

అర్థానామ్ ఈశిషే త్వం వయమ్ అపి చ గిరామ్ ఈశ్మహే యావదర్థం
శూరస్త్వం వాదిదర్పవ్యుపశమనవిధావక్షయం పాటవం నః |
సేవన్తే త్వాం ధనాఢ్యా మతిమలహతయేమామ్ అపి శ్రోతుకామామయ్య్
అప్యాస్థా న తే చేత్త్వయి మమ నితరామ్ ఏవ రాజన్ననాస్థా || ౩.౫౨ ||

వయమ్ ఇహ పరితుష్టా వల్కలైస్త్వం దుకూలైః
సమ ఇహ పరితోషో నిర్విశేషో విశేషః |
స తు భవతు దరిద్రో యస్య తృష్ణా విశాలా
మనసి చ పరితుష్టే కో‌உర్థవాన్కో దరిద్రః || ౩.౫౩ ||

ఫలమ్ అలమ్ అశనాయ స్వాదు పానాయ తోయం
క్షితిరపి శయనార్థం వాససే వల్కలం చ |
నవఘనమధుపానభ్రాన్తసర్వేన్ద్రియాణామవినయమ్
అనుమన్తుం నోత్సహే దుర్జనానామ్ || ౩.౫౪ ||

అశ్నీమహి వయం భిక్షామ్ ఆశావాసో వసీమహి |
శయీమహి మహీపృష్ఠే కుర్వీమహి కిమ్ ఈశ్వరైః || ౩.౫౫ ||

న నటా నా విటా న గాయకా న చ సభ్యేతరవాదచుఞ్చవః |
నృపమ్ ఈక్షితుమ్ అత్ర కే వయం స్తనభారానమితా న యోషితః || ౩.౫౬ ||

విపులహృదయైరీశైరేతజ్జగజ్జనితం పురా
విధృతమ్ అపరైర్దత్తం చాన్యైర్విజిత్య తృణం యథా |
ఇహ హి భువనాన్యన్యైర్ధీరాశ్చతుర్దశ భుఞ్జతే
కతిపయపురస్వామ్యే పుంసాం క ఏష మదజ్వరః || ౩.౫౭ ||

అభుక్తాయాం యస్యాం క్షణమ్ అపి న యాతం నృపశతైర్
ధువస్తస్యా లాభే క ఇవ బహుమానః క్షితిభృతామ్ |
తద్‌అంశస్యాప్యంశే తద్‌అవయలేశే‌உపి పతయో
విషాదే కర్తవ్యే విదధతి జడాః ప్రత్యుత ముదమ్ || ౩.౫౮ ||

మృత్పిణ్డో జలరేఖయా బలయతిః సర్వో‌உప్యయం నన్వణుః
స్వాంశీకృత్య స ఏవ సఙ్గరశతై రాఙ్ఞాం గణా భుఞ్జతే |
యే దద్యుర్దదతో‌உథవా కిమ్ అపరం క్షుద్రా దరిద్రం భృశం
ధిగ్ధిక్తాన్పురుషాధమాన్ధనకణాన్వాఞ్ఛన్తి తేభ్యో‌உపి యే || ౩.౫౯ ||

స జాతః కో‌உప్యాసీన్మదనరిపుణా మూర్ధ్ని ధవలం
కపాలం యస్యోచ్చైర్వినిహితమ్ అలఙ్కారవిధయే |
నృభిః ప్రాణత్రాణప్రవణమతిభిః కైశ్చిదధునా
నమద్భిః కః పుంసామ్ అయమ్ అతులదర్పజ్వరభరః || ౩.౬౦ ||

పరేషాం చేతాంసి ప్రతిదివసమ్ ఆరాధ్య బహుధా
ప్రసాదం కిం నేతుం విశసి హృదయ క్లేశకలితమ్ |
ప్రసన్నే త్వయ్యన్తఃసవయముదితచిన్తామణిగణో
వివిక్తః సఙ్కల్పః కిమ్ అభిలషితం పుష్యతి న తే || ౩.౬౧ ||

సత్యామ్ ఏవ త్రిలోకీసరితి హరశిరశ్చుమ్బినీవచ్ఛటాయాం
సద్వృత్తిం కల్పయన్త్యాం బటవిటపభవైర్వల్కలైః సత్ఫలైశ్చ |
కో‌உయం విద్వాన్విపత్తిజ్వరజనితరుజాతీవదుఃఖాసికానాం
వక్త్రం వీక్షేత దుఃస్థే యది హి న విభృయాత్స్వే కుటుమ్బే‌உనుకమ్పామ్ || ౩.౬౧౧ ||

పరిభ్రమసి కిం ముధా క్వచన చిత్త విశ్రామ్యతాం
స్వయం భవతి యద్యథా భవతి తత్తథా నాన్యథా |
అతీతమ్ అననుస్మరన్నపి చ భావ్యసఙ్కల్పయన్నతర్కిత
సమాగమానుభవామి భోగనాహమ్ || ౩.౬౨ ||

ఏతస్మాద్విరమేన్ద్రియార్థగహనాదాయాసకాదాశ్రయశ్రేయో
మార్గమ్ అశేషదుఃఖశమనవ్యాపారదక్షం క్షణాత్ |
స్వాత్మీభావమ్ ఉపైహి సన్త్యజ నిజాం కల్లోలలోలం గతిం
మా భూయో భజ భఙ్గురాం భవరతిం చేతః ప్రసీదాధునా || ౩.౬౩ ||

మోహం మార్జయ తామ్ ఉపార్జయ రతిం చన్ద్రార్ధచూడామణౌ
చేతః స్వర్గతరఙ్గిణీతటభువామ్ ఆసఙ్గమ్ అఙ్గీకురు |
కో వా వీచిషు బుద్బుదేషు చ తడిల్లేఖాసు చ శ్రీషు చ
జ్వాలాగ్రేషు చ పన్నగేషు సరిద్వేగేషు చ చప్రత్యయః || ౩.౬౪ ||

చేతశ్చిన్తయ మా రమాం సకృదిమామ్ అస్థాయినీమ్ ఆస్థయా
భూపాలభ్రుకుటీకుటీవిహరణవ్యాపారపణ్యాఙ్గనామ్ |
కన్థాకఞ్చుకినః ప్రవిశ్య భవనద్వారాణి వారాణసీరథ్యా
పఙ్క్తిషు పాణిపాత్రపతితాం భిక్షామ్ అపేక్షామహే || ౩.౬౫ ||

అగ్రే గీతం సరసకవయః పార్శ్వయోర్దాక్షిణాత్యాః
పశ్చాల్లీలావలయరణితం చామరగ్రాహిణీనామ్ |
యద్యస్త్యేవం కురు భవరసాస్వాదనే లమ్పటత్వం
నో చేచ్చేతః ప్రవిశ సహసా నిర్వికల్పే సమాధౌ || ౩.౬౬ ||

ప్రాప్తాః శ్రియః సకలకామదుధాస్తతః కిం
న్యస్తం పదం శిరసి విద్విషతాం తతః కిమ్ |
సమ్పాదితాః ప్రణయినో విభవైస్తతః కిం
కల్పం స్థితాస్తనుభృతాం తనవస్తతః కిమ్ || ౩.౬౭ ||

భక్తిర్భవే మరణజన్మభయం హృదిస్థం
స్నేహో న బన్ధుషు న మన్మథజా వికారాః |
సంసర్జ దోషరహితా విజయా వనాన్తా
వైరాగ్యమ్ అస్తి కిమ్ ఇతః పరమర్థనీయమ్ || ౩.౬౮ ||

తస్మాదనన్తమ్ అజరం పరమం వికాసి
తద్బ్రహ్మ చిన్తయ కిమ్ ఏభిరసద్వికల్పైః |
యస్యానుషఙ్గిణ ఇమే భువనాధిపత్యభోగాదయః
కృపణలోకమతా భవన్తి || ౩.౬౯ ||

పాతాలమ్ ఆవిశసి యాసి నభో విలఙ్ఘ్య
దిఙ్మణ్డలం భ్రమసి మానస చాపలేన |
భ్రాన్త్యాపి జాతు విమలం కథమ్ ఆత్మనీనం
న బ్రహ్మ సంసరసి విర్వృతిమమ్ ఏషి యేన || ౩.౭౦ ||

కిం వేదైః స్మృతిభిః పురాణపఠనైః శాస్త్రైర్మహావిస్తరైః
స్వర్గగ్రామకుటీనివాసఫలదైః కర్మక్రియావిభ్రమైః |
ముక్త్వైకం భవదుఃఖభారరచనావిధ్వంసకాలానలం
స్వాత్మానన్దపదప్రవేశకలనం శేసైర్వాణిగ్వృత్తిభిః || ౩.౭౧ ||

నాయం తే సమయో రహస్యమ్ అధునా నిద్రాతి నాథో యది
స్థిత్వా ద్రక్ష్యతి కుప్యతి ప్రభురితి ద్వారేషు యేషాం వచః |
చేతస్తానపహాయ యాహి భవనం దేవస్య విశ్వేశితుర్
నిర్దౌవారికనిర్దయోక్త్య్‌అపరుషం నిఃసోఉమ్‌అశర్మప్రదమ్ || ౩.౭౧౧ ||

యతో మేరుః శ్రీమాన్నిపతతి యుగాన్తాగ్నివలితః
సముద్రాః శుష్యన్తి ప్రచురమకరగ్రాహనిలయాః |
ధరా గచ్ఛత్యన్తం ధరణిధరపాదైరపి ధృతా
శరీరే కా వార్తా కరికలభకర్ణాగ్రచపలే || ౩.౭౨ ||

గాత్రం సఙ్కుచితం గతిర్విగలితా భ్రష్టా చ దన్తావలిర్
దృష్టిర్నక్ష్యతి వర్ధతే వధిరతా వక్త్రం చ లాలాయతే |
వాక్యం నాద్రియతే చ బాన్ధవజనో భార్యా న శుశ్రూషతే
హా కష్టం పురుషస్య జీర్ణవయసః పుత్రో‌உప్యమిత్రాయతే || ౩.౭౩ ||

వర్ణం సితం శిరసి వీక్ష్య శిరోరుహాణాం
స్థానం జరాపరిభవస్య తదా పుమాంసమ్ |
ఆరోపితాంస్థిశతకం పరిహృత్య యాన్తి
చణ్డాలకూపమ్ ఇవ దూరతరం తరుణ్యః || ౩.౭౪ ||

యావత్స్వస్థమ్ ఇదం శరీరమ్ అరుజం యావచ్చ దూరే జరా
యావచ్చేన్ద్రియశక్తిరప్రతిహతా యావత్క్షయో నాయుషః |
ఆత్మశ్రేయసి తావదేవ విదుషా కార్యః ప్రయత్నో మహాన్
సన్దీప్తే భవనే తు కూపఖననం ప్రత్యుద్యమః కీదృశః || ౩.౭౫ ||

తపస్యన్తః సన్తః కిమ్ అధినివసామః సురనదీం
గుణోదారాన్దారానుత పరిచరామః సవినయమ్ |
పిబామః శాస్త్రౌఘానుతవివిధకావ్యామృతరసాన్
న విద్మః కిం కుర్మః కతిపయనిమేషాయుషి జనే || ౩.౭౬ ||

దురారాధ్యాశ్చామీ తురగచలచిత్తాః క్షితిభుజో
వయం తు స్థూలేచ్ఛాః సుమహతి ఫలే బద్ధమనసః |
జరా దేహం మృత్యుర్హరతి దయితం జీవితమ్ ఇదం
సఖే నాన్యచ్ఛ్రేయో జగతి విదుషే‌உన్యత్ర తపసః || ౩.౭౭ ||

మానే మ్లాయిని ఖణ్డితే చ వసుని వ్యర్థే ప్రయాతే‌உర్థిని
క్షీణే బన్ధుజనే గతే పరిజనే నష్టే శనైర్యౌవనే |
యుక్తం కేవలమ్ ఏతదేవ సుధియాం యజ్జహ్నుకన్యాపయఃపూతాగ్రావ
గిరీన్ద్రకన్దరతటీకుఞ్జే నివాసః క్వచిథ్ || ౩.౭౮ ||

రమ్యాశ్చన్ద్రమరీచయస్తృణవతీ రమ్యా వనాన్తస్థలీ
రమ్యం సాధుసమాగమాగతసుఖం కావ్యేషు రమ్యాః కథాః |
కోపోపాహితబాష్పబిన్దుతరలం రమ్యం ప్రియాయా ముఖం
సర్వం రమ్యమ్ అనిత్యతామ్ ఉపగతే చిత్తే న కిఞ్చిత్పునః || ౩.౭౯ ||

రమ్యం హర్మ్యతలం న కిం వసతయే శ్రవ్యం న గేయాదికం
కిం వా ప్రాణసమాసమాగమసుఖం నైవాధికప్రీతయే |
కిన్తు భ్రాన్తపతఙ్గక్షపవనవ్యాలోలదీపాఙ్కురచ్ఛాయా
చఞ్చలమ్ ఆకలయ్య సకలం సన్తో వనాన్తం గతాః || ౩.౮౦ ||

ఆ సంసారాత్త్రిభువనమ్ ఇదం చిన్వతాం తాత్తాదృఙ్నైవాస్మాకం
నయనపదవీం శ్రోత్రమార్గం గతో వా |
యో‌உయం ధత్తే విషయకరిణో గాఢగూఢాభిమానక్షీవస్యాన్తః
కరణకరిణః సంయమాలానలీలామ్ || ౩.౮౧ ||

యదేతత్స్వచ్ఛన్దం విహరణమ్ అకార్పణ్యమ్ అశనం
సహార్యైః సంవాసః శ్రుతమ్ ఉపశమైకవ్రతఫలమ్ |
మనో మన్దస్పన్దం బహిరపి చిరస్యాపి విమృశన్న
జానే కస్యైషా పరిణతిరుదారస్య తపసః || ౩.౮౨ ||

జీర్ణా ఏవ మనోరథాశ్చ హృదయే యాతం చ తద్యౌవనం
హన్తాఙ్గేషు గుణాశ్బన్ధ్యఫలతాం యాతా గుణఙ్ఞైర్వినా |
కిం యుక్తం సహసాభ్యుపైతి బలవాన్కాలః కృతాన్తో‌உక్షమీ
హా ఙ్ఞాతం మదనాన్తకాఙ్ఘ్రియుగలం ముక్త్వాస్తి నాన్యో గతిః || ౩.౮౩ ||

మహేశ్వరే వా జగతామ్ అధీశ్వరే
జనార్దనే వా జగద్‌అన్తరాత్మని |
న వస్తుభేదప్రతిపత్తిరస్తి మే
తథాపి భక్తిస్తరుణేన్దుశేఖరే || ౩.౮౪ ||

స్ఫురత్స్ఫారజ్యోత్స్నాధవలితతలే క్వాపి పులినే
సుఖాసీనాః శాన్తధ్వన్తిసు రజనీషు ద్యుసరితః |
భవాభోగోద్విగ్నాః శివ శివ శివేత్యుచ్చవచసః
కదా యాస్యామో‌உతర్గతబహులబాష్పాకులదశామ్ || ౩.౮౫ ||

మహాదేవో దేవః సరిదపి చ సైషా సురసరిద్గుహా
ఏవాగారం వసనమ్ అపి తా ఏవ హరితః |
సుహృదా కాలో‌உయం వ్రతమ్ ఇదమ్ అదైన్యవ్రతమ్ ఇదం
కియద్వా వక్ష్యామో వటవిటప ఏవాస్తు దయితా || ౩. ||

వితీర్ణే సర్వస్వే తరుణకరుణాపూర్ణహృదయాః
స్మరన్తః సంసారే విగుణపరిణామాం విధిగతిమ్ |
వయం పుణ్యారణ్యే పరిణతశరచ్చన్ద్రకిరణాస్
త్రియామా నేస్యామో హరచరణచిన్తైకశరణాః || ౩.౮౬ ||

కదా వారాణస్యామ్ అమరతటినీరోధసి వసన్
వసానః కౌపీనం శిరసి నిదధానో‌உఞ్జలిపుటమ్ |
అయే గౌరీనాథ త్రిపురహర శమ్భో త్రినయన
ప్రసీదేత్యాక్రోశన్నిమిషమ్ ఇవ నేష్యామి దివసాన్ || ౩.౮౭ ||

ఉద్యానేషు విచిత్రభోజనవిధిస్తీవ్రాతితీవ్రం తపః
కౌపీనావరణం సువస్త్రమ్ అమితం భిక్షాటనం మణ్డనమ్ |
ఆసన్నం మరణం చ మఙ్గలసమం యస్యాం సముత్పద్యతే
తాం కాశీం పరిహృత్య హన్త విబుధైరన్యత్ర కిం స్థీయతే || ౩. ||

స్నాత్వా గాఙ్గైః పయోభిః శుచికుసుమఫలైరర్చయిత్వా విభో త్వా
ధ్యేయే ధ్యానం నివేశ్య క్షితిధరకుహరగ్రావపర్యఙ్కమూలే |
ఆత్మారామః ఫలాశీ గురువచనరతస్త్వత్ప్రసాదాత్స్మరారే
దుఃఖం మోక్ష్యే కదాహం సమకరచరణే పుంసి సేవాసముత్థమ్ || ౩.౮౮ ||

ఏకాకీ నిఃస్పృహః శాన్తః పాణిపాత్రో దిగమ్బరః |
కదా శమ్భో భవిష్యామి కర్మనిర్మూలనక్షమః || ౩.౮౯ ||

పాణిం పాత్రయతాం నిసర్గశుచినా భైక్షేణ సన్తుష్యతాం
యత్ర క్వాపి నిషీదతాం బహుతృణం విశ్వం ముహుః పశ్యతామ్ |
అత్యాగే‌உపి తనోరఖణ్డపరమానన్దావబోధస్పృశా
మధ్వా కో‌உపి శివప్రసాదసులభః సమ్పత్స్యతే యోగినామ్ || ౩.౯౦ ||

కౌపీనం శతఖణ్డజర్జరతరం కన్థా పునస్తాదృశీ
నైశ్చిన్త్యం నిరపేక్షభైక్ష్యమ్ అశనం నిద్రా శ్మశానే వనే |
స్వాతన్త్ర్యేణ నిరఙ్కుశం విహరణం స్వాన్తం ప్రశాన్తం సదా
స్థైర్యం యోగమహోత్సవే‌உపి చ యది త్రైలోక్యరాజ్యేన కిమ్ || ౩.౯౧ ||

బ్రహ్మాణ్డం మణ్డలీమాత్రం కిం లోభాయ మనస్వినః |
శఫరీస్ఫుర్తేనాబ్ధిః క్షుబ్ధో న ఖలు జాయతే || ౩.౯౨ ||

మాతర్లక్ష్మి భజస్వ కఞ్చిదపరం మత్కాఙ్క్షిణీ మా స్మ భూర్
భోగేషు స్పృహయాలవస్తవ వశే కా నిఃస్పృహాణామ్ అసి |
సద్యః స్యూతపలాశపత్రపుటికాపాత్రైః పవిత్రీకృతైర్
భిక్షావస్తుభిరేవ సమ్ప్రతి వయం వృత్తిం సమీహామహే || ౩.౯౩ ||

మహాశయ్యా పృథ్వీ విపులమ్ ఉపధానం భుజలతాం
వితానం చాకాశం వ్యజనమ్ అనుకూలో‌உయమ్ అనిలః |
శరచ్చన్ద్రో దీపో విరతివనితాసఙ్గముదితః
సుఖీ శాన్తః శేతే మునిరతనుభూతిర్నృప ఇవ || ౩.౯౪ ||

భిక్షాసీ జనమధ్యసఙ్గరహితః స్వాయత్తచేష్టః సదా
హానాదానవిరక్తమార్గనిరతః కశ్చిత్తపస్వీ స్థితః |
రథ్యాకీర్ణవిశీర్ణజీర్ణవసనః సమ్ప్రాప్తకన్థాసనో
నిర్మానో నిరహఙ్కృతిః శమసుఖాభోగైకబద్ధస్పృహః || ౩.౯౫ ||

చణ్డాలః కిమ్ అయం ద్విజాతిరథవా శూద్రో‌உథ కిం తాపసః
కిం వా తత్త్వవివేకపేశలమతిర్యోగీశ్వరః కో‌உపి కిమ్ |
ఇత్యుత్పన్నవికల్పజల్పముఖరైరాభాష్యమాణా జనైర్
న క్రుద్ధాః పథి నైవ తుష్టమనసో యాన్తి స్వయం యోగినః || ౩.౯౬ ||

హింసాశూన్యమ్ అయత్నలభ్యమ్ అశనం ధాత్రా మరుత్కల్పితం
వ్యాలానం పశవస్తృణాఙ్కురభుజస్తుష్టాః స్థలీశాయినః |
సంసారార్ణవలఙ్ఘనక్షమధియాం వృత్తిః కృతా సా నృణాం
తామ్ అన్వేషయతాం ప్రయాన్తి సతతం సర్వం సమాప్తిం గుణాః || ౩.౯౭ ||

గఙ్గాతీరే హిమగిరిశిలాబద్ధపద్మాసనస్య
బ్రహ్మధ్యానాభ్యసనవిధినా యోగనిద్రాం గతస్య |
కిం తైర్భావ్యం మమ సుదివసైర్యత్ర తే నిర్విశఙ్కాః
కణ్డూయన్తే జరఠహరిణాః స్వాఙ్గమ్ అఙ్గే మదీయే || ౩.౯౮ ||

జీర్ణాః కన్థా తతః కిం సితమ్ అమలపటం పట్టసూత్రం తతః కిం
ఏకా భార్యా తతః కిం హయకరిసుగణైరావృతో వా తతః కిమ్ |
భక్తం భుక్తం తతః కిం కదశనమ్ అథవా వాసరాన్తే తతః కిం
వ్యక్తజ్యోతిర్న వాన్తర్మథితభవభయం వైభవం వా తతః కిమ్ || ౩. ||

పాణిః పాత్రం పవిత్రం భ్రమణపరిగతం భైక్ష్యమ్ అక్షయ్యమ్ అన్నం
విస్తీర్ణం వస్త్రమ్ ఆశాదశకమ్ అచపలం తల్పమ్ అస్వల్పమ్ ఉర్వీమ్ |
యేషాం నిఃసఙ్గతాఙ్గీకరణపరిణతస్వాన్తసన్తోషిణస్తే
ధన్యాః సంన్యస్తదైన్యవ్యతికరనికరాః కర్మ నిర్మూలయన్తి || ౩.౯౯ ||

త్రైలోక్యాధిపతిత్వమ్ ఏవ విరసం యస్మిన్మహాశాసనే
తల్లబ్ధ్వాసనవస్త్రమానఘటనే భోగే రతిం మా కృథాః |
భోగః కో‌உపి స ఏక ఏవ పరమో నిత్యోదితా జృమ్భనే
యత్స్వాదాద్విరసా భవన్తి విసయాస్త్రైలోక్యరాజ్యాదయః || ౩.౯౯౧ ||

మాతర్మేదిని తాత మారుతి సఖే తేజః సుబన్ధో జల
భ్రాతర్వ్యోఉమ్‌అ నిబద్ధ ఏష భవతామ్ అన్త్యః ప్రణామాఞ్జలిః |
యుష్మత్సఙ్గవశోపజాతసుకృతస్ఫారస్ఫురన్నిర్మలఙ్ఞానాపాస్త
సమస్తమోహమహిమా లీనే పరబ్రహ్మణి || ౩.౧౦౦ ||

శయ్యా శైలశిలాగృహం గిరిగుహా వస్త్రం తరుణాం త్వచః
సారఙ్గాః సుహృదో నను క్షితిరుహాం వృత్తిః ఫలైః కోఉమ్‌అలైః |
యేసాం నిర్ఝరమ్ అమ్బుపానమ్ ఉచితం రత్యై తు విద్యాఙ్గనా
మన్యే తే పరమేశ్వరాః శిరసి యరి బద్ధో న సేవాఞ్జలిః || ౩.౧౦౦౧ ||

ధైర్యం యస్య పితా క్షమా చ జననీ శాన్తిశ్చిరం గేహినీ
సత్యం మిత్రమ్ ఇదం దయా చ భగినీ భ్రాతా మనఃసంయమః |
శయ్యా భూమితలం దిశో‌உపి వసనం ఙ్ఞానామృతం భోజనం
హ్యేతే యస్య కుటుమ్బినో వద సఖే కస్మాద్భయం యోగినః || ౩.౧౦౦౨ ||

అహో వా హారే వా బలవతి రిపౌ వా సుహృది వా
మణౌ వా లోష్ఠే వా కుసుమశయనే వా దృషది వా |
తృణే వా స్త్రైణే వా మమ సమదృశో యాన్తి దివసాః
క్వచిత్పుణ్యారణ్యే శివ శివ శివేతి ప్రలపతః || ౩.౧౦౦౩ ||

ShuddhaTelugu

Bhartruhari Sataka Trisati – Srungaara Satakam – ShuddhaTelugu

No Comments 24 December 2014

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: భర్తృహరి

శమ్భుస్వయమ్భుహరయో హరిణేక్షణానాం
యేనాక్రియన్త సతతం గృహకుమ్భదాసాః |
వాచామ్ అగోచరచరిత్రవిచిత్రితాయ
తస్మై నమో భగవతే మకరధ్వజాయ || ౨.౧ ||

స్మితేన భావేన చ లజ్జయా భియా
పరాణ్ముఖైరర్ధకటాక్షవీక్షణైః |
వచోభిరీర్ష్యాకలహేన లీలయా
సమస్తభావైః ఖలు బన్ధనం స్త్రియః || ౨.౨ ||

భ్రూచాతుర్యాత్కుష్చితాక్షాః కటాక్షాః
స్నిగ్ధా వాచో లజ్జితాన్తాశ్చ హాసాః |
లీలామన్దం ప్రస్థితం చ స్థితం చ
స్త్రీణామ్ ఏతద్భూషణం చాయుధం చ || ౨.౩ ||

క్వచిత్సభ్రూభఙ్గైః క్వచిదపి చ లజ్జాపరిగతైః
క్వచిద్భూరిత్రస్తైః క్వచిదపి చ లీలావిలలితైః |
కుమారీణామ్ ఏతైర్మదనసుభగైర్నేత్రవలితైః
స్ఫురన్నీలాబ్జానాం ప్రకరపరికీర్ణా ఇవ దిశః || ౨.౪ ||

వక్త్రం చన్ద్రవికాసి పఙ్కజపరీహాసక్షమే లోచనే
వర్ణః స్వర్ణమ్ అపాకరిష్ణురలినీజిష్ణుః కచానాం చయః |
బక్షోజావిభకుమ్భవిభ్రమహరౌ గుర్వీ నితమ్బస్థలీ
వాచాం హారి చ మార్దవం యువతీషు స్వాభావికం మణ్డనమ్ || ౨.౫ ||

స్మితకిఞ్చిన్ముగ్ధం సరలతరలో దృష్టివిభవః
పరిస్పన్దో వాచామ్ అభినవవిలాసోక్తిసరసః |
గతానామ్ ఆరమ్భః కిసలయితలీలాపరికరః
స్పృశన్త్యాస్తారుణ్యం కిమ్ ఇవ న హి రమ్యం మృగదృశః || ౨.౬ ||

ద్రష్టవ్యేషు కిమ్ ఉత్తమం మృగదృశః ప్రేమప్రసన్నం ముఖం
ఘ్రాతవేష్వపి కిం తద్‌ఆస్యపవనః శ్రవ్యేషు కిం తద్వచః |
కిం స్వాద్యేషు తద్‌ఓష్ఠపల్లవరసః స్పృశ్యేషు కిం తద్వపుర్ధ్యేయం
కిం నవయౌవనే సహృదయైః సర్వత్ర తద్విభ్రమాః || ౨.౭ ||

ఏతాశ్చలద్వలయసంహతిమేఖలోత్థఝఙ్కార
నూపురపరాజితరాజహంస్యః |
కుర్వన్తి కస్య న మనో వివశం తరుణ్యో
విత్రస్తముగ్ధహరిణీసదృశైః కటాక్షైః || ౨.౮ ||

కుఙ్కుమపఙ్కకలఙ్కితదేహా
గౌరపయోధరకమ్పితహారా |
నూపురహంసరణత్పద్మా
కం న వశీకురుతే భువి రామా || ౨.౯ ||

నూనం హి తే కవివరా విపరీతవాచో
యే నిత్యమ్ ఆహురబలా ఇతి కామినీస్తాః |
యాభిర్విలోలితరతారకదృష్టిపాతైః
శక్రాదయో‌உపి విజితాస్త్వబలాః కథం తాః || ౨.౧౦ ||

నూనమ్ ఆఙ్ఞాకరస్తస్యాః సుభ్రువో మకరధ్వజః |
యతస్తన్నేత్రసఞ్చారసూచితేషు ప్రవర్తతే || ౨.౧౧ ||

కేశాః సంయమినః శ్రుతేరపి పరం పారం గతే లోచనే
అన్తర్వక్త్రమ్ అపి స్వభావశుచిభీః కీర్ణం ద్విజానాం గణైః |
ముక్తానాం సతతాధివాసరుచిరౌ వక్షోజకుమ్భావిమావిత్థం
తన్వి వపుః ప్రశాన్తమ్ అపి తేరాగం కరోత్యేవ నః || ౨.౧౨ ||

ముగ్ధే ధానుష్కతా కేయమ్ అపూర్వా త్వయి దృశ్యతే |
యయా విధ్యసి చేతాంసి గుణైరేవ న సాయకైః || ౨.౧౩ ||

సతి ప్రదీపే సత్యగ్నౌ సత్సు తారారవీన్దుషు |
వినా మే మృగశావాక్ష్యా తమోభూతమ్ ఇదం జగథ్ || ౨.౧౪ ||

ఉద్వృత్తః స్తనభార ఏష తరలే నేత్రే చలే భ్రూలతే
రాగాధిష్ఠితమ్ ఓష్ఠపల్లవమ్ ఇదం కుర్వన్తు నామ వ్యథామ్ |
సౌభాగ్యాక్షరమాలికేవ లిఖితా పుష్పాయుధేన స్వయం
మధ్యస్థాపి కరోతి తాపమ్ అధికం రోఉమ్‌ఆవలిః కేన సా || ౨.౧౫ ||

ముఖేన చన్ద్రకాన్తేన మహానీలైః శిరోరుహైః |
కరాభ్యాం పద్మరాగాభ్యాం రేజే రత్నమయీవ సా || ౨.౧౬ ||

గురుణా స్తనభారేణ ముఖచన్ద్రేణ భాస్వతా |
శనైశ్చరాభ్యాం పాదాభ్యాం రేజే గ్రహమయీవ సా || ౨.౧౭ ||

తస్యాః స్తనౌ యది ఘనౌ జఘనం చ హారి
వక్త్రం చ చారు తవ చిత్త కిమ్ ఆకులత్వమ్ |
పుణ్యం కురుష్వ యది తేషు తవాస్తి వాఞ్ఛా
పుణ్యైర్వినా న హి భవన్తి సమీహితార్థాః || ౨.౧౮ ||

ఇమే తారుణ్యశ్రీనవపరిమలాః ప్రౌఢసురతప్రతాప
ప్రారమ్భాః స్మరవిజయదానప్రతిభువః |
చిరం చేతశ్చోరా అభినవవికారైకగురవో
విలాసవ్యాపారాః కిమ్ అపి విజయన్తే మృగదృశామ్ || ౨.౧౯ ||

ప్రణయమధురాః ప్రేమోద్గారా రసాశ్రయతాం గతాః
ఫణితిమధురా ముగ్ధప్రాయాః ప్రకాశితసమ్మదాః |
ప్రకృతిసుభగా విస్రమ్భార్ద్రాః స్మరోదయదాయినీ
రహసి కిమ్ అపి స్వైరాలాపా హరన్తి మృగీదృశామ్ || ౨.౨౦ ||

విశ్రమ్య విశ్రమ్య వనద్రుమాణాం
ఛాయాసు తన్వీ విచచార కాచిత్ |
స్తనోత్తరీయేణ కరోద్ధృతేన
నివారయన్తీ శశినో మయూఖాన్ || ౨.౨౧ ||

అదర్శనే దర్శనమాత్రకామా
దృష్ట్వా పరిష్వఙ్గసుఖైకలోలా |
ఆలిఙ్గితాయాం పునరాయతాక్ష్యామాశాస్మహే
విగ్రహయోరభేదమ్ || ౨.౨౨ ||

మాలతీ శిరసి జృమ్భణం ముఖే
చన్దనం వపుషి కుఙ్కుమావిలమ్ |
వక్షసి ప్రియతమా మదాలసా
స్వర్గ ఏష పరిశిష్ట ఆగమః || ౨.౨౩ ||

ప్రాఙ్మామ్ ఏతి మనాగనాగతరసం జాతాభిలాషాం తతః
సవ్రీడం తదను శ్లథోద్యమమ్ అథ ప్రధ్వస్తధైర్యం పునః |
ప్రేమార్ద్రం స్పృహణీయనిర్భరరహః క్రీడాప్రగల్భం తతో
నిఃసఙ్గాఙ్గవికర్షణాధికసుఖరమ్యం కులస్త్రీరతమ్ || ౨.౨౪ ||

ఉరసి నిపతితానాం స్రస్తధమ్మిల్లకానాం
ముకులితనయనానాం కిఞ్చిద్‌ఉన్మీలితానామ్ |
ఉపరి సురతఖేదస్విన్నగణ్డస్థలానామధర
మధు వధూనాం భాగ్యవన్తః పిబన్తి || ౨.౨౫ ||

ఆమీలితనయనానాం యః
సురతరసో‌உను సంవిదం భాతి |
మిథురైర్మిథో‌உవధారితమవితథమ్
ఇదమ్ ఏవ కామనిర్బర్హణమ్ || ౨.౨౬ ||

ఇదమ్ అనుచితమ్ అక్రమశ్చ పుంసాం
యదిహ జరాస్వపి మన్మథా వికారాః |
తదపి చ న కృతం నితమ్బినీనాం
స్తనపతనావధి జీవితం రతం వా || ౨.౨౭ ||

రాజస్తృష్ణామ్బురాశేర్న హి జగతి గతః కశ్చిదేవావసానం
కో వార్థో‌உర్థైః ప్రభూతైః స్వవపుషి గలితే యౌవనే సానురాగే |
గచ్ఛామః సద్మ యావద్వికసితనయనేన్దీవరాలోకినీనామాక్రమ్యాక్రమ్య
రూపం ఝటితి న జరయా లుప్యతే ప్రేయసీనామ్ || ౨.౨౮ ||

రాగస్యాగారమ్ ఏకం నరకశతమహాదుఃఖసమ్ప్రాప్తిహేతుర్మోహస్యోత్పత్తి
బీజం జలధరపటలం ఙ్ఞానతారాధిపస్య |
కన్దర్పస్యైకమిత్రం ప్రకటితవివిధస్పష్టదోషప్రబన్ధం
లోకే‌உస్మిన్న హ్యర్థవ్రజకులభవనయౌవనాదన్యదస్తి || ౨.౨౯ ||

శృఙ్గారద్రుమనీరదే ప్రసృమరక్రీడారసస్రోతసి
ప్రద్యుమ్నప్రియబాన్ధవే చతురవాఙ్ముక్తాఫలోదన్వతి |
తన్వీనేత్రచకోరపావనవిధౌ సౌభాగ్యలక్ష్మీనిధౌ
ధన్యః కో‌உపి న విక్రియాం కలయతి ప్రాప్తే నవే యౌవనే || ౨.౩౦ ||

సంసారే‌உస్మిన్నసారే కునృపతిభవనద్వారసేవాకలఙ్కవ్యాసఙ్గ
వ్యస్తధైర్యం కథమ్ అమలధియో మానసం సంవిదధ్యుః |
యద్యేతాః ప్రోద్యద్‌ఇన్దుద్యుతినిచయభృతో న స్యురమ్భోజనేత్రాః
ప్రేఙ్ఖత్కాఞ్చీకలాపాః స్తనభరవినమన్మధ్యభాజస్తరుణ్యః || ౨.౩౧ ||

సిద్ధాధ్యాసితకన్దరే హరవృషస్కన్ధావరుగ్ణద్రుమే
గఙ్గాధౌతశిలాతలే హిమవతః స్థానే స్థితే శ్రేయసి |
కః కుర్వీత శిరః ప్రణామమలినం మ్లానం మనస్వీ జనో
యద్విత్రస్తకురఙ్గశావనయనా న స్యుః స్మరాస్త్రం స్త్రియః || ౨.౩౨ ||

సంసార తవ పర్యన్తపదవీ న దవీయసీ |
అన్తరా దుస్తరా న స్యుర్యది తే మదిరేక్షణామ్ || ౨.౩౩ ||

దిశ వనహరిణీభ్యో వంశకాణ్డచ్ఛవీనాం
కవలమ్ ఉపలకోటిచ్ఛిన్నమూలం కుశానామ్ |
శకయువతికపోలాపాణ్డుతామ్బూలవల్లీదలమ్
అరుణనఖాగ్రైః పాటితం వా వధూభ్యః || ౨.౩౪ ||

అసారాః సర్వే తే విరతివిరసాః పాపవిషయా
జుగుప్స్యన్తాం యద్వా నను సకలదోషాస్పదమ్ ఇతి |
తథాప్యేతద్భూమౌ నహి పరహితాత్పుణ్యమ్ అధికం
న చాస్మిన్సంసారే కువలయదృశో రమ్యమ్ అపరమ్ || ౨.౩౫ ||

ఏతత్కామఫలో లోకే యద్ద్వయోరేకచిత్తతా |
అన్యచిత్తకృతే కామే శవయోరివ సఙ్గమః || ౨.౩౫౧ ||

మాత్సర్యమ్ ఉత్సార్య విచార్య కార్యమార్యాః
సమర్యాదమ్ ఇదం వదన్తు |
సేవ్యా నితమ్బాః కిమ్ ఉ భూధరాణామత
స్మరస్మేరవిలాసినీనామ్ || ౨.౩౬ ||

సంసారే స్వప్నసారే పరిణతితరలే ద్వే గతీ పణ్డితానాం
తత్త్వఙ్ఞానామృతామ్భఃప్లవలలితధియాం యాతు కాలః కథఞ్చిత్ |
నో చేన్ముగ్ధాఙ్గనానాం స్తనజఘనఘనాభోగసమ్భోగినీనాం
స్థూలోపస్థస్థలీషు స్థగితకరతలస్పర్శలీలోద్యమానామ్ || ౨.౩౭ ||

ఆవాసః క్రియతాం గఙ్గే పాపహారిణి వారిణి |
స్తనద్వయే తరుణ్యా వా మనోహారిణి హారిణి || ౨.౩౮ ||

కిమ్ ఇహ బహుభిరుక్తైర్యుక్తిశూన్యైః ప్రలాపైర్ద్వయమ్
ఇహ పురుషాణాం సర్వదా సేవనీయమ్ |
అభినవమదలీలాలాలసం సున్దరీణాం
స్తనభరపరిఖిన్నం యౌవనం వా వనం వా || ౨.౩౯ ||

సత్యం జనా వచ్మి న పక్షపాతాల్
లోకేషు సప్తస్వపి తథ్యమ్ ఏతత్ |
నాన్యన్మనోహారి నితమ్బినీభ్యో
దుఃఖైకహేతుర్న చ కశ్చిదన్యః || ౨.౪౦ ||

కాన్తేత్యుత్పలలోచనేతి విపులశ్రోణీభరేత్యున్నమత్పీనోత్తుఙ్గ
పయోధరేతి సముఖామ్భోజేతి సుభ్రూరితి |
దృష్ట్వా మాద్యతి మోదతే‌உభిరమతే ప్రస్తౌతి విద్వానపి
ప్రత్యక్షాశుచిభస్త్రికాం స్త్రియమ్ అహో మోహస్య దుశ్చేష్టితమ్ || ౨.౪౧ ||

స్మృతా భవతి తాపాయ దృష్టా చోన్మాదకారిణీ |
స్పృష్టా భవతి మోహాయ సా నామ దయితా కథమ్ || ౨.౪౨ ||

తావదేవామృతమయీ యావల్లోచనగోచరా |
చక్షుష్పథాదతీతా తు విషాదప్యతిరిచ్యతే || ౨.౪౩ ||

నామృతం న విషం కిఞ్చిదేతాం ముక్త్వా నితమ్బినీమ్ |
సైవామృతలతా రక్తా విరక్తా విషవల్లరీ || ౨.౪౪ ||

ఆవర్తః సంశయానామ్ అవినయభువనం పట్టణం సాహసానాం
దోషాణాం సన్నిధానం కపటశతమయం క్షేత్రమ్ అప్రత్యయానామ్ |
స్వర్గద్వారస్య విఘ్నో నరకపురముఖ సర్వమాయాకరణ్డం
స్త్రీయన్త్రం కేన సృష్టం విషమ్ అమృతమయం ప్రాణిలోకస్య పాశః || ౨.౪౫ ||

నో సత్యేన మృగాఙ్క ఏష వదనీభూతో న చేన్దీవరద్వన్ద్వం
లోచనతాం గత న కనకైరప్యఙ్గయష్టిః కృతా |
కిన్త్వేవం కవిభిః ప్రతారితమనాస్తత్త్వం విజానన్నపి
త్వఙ్మాంసాస్థిమయం వపుర్మృగదృశాం మన్దో జనః సేవతే || ౨.౪౬ ||

లీలావతీనాం సహజా విలాసాస్త
ఏవ మూఢస్య హృది స్ఫురన్తి |
రాగో నలిన్యా హి నిసర్గసిద్ధస్తత్ర
భ్రమ్త్యేవ వృథా షడ్‌అఙ్ఘ్రిః || ౨.౪౭ ||

సంమోహయన్తి మదయన్తి విడమ్బయన్తి
నిర్భర్త్స్యన్తి రమయన్తి విషాదయన్తి |
ఏతాః ప్రవిశ్య సదయం హృదయం నరాణాం
కిం నామ వామనయనా న సమాచరన్తి || ౨.౪౭౧ ||

యదేతత్పూర్ణేన్దుద్యుతిహరమ్ ఉదారాకృతి పరం
ముఖాబ్జం తన్వఙ్గ్యాః కిల వసతి యత్రాధరమధు |
ఇదం తత్కిం పాకద్రుమఫలమ్ ఇదానీమ్ అతిరసవ్యతీతే‌உస్మిన్
కాలే విషమ్ ఇవ భవిష్య్త్యసుఖదమ్ || ౨.౪౮ ||

ఉన్మీలత్త్రివలీతరఙ్గనిలయా ప్రోత్తుఙ్గపీనస్తనద్వన్ద్వేనోద్గత
చక్రవాకయుగలా వక్త్రామ్బుజోద్భాసినీ |
కాన్తాకారధరా నదీయమ్ అభితః క్రూరాత్ర నాపేక్షతే
సంసారార్ణవమజ్జనం యది తదా దూరేణ సన్త్యజ్యతామ్ || ౨.౪౯ ||

జల్పన్తి సార్ధమ్ అన్యేన పశ్యన్త్యన్యం సవిభ్రమాః |
హృద్గతం చిన్తయన్త్యన్యం ప్రియః కో నామ యోషితామ్ || ౨.౫౦ ||

మధు తిష్ఠతి వాచి యోషితాం హృది హాలాహలమ్ ఏవ కేవలమ్ |
అత‌ఏవ నిపీయతే‌உధరో హృదయం ముష్టిభిరేవ తాడ్యతే || ౨.౫౧ ||

అపసర సఖే దూరాదస్మాత్కటాక్షవిషానలాత్
ప్రకృతివిషమాద్యోషిత్సర్పాద్విలాసఫణాభృతః |
ఇతరఫణినా దష్టః శక్యశ్చికిత్సితుమ్ ఔషధైశ్చతుర్
వనితాభోగిగ్రస్తం హి మన్త్రిణః || ౨.౫౨ ||

విస్తారితం మకరకేతనధీవరేణ
స్త్రీసంఙ్ఞితం బడిశమ్ అత్ర భవామ్బురాశౌ |
యేనాచిరాత్తద్‌అధరామిషలోలమర్త్య
మత్స్యాన్వికృష్య విపచత్యనురాగవహ్నౌ || ౨.౫౩ ||

కామినీకాయకాన్తారే కుచపర్వతదుర్గమే |
మా సఞ్చర మనః పాన్థ తత్రాస్తే స్మరతస్కరః || ౨.౫౪ ||

వ్యాదీర్ఘేణ చలేన వక్త్రగతినా తేజస్వినా భోగినా
నీలాబ్జద్యుతినాహినా పరమ్ అహం దృష్టో న తచ్చక్షుషా |
దృష్టే సన్తి చికిత్సకా దిశి దిశి ప్రాయేణ దర్మార్థినో
ముగ్ధాక్ష్క్షణవీక్షితస్య న హి మే వైద్యో న చాప్యౌషధమ్ || ౨.౫౫ ||

ఇహ హి మధురగీతం నృత్యమ్ ఏతద్రసో‌உయం
స్ఫురతి పరిమలో‌உసౌ స్పర్శ ఏష స్తనానామ్ |
ఇతి హతపరమార్థైరిన్ద్రియైర్భ్రామ్యమాణః
స్వహితకరణధూర్తైః పఞ్చభిర్వఞ్చితో‌உస్మి || ౨.౫౬ ||

న గమ్యో మన్త్రాణాం న చ భవతి భైషజ్యవిషయో
న చాపి ప్రధ్వంసం వ్రజతి వివిధైః శాన్తికశతైః |
భ్రమావేశాదఙ్గే కమ్ అపి విదధద్భఙ్గమ్ అసకృత్
స్మరాపస్మారో‌உయం భ్రమయతి దృశం ఘూర్ణయతి చ || ౨.౫౭ ||

జాత్య్‌అన్ధాయ చ దుర్ముఖాయ చ జరాజీర్ణా ఖిలాఙ్గాయ చ
గ్రామీణాయ చ దుష్కులాయ చ గలత్కుష్ఠాభిభూతాయ చ |
యచ్ఛన్తీషు మనోహరం నిజవపులక్ష్మీలవశ్రద్ధయా
పణ్యస్త్రీషు వివేకకల్పలతికాశస్త్రీషు రాజ్యేత కః || ౨.౫౮ ||

వేశ్యాసౌ మదనజ్వాలా
రూపే‌உన్ధనవివర్ధితా |
కామిభిర్యత్ర హూయన్తే
యౌవనాని ధనాని చ || ౨.౫౯ ||

కశ్చుమ్బతి కులపురుషో వేశ్యాధరపల్లవం మనోఙ్ఞమ్ అపి |
చారభటచోరచేటకనటవిటనిష్ఠీవనశరావమ్ || ౨.౬౦ ||

ధన్యాస్త ఏవ ధవలాయతలోచనానాం
తారుణ్యదర్పఘనపీనపయోధరాణామ్ |
క్షామోదరోపరి లసత్త్రివలీలతానాం
దృష్ట్వాకృతిం వికృతిమ్ ఏతి మనో న యేషామ్ || ౨.౬౧ ||

బాలే లీలాముకులితమ్ అమీ మన్థరా దృష్టిపాతాః
కిం క్షిప్యన్తే విరమవిరమ వ్యర్థ ఏష శ్రమస్తే |
సమ్ప్రత్యన్యే వయమ్ ఉపరతం బాల్యమ్ ఆస్థా వనాన్తే
క్షీణో మోహస్తృణమ్ ఇవ జగజ్జాలమ్ ఆలోకయామః || ౨.౬౨ ||

ఇయం బాలా మాం ప్రత్యనవరతమ్ ఇన్దీవరదలప్రభా
చీరం చక్షుః క్షిపతి కిమ్ అభిప్రేతమ్ అనయా |
గతో మోహో‌உస్మాకం స్మరశబరబాణవ్యతికరజ్వర
జ్వాలా శాన్తా తదపి న వరాకీ విరమతి || ౨.౬౩ ||

కిం కన్దర్ప కరం కదర్థయసి రే కోదణ్డటఙ్కారితం
రే రే కోకిల కోఉమ్‌అలం కలరవం కిం వా వృథా జల్పసి |
ముగ్ధే స్నిగ్ధవిదగ్ధచారుమధురైర్లోలైః కటాక్షైరలం
చేతశ్చుమ్బితచన్ద్రచూడచరణధ్యానామృతం వర్తతే || ౨.౬౪ ||

విరహే‌உపి సఙ్గమః ఖలు
పరస్పరం సఙ్గతం మనో యేషామ్ |
హృదయమ్ అపి విఘట్టితం చేత్
సఙ్గీ విరహం విశేషయతి || ౨.౬౫ ||

కిం గతేన యది సా న జీవతి
ప్రాణితి ప్రియతమా తథాపి కిమ్ |
ఇత్యుదీక్ష్య నవమేఘమాలికాం
న ప్రయాతి పథికః స్వమన్దిరమ్ || ౨.౬౬ ||

విరమత బుధా యోషిత్సఙ్గాత్సుఖాత్క్షణభఙ్గురాత్
కురుత కరుణామైత్రీప్రఙ్ఞావధూజనసఙ్గమమ్ |
న ఖలు నరకే హారాక్రాన్తం ఘనస్తనమణ్డలం
శరణమ్ అథవా శ్రోణీబిమ్బం రణన్మణిమేఖలమ్ || ౨.౬౭ ||

యదా యోగాభ్యాసవ్యసనకృశయోరాత్మమనసోరవిచ్ఛిన్నా
మైత్రీ స్ఫురతి కృతినస్తస్య కిమ్ ఉ తైః |
ప్రియాణామ్ ఆలాపైరధరమధుభిర్వక్త్రవిధుభిః
సనిశ్వాసామోదైః సకుచకలశాశ్లేషసురతైః || ౨.౬౮ ||

యదాసీదఙ్ఞానం స్మరతిమిరసఞ్చారజనితం
తదా దృష్టనారీమయమ్ ఇదమ్ అశేషం జగదితి |
ఇదానీమ్ అస్మాకం పటుతరవివేకాఞ్జనజుషాం
సమీభూతా దృష్టిస్త్రిభువనమ్ అపి బ్రహ్మ మనుతే || ౨.౬౯ ||

తావదేవ కృతినామ్ అపి స్ఫురత్యేష
నిర్మలవివేకదీపకః |
యావదేవ న కురఙ్గచక్షుషాం
తాడ్యతే చటులలోచనాఞ్చలైః || ౨.౭౦ ||

వచసి భవతి సఙ్గత్యాగమ్ ఉద్దిశ్య వార్తా
శ్రుతిముఖరముఖానాం కేవలం పణ్డితానామ్ |
జఘనమ్ అరుణరత్నగ్రన్థికాఞ్చీకలాపం
కువలయనయనానాం కో విహాతుం సమర్థః || ౨.౭౧ ||

స్వపరప్రతారకో‌உసౌ
నిన్దతి యో‌உలీకపణ్డితో యువతీః |
యస్మాత్తపసో‌உపి ఫలం
స్వర్గః స్వర్గే‌உపి చాప్సరసః || ౨.౭౨ ||

మత్తేభకుమ్భదలనే భువి సన్తి ధీరాః
కేచిత్ప్రచణ్డమృగరాజవధే‌உపి దక్షాః |
కిన్తు బ్రవీమి బలినాం పురతః ప్రసహ్య
కన్దర్పదర్పదలనే విరలా మనుష్యాః || ౨.౭౩ ||

సన్మార్గే తావదాస్తే ప్రభవతి చ నరస్తావదేవేన్ద్రియాణాం
లజ్జాం తావద్విధత్తే వినయమ్ అపి సమాలమ్బతే తావదేవ |
భ్రూచాపాకృష్టముక్తాః శ్రవణపథగతా నీలపక్ష్మాణ ఏతే
యావల్లీలావతీనాం హృది న ధృతిముషో దృష్టిబాణాః పతన్తి || ౨.౭౪ ||

ఉన్మత్తప్రేమసంరమ్భాద్
ఆరభన్తే యద్‌అఙ్గనాః |
తత్ర ప్రత్యూహమ్ ఆధాతుం
బ్రహ్మాపి ఖలు కాతరః || ౨.౭౫ ||

తావన్మహత్త్వం పాణ్డిత్యం
కులీనత్వం వివేకితా |
యావజ్జ్వలతి నాఙ్గేషు
హతః పఞ్చేషుపావకః || ౨.౭౬ ||

శాస్త్రఙ్ఞో‌உపి ప్రగుణితనయో‌உత్యాన్తబాధాపి బాఢం
సంసారే‌உస్మిన్భవతి విరలో భాజనం సద్గతీనామ్ |
యేనైతస్మిన్నిరయనగరద్వారమ్ ఉద్ఘాటయన్తీ
వామాక్షీణాం భవతి కుటిలా భ్రూలతా కుఞ్చికేవ || ౨.౭౭ ||

కృశః కాణః ఖఞ్జః శ్రవణరహితః పుచ్ఛవికలో
వ్రణీ పూయక్లిన్నః కృమికులశతైరావృతతనుః |
క్షుధా క్షామో జీర్ణః పిఠరకకపాలార్పితగలః
శునీమ్ అన్వేతి శ్వా హతమ్ అపి చ హన్త్యేవ మదనః || ౨.౭౮ ||

స్త్రీముద్రాం కుసుమాయుధస్య జయినీం సర్వార్థసమ్పత్కరీం
యే మూఢాః ప్రవిహాయ యాన్తి కుధియో మిథ్యాఫలాన్వేషిణః |
తే తేనైవ నిహత్య నిర్దయతరం నగ్నీకృతా ముణ్డితాః
కేచిత్పఞ్చశిఖీకృతాశ్చ జటిలాః కాపాలికాశ్చాపరే || ౨.౭౯ ||

విశ్వామిత్రపరాశరప్రభృతయో వాతామ్బుపర్ణాశనాస్తే‌உపి
స్త్రీముఖపఙ్కజం సులలితం దృష్ట్వైవ మోహం గతాః |
శాల్యన్నం సఘృతం పయోదధియుతం యే భుఞ్జతే మానవాస్తేషామ్
ఇన్ద్రియనిగ్రహో యది భవేద్విన్ధ్యః ప్లవేత్సాగరే || ౨.౮౦ ||

పరిమలభృతో వాతాః శాఖా నవాఙ్కురకోటయో
మధురవిధురోత్కణ్ఠాభాజః ప్రియా పికపక్షిణామ్ |
విరలవిరసస్వేదోద్గారా వధూవదనేన్దవః
ప్రసరతి మధౌ ధాత్ర్యాం జాతో న కస్య గుణోదయః || ౨.౮౧ ||

మధురయం మధురైరపి కోకిలా
కలరవైర్మలయస్య చ వాయుభిః |
విరహిణః ప్రహిణస్తి శరీరిణో
విపది హన్త సుధాపి విషాయతే || ౨.౮౨ ||

ఆవాసః కిలకిఞ్చితస్య దయితాపార్శ్వే విలాసాలసాః
కర్ణే కోకిలకామినీకలరవః స్మేరో లతామణ్డపః |
గోష్ఠీ సత్కవిభిః సమం కతిపయైర్ముగ్ధాః సుధాంశోః కరాః
కేషాఞ్చిత్సుఖయన్తి చాత్ర హృదయం చైత్రే విచిత్రాః క్షపాః || ౨.౮౩ ||

పాన్థ స్త్రీవిరహానలాహుతికలామ్ ఆతన్వతీ మఞ్జరీమాకన్దేషు
పికాఙ్గనాభిరధునా సోత్కణ్ఠమ్ ఆలోక్యతే |
అప్యేతే నవపాటలాపరిమలప్రాగ్భారపాటచ్చరా
వాన్తిక్లాన్తివితానతానవకృతః శ్రీఖణ్డశైలానిలాః || ౨.౮౪ ||

ప్రథితః ప్రణయవతీనాం
తావత్పదమ్ ఆతనోతు హృది మానః |
భవతి న యావచ్చన్దనతరు
సురభిర్మలయపవమానః || ౨.౮౫ ||

సహకారకుసుమకేసరనికర
భరామోదమూర్చ్ఛితదిగ్‌అన్తే |
మధురమధురవిధురమధుపే
మధౌ భవేత్కస్య నోత్కణ్ఠా || ౨.౮౬ ||

అచ్ఛాచ్ఛచన్దనరసార్ద్రతరా మృగాక్ష్యో
ధారాగృహాణి కుసుమాని చ కోఉమ్‌ఉదీ చ |
మన్దో మరుత్సుమనసః శుచి హర్మ్యపృష్ఠం
గ్రీష్మే మదం చ మదనం చ వివర్ధయన్తి || ౨.౮౭ ||

స్రజో హృద్యామోదా వ్యజనపవనశ్చన్ద్రకిరణాః
పరాగః కాసారో మలయజరజః శీధు విశదమ్ |
శుచిః సౌధోత్సఙ్గః ప్రతను వసనం పఙ్కజదృశో
నిదాఘర్తావేతద్విలసతి లభన్తే సుకృతినః || ౨.౮౮ ||

సుధాశుభ్రం ధామ స్ఫురద్‌అమలరశ్మిః శశధరః
ప్రియావక్త్రామ్భోజం మలయజరజశ్చాతిసురభిః |
స్రజో హృద్యామోదాస్తదిదమ్ అఖిలం రాగిణి జనే
కరోత్యన్తః క్షోభం న తు విషయసంసర్గవిముఖే || ౨.౮౯ ||

తరుణీవేషోద్దీపితకామా
వికసజ్జాతీపుష్పసుగన్ధిః |
ఉన్నతపీనపయోధరభారా
ప్రావృట్తనుతే కస్య న హర్షమ్ || ౨.౯౦ ||

వియద్‌ఉపచితమేఘం భూమయః కన్దలిన్యో
నవకుటజకదమ్బామోదినో గన్ధవాహాః |
శిఖికులకలకేకారావరమ్యా వనాన్తాః
సుఖినమ్ అసుఖినం వా సర్వమ్ ఉత్కణ్ఠయన్తి || ౨.౯౧ ||

ఉపరి ఘనం ఘనపటలం
తిర్యగ్గిరయో‌உపి నర్తితమయూరాః |
క్షితిరపి కన్దలధవలా
దృష్టిం పథికః క్వ పాతయతి || ౨.౯౨ ||

ఇతో విద్యుద్వల్లీవిలసితమ్ ఇతః కేతకితరోః
స్ఫురన్గన్ధః ప్రోద్యజ్జలదనినదస్ఫూర్జితమ్ ఇతః |
ఇతః కేకిక్రీడాకలకలరవః పక్ష్మలదృశాం
కథం యాస్యన్త్యేతే విరహదివసాః సమ్భృతరసాః || ౨.౯౩ ||

అసూచిసఞ్చారే తమసి నభసి ప్రౌఢజలదధ్వని
ప్రాఙ్ఞంమన్యే పతతి పృషతానాం చ నిచయే |
ఇదం సౌదామిన్యాః కనకకమనీయం విలసితం
ముదం చ మ్లానిం చ ప్రథయతి పథి స్వైరసుదృశామ్ || ౨.౯౪ ||

ఆసారేణ న హర్మ్యతః ప్రియతమైర్యాతుం బహిః శక్యతే
శీతోత్కమ్పనిమిత్తమ్ ఆయతదృశా గాఢం సమాలిఙ్గ్యతే |
జాతాః శీకరశీతలాశ్చ మరుతోరత్యన్తఖేదచ్ఛిదో
ధన్యానాం బత దుర్దినం సుదినతాం యాతి ప్రియాసఙ్గమే || ౨.౯౫ ||

అర్ధం సుప్త్వా నిశాయాః సరభససురతాయాససన్నశ్లథాఙ్గప్రోద్భూతాసహ్య
తృష్ణో మధుమదనిరతో హర్మ్యపృష్ఠే వివిక్తే |
సమ్భోగక్లాన్తకాన్తాశిథిలభుజలతావర్జితం కర్కరీతో
జ్యోత్స్నాభిన్నాచ్ఛధారం పిబతి న సలిలం శారదం మన్దపుణ్యః || ౨.౯౬ ||

హేమన్తే దధిదుగ్ధసర్పిరశనా మాఞ్జిష్ఠవాసోభృతః
కాశ్మీరద్రవసాన్ద్రదిగ్ధవపుషశ్ఛిన్నా విచిత్రై రతైః |
వృత్తోరుస్తనకామినోజనకృతాశ్లేషా గృహాభ్యన్తరే
తామ్బూలీదలపూగపూరితముఖా ధన్యాః సుఖం శేరతే || ౨.౯౭ ||

ప్రదుయత్ప్రౌఢప్రియఙ్గుద్యుతిభృతి వికసత్కున్దమాద్యద్ద్విరేఫే
కాలే ప్రాలేయవాతప్రచలవిలసితోదారమన్దారధామ్ని |
యేషాం నో కణ్ఠలగ్నా క్షణమ్ అపి తుహినక్షోదదక్షా మృగాక్షీ
తేసామ్ ఆయామయామా యమసదనసమా యామినీ యాతి యూనామ్ || ౨.౯౮ ||

చుమ్బన్తో గణ్డభిత్తీరలకవతి ముఖే సీత్కృతాన్యాదధానా
వక్షఃసూత్కఞ్చుకేషు స్తనభరపులకోద్భేదమ్ ఆపాదయన్తః |
ఊరూనాకమ్పయన్తః పృథుజఘనతటాత్స్రంసయన్తో‌உంశుకాని
వ్యక్తం కాన్తాజనానాం విటచరితభృతః శైశిరా వాన్తి వాతాః || ౨.౯౯ ||

కేశానాకులయన్దృశో ముకులయన్వాసో బలాదాక్షిపన్నాతన్వన్
పులకోద్గమం ప్రకటయన్నావేగకమ్పం శనైః |
బారం బారమ్ ఉదారసీత్కృతకృతో దన్తచ్ఛదాన్పీడయన్
ప్రాయః శైశిర ఏష సమ్ప్రతి మరుత్కాన్తాసు కాన్తాయతే || ౨.౧౦౦ ||

యద్యస్య నాస్తి రుచిరం తస్మింస్తస్య స్పృహా మనోఙ్ఞే‌உపి |
రమణీయే‌உపి సుధాంశౌ న మనఃకామః సరోజిన్యాః || ౨.౧౦౧ ||

వైరాగ్యే సఞ్చరత్యేకో నీతౌ భ్రమతి చాపరః |
శృఙ్గారే రమతే కశ్చిద్భువి భేదాః పరస్పరమ్ || ౨.౧౦౨ ||

ఇతి శుభం భూయాత్ |

శృఙ్గారశతకమ్
భర్తృహరేః

శమ్భుస్వయమ్భుహరయో హరిణేక్షణానాం
యేనాక్రియన్త సతతం గృహకుమ్భదాసాః |
వాచామ్ అగోచరచరిత్రవిచిత్రితాయ
తస్మై నమో భగవతే మకరధ్వజాయ || ౨.౧ ||

స్మితేన భావేన చ లజ్జయా భియా
పరాణ్ముఖైరర్ధకటాక్షవీక్షణైః |
వచోభిరీర్ష్యాకలహేన లీలయా
సమస్తభావైః ఖలు బన్ధనం స్త్రియః || ౨.౨ ||

భ్రూచాతుర్యాత్కుష్చితాక్షాః కటాక్షాః
స్నిగ్ధా వాచో లజ్జితాన్తాశ్చ హాసాః |
లీలామన్దం ప్రస్థితం చ స్థితం చ
స్త్రీణామ్ ఏతద్భూషణం చాయుధం చ || ౨.౩ ||

క్వచిత్సభ్రూభఙ్గైః క్వచిదపి చ లజ్జాపరిగతైః
క్వచిద్భూరిత్రస్తైః క్వచిదపి చ లీలావిలలితైః |
కుమారీణామ్ ఏతైర్మదనసుభగైర్నేత్రవలితైః
స్ఫురన్నీలాబ్జానాం ప్రకరపరికీర్ణా ఇవ దిశః || ౨.౪ ||

వక్త్రం చన్ద్రవికాసి పఙ్కజపరీహాసక్షమే లోచనే
వర్ణః స్వర్ణమ్ అపాకరిష్ణురలినీజిష్ణుః కచానాం చయః |
బక్షోజావిభకుమ్భవిభ్రమహరౌ గుర్వీ నితమ్బస్థలీ
వాచాం హారి చ మార్దవం యువతీషు స్వాభావికం మణ్డనమ్ || ౨.౫ ||

స్మితకిఞ్చిన్ముగ్ధం సరలతరలో దృష్టివిభవః
పరిస్పన్దో వాచామ్ అభినవవిలాసోక్తిసరసః |
గతానామ్ ఆరమ్భః కిసలయితలీలాపరికరః
స్పృశన్త్యాస్తారుణ్యం కిమ్ ఇవ న హి రమ్యం మృగదృశః || ౨.౬ ||

ద్రష్టవ్యేషు కిమ్ ఉత్తమం మృగదృశః ప్రేమప్రసన్నం ముఖం
ఘ్రాతవేష్వపి కిం తద్‌ఆస్యపవనః శ్రవ్యేషు కిం తద్వచః |
కిం స్వాద్యేషు తద్‌ఓష్ఠపల్లవరసః స్పృశ్యేషు కిం తద్వపుర్ధ్యేయం
కిం నవయౌవనే సహృదయైః సర్వత్ర తద్విభ్రమాః || ౨.౭ ||

ఏతాశ్చలద్వలయసంహతిమేఖలోత్థఝఙ్కార
నూపురపరాజితరాజహంస్యః |
కుర్వన్తి కస్య న మనో వివశం తరుణ్యో
విత్రస్తముగ్ధహరిణీసదృశైః కటాక్షైః || ౨.౮ ||

కుఙ్కుమపఙ్కకలఙ్కితదేహా
గౌరపయోధరకమ్పితహారా |
నూపురహంసరణత్పద్మా
కం న వశీకురుతే భువి రామా || ౨.౯ ||

నూనం హి తే కవివరా విపరీతవాచో
యే నిత్యమ్ ఆహురబలా ఇతి కామినీస్తాః |
యాభిర్విలోలితరతారకదృష్టిపాతైః
శక్రాదయో‌உపి విజితాస్త్వబలాః కథం తాః || ౨.౧౦ ||

నూనమ్ ఆఙ్ఞాకరస్తస్యాః సుభ్రువో మకరధ్వజః |
యతస్తన్నేత్రసఞ్చారసూచితేషు ప్రవర్తతే || ౨.౧౧ ||

కేశాః సంయమినః శ్రుతేరపి పరం పారం గతే లోచనే
అన్తర్వక్త్రమ్ అపి స్వభావశుచిభీః కీర్ణం ద్విజానాం గణైః |
ముక్తానాం సతతాధివాసరుచిరౌ వక్షోజకుమ్భావిమావిత్థం
తన్వి వపుః ప్రశాన్తమ్ అపి తేరాగం కరోత్యేవ నః || ౨.౧౨ ||

ముగ్ధే ధానుష్కతా కేయమ్ అపూర్వా త్వయి దృశ్యతే |
యయా విధ్యసి చేతాంసి గుణైరేవ న సాయకైః || ౨.౧౩ ||

సతి ప్రదీపే సత్యగ్నౌ సత్సు తారారవీన్దుషు |
వినా మే మృగశావాక్ష్యా తమోభూతమ్ ఇదం జగథ్ || ౨.౧౪ ||

ఉద్వృత్తః స్తనభార ఏష తరలే నేత్రే చలే భ్రూలతే
రాగాధిష్ఠితమ్ ఓష్ఠపల్లవమ్ ఇదం కుర్వన్తు నామ వ్యథామ్ |
సౌభాగ్యాక్షరమాలికేవ లిఖితా పుష్పాయుధేన స్వయం
మధ్యస్థాపి కరోతి తాపమ్ అధికం రోఉమ్‌ఆవలిః కేన సా || ౨.౧౫ ||

ముఖేన చన్ద్రకాన్తేన మహానీలైః శిరోరుహైః |
కరాభ్యాం పద్మరాగాభ్యాం రేజే రత్నమయీవ సా || ౨.౧౬ ||

గురుణా స్తనభారేణ ముఖచన్ద్రేణ భాస్వతా |
శనైశ్చరాభ్యాం పాదాభ్యాం రేజే గ్రహమయీవ సా || ౨.౧౭ ||

తస్యాః స్తనౌ యది ఘనౌ జఘనం చ హారి
వక్త్రం చ చారు తవ చిత్త కిమ్ ఆకులత్వమ్ |
పుణ్యం కురుష్వ యది తేషు తవాస్తి వాఞ్ఛా
పుణ్యైర్వినా న హి భవన్తి సమీహితార్థాః || ౨.౧౮ ||

ఇమే తారుణ్యశ్రీనవపరిమలాః ప్రౌఢసురతప్రతాప
ప్రారమ్భాః స్మరవిజయదానప్రతిభువః |
చిరం చేతశ్చోరా అభినవవికారైకగురవో
విలాసవ్యాపారాః కిమ్ అపి విజయన్తే మృగదృశామ్ || ౨.౧౯ ||

ప్రణయమధురాః ప్రేమోద్గారా రసాశ్రయతాం గతాః
ఫణితిమధురా ముగ్ధప్రాయాః ప్రకాశితసమ్మదాః |
ప్రకృతిసుభగా విస్రమ్భార్ద్రాః స్మరోదయదాయినీ
రహసి కిమ్ అపి స్వైరాలాపా హరన్తి మృగీదృశామ్ || ౨.౨౦ ||

విశ్రమ్య విశ్రమ్య వనద్రుమాణాం
ఛాయాసు తన్వీ విచచార కాచిత్ |
స్తనోత్తరీయేణ కరోద్ధృతేన
నివారయన్తీ శశినో మయూఖాన్ || ౨.౨౧ ||

అదర్శనే దర్శనమాత్రకామా
దృష్ట్వా పరిష్వఙ్గసుఖైకలోలా |
ఆలిఙ్గితాయాం పునరాయతాక్ష్యామాశాస్మహే
విగ్రహయోరభేదమ్ || ౨.౨౨ ||

మాలతీ శిరసి జృమ్భణం ముఖే
చన్దనం వపుషి కుఙ్కుమావిలమ్ |
వక్షసి ప్రియతమా మదాలసా
స్వర్గ ఏష పరిశిష్ట ఆగమః || ౨.౨౩ ||

ప్రాఙ్మామ్ ఏతి మనాగనాగతరసం జాతాభిలాషాం తతః
సవ్రీడం తదను శ్లథోద్యమమ్ అథ ప్రధ్వస్తధైర్యం పునః |
ప్రేమార్ద్రం స్పృహణీయనిర్భరరహః క్రీడాప్రగల్భం తతో
నిఃసఙ్గాఙ్గవికర్షణాధికసుఖరమ్యం కులస్త్రీరతమ్ || ౨.౨౪ ||

ఉరసి నిపతితానాం స్రస్తధమ్మిల్లకానాం
ముకులితనయనానాం కిఞ్చిద్‌ఉన్మీలితానామ్ |
ఉపరి సురతఖేదస్విన్నగణ్డస్థలానామధర
మధు వధూనాం భాగ్యవన్తః పిబన్తి || ౨.౨౫ ||

ఆమీలితనయనానాం యః
సురతరసో‌உను సంవిదం భాతి |
మిథురైర్మిథో‌உవధారితమవితథమ్
ఇదమ్ ఏవ కామనిర్బర్హణమ్ || ౨.౨౬ ||

ఇదమ్ అనుచితమ్ అక్రమశ్చ పుంసాం
యదిహ జరాస్వపి మన్మథా వికారాః |
తదపి చ న కృతం నితమ్బినీనాం
స్తనపతనావధి జీవితం రతం వా || ౨.౨౭ ||

రాజస్తృష్ణామ్బురాశేర్న హి జగతి గతః కశ్చిదేవావసానం
కో వార్థో‌உర్థైః ప్రభూతైః స్వవపుషి గలితే యౌవనే సానురాగే |
గచ్ఛామః సద్మ యావద్వికసితనయనేన్దీవరాలోకినీనామాక్రమ్యాక్రమ్య
రూపం ఝటితి న జరయా లుప్యతే ప్రేయసీనామ్ || ౨.౨౮ ||

రాగస్యాగారమ్ ఏకం నరకశతమహాదుఃఖసమ్ప్రాప్తిహేతుర్మోహస్యోత్పత్తి
బీజం జలధరపటలం ఙ్ఞానతారాధిపస్య |
కన్దర్పస్యైకమిత్రం ప్రకటితవివిధస్పష్టదోషప్రబన్ధం
లోకే‌உస్మిన్న హ్యర్థవ్రజకులభవనయౌవనాదన్యదస్తి || ౨.౨౯ ||

శృఙ్గారద్రుమనీరదే ప్రసృమరక్రీడారసస్రోతసి
ప్రద్యుమ్నప్రియబాన్ధవే చతురవాఙ్ముక్తాఫలోదన్వతి |
తన్వీనేత్రచకోరపావనవిధౌ సౌభాగ్యలక్ష్మీనిధౌ
ధన్యః కో‌உపి న విక్రియాం కలయతి ప్రాప్తే నవే యౌవనే || ౨.౩౦ ||

సంసారే‌உస్మిన్నసారే కునృపతిభవనద్వారసేవాకలఙ్కవ్యాసఙ్గ
వ్యస్తధైర్యం కథమ్ అమలధియో మానసం సంవిదధ్యుః |
యద్యేతాః ప్రోద్యద్‌ఇన్దుద్యుతినిచయభృతో న స్యురమ్భోజనేత్రాః
ప్రేఙ్ఖత్కాఞ్చీకలాపాః స్తనభరవినమన్మధ్యభాజస్తరుణ్యః || ౨.౩౧ ||

సిద్ధాధ్యాసితకన్దరే హరవృషస్కన్ధావరుగ్ణద్రుమే
గఙ్గాధౌతశిలాతలే హిమవతః స్థానే స్థితే శ్రేయసి |
కః కుర్వీత శిరః ప్రణామమలినం మ్లానం మనస్వీ జనో
యద్విత్రస్తకురఙ్గశావనయనా న స్యుః స్మరాస్త్రం స్త్రియః || ౨.౩౨ ||

సంసార తవ పర్యన్తపదవీ న దవీయసీ |
అన్తరా దుస్తరా న స్యుర్యది తే మదిరేక్షణామ్ || ౨.౩౩ ||

దిశ వనహరిణీభ్యో వంశకాణ్డచ్ఛవీనాం
కవలమ్ ఉపలకోటిచ్ఛిన్నమూలం కుశానామ్ |
శకయువతికపోలాపాణ్డుతామ్బూలవల్లీదలమ్
అరుణనఖాగ్రైః పాటితం వా వధూభ్యః || ౨.౩౪ ||

అసారాః సర్వే తే విరతివిరసాః పాపవిషయా
జుగుప్స్యన్తాం యద్వా నను సకలదోషాస్పదమ్ ఇతి |
తథాప్యేతద్భూమౌ నహి పరహితాత్పుణ్యమ్ అధికం
న చాస్మిన్సంసారే కువలయదృశో రమ్యమ్ అపరమ్ || ౨.౩౫ ||

ఏతత్కామఫలో లోకే యద్ద్వయోరేకచిత్తతా |
అన్యచిత్తకృతే కామే శవయోరివ సఙ్గమః || ౨.౩౫౧ ||

మాత్సర్యమ్ ఉత్సార్య విచార్య కార్యమార్యాః
సమర్యాదమ్ ఇదం వదన్తు |
సేవ్యా నితమ్బాః కిమ్ ఉ భూధరాణామత
స్మరస్మేరవిలాసినీనామ్ || ౨.౩౬ ||

సంసారే స్వప్నసారే పరిణతితరలే ద్వే గతీ పణ్డితానాం
తత్త్వఙ్ఞానామృతామ్భఃప్లవలలితధియాం యాతు కాలః కథఞ్చిత్ |
నో చేన్ముగ్ధాఙ్గనానాం స్తనజఘనఘనాభోగసమ్భోగినీనాం
స్థూలోపస్థస్థలీషు స్థగితకరతలస్పర్శలీలోద్యమానామ్ || ౨.౩౭ ||

ఆవాసః క్రియతాం గఙ్గే పాపహారిణి వారిణి |
స్తనద్వయే తరుణ్యా వా మనోహారిణి హారిణి || ౨.౩౮ ||

కిమ్ ఇహ బహుభిరుక్తైర్యుక్తిశూన్యైః ప్రలాపైర్ద్వయమ్
ఇహ పురుషాణాం సర్వదా సేవనీయమ్ |
అభినవమదలీలాలాలసం సున్దరీణాం
స్తనభరపరిఖిన్నం యౌవనం వా వనం వా || ౨.౩౯ ||

సత్యం జనా వచ్మి న పక్షపాతాల్
లోకేషు సప్తస్వపి తథ్యమ్ ఏతత్ |
నాన్యన్మనోహారి నితమ్బినీభ్యో
దుఃఖైకహేతుర్న చ కశ్చిదన్యః || ౨.౪౦ ||

కాన్తేత్యుత్పలలోచనేతి విపులశ్రోణీభరేత్యున్నమత్పీనోత్తుఙ్గ
పయోధరేతి సముఖామ్భోజేతి సుభ్రూరితి |
దృష్ట్వా మాద్యతి మోదతే‌உభిరమతే ప్రస్తౌతి విద్వానపి
ప్రత్యక్షాశుచిభస్త్రికాం స్త్రియమ్ అహో మోహస్య దుశ్చేష్టితమ్ || ౨.౪౧ ||

స్మృతా భవతి తాపాయ దృష్టా చోన్మాదకారిణీ |
స్పృష్టా భవతి మోహాయ సా నామ దయితా కథమ్ || ౨.౪౨ ||

తావదేవామృతమయీ యావల్లోచనగోచరా |
చక్షుష్పథాదతీతా తు విషాదప్యతిరిచ్యతే || ౨.౪౩ ||

నామృతం న విషం కిఞ్చిదేతాం ముక్త్వా నితమ్బినీమ్ |
సైవామృతలతా రక్తా విరక్తా విషవల్లరీ || ౨.౪౪ ||

ఆవర్తః సంశయానామ్ అవినయభువనం పట్టణం సాహసానాం
దోషాణాం సన్నిధానం కపటశతమయం క్షేత్రమ్ అప్రత్యయానామ్ |
స్వర్గద్వారస్య విఘ్నో నరకపురముఖ సర్వమాయాకరణ్డం
స్త్రీయన్త్రం కేన సృష్టం విషమ్ అమృతమయం ప్రాణిలోకస్య పాశః || ౨.౪౫ ||

నో సత్యేన మృగాఙ్క ఏష వదనీభూతో న చేన్దీవరద్వన్ద్వం
లోచనతాం గత న కనకైరప్యఙ్గయష్టిః కృతా |
కిన్త్వేవం కవిభిః ప్రతారితమనాస్తత్త్వం విజానన్నపి
త్వఙ్మాంసాస్థిమయం వపుర్మృగదృశాం మన్దో జనః సేవతే || ౨.౪౬ ||

లీలావతీనాం సహజా విలాసాస్త
ఏవ మూఢస్య హృది స్ఫురన్తి |
రాగో నలిన్యా హి నిసర్గసిద్ధస్తత్ర
భ్రమ్త్యేవ వృథా షడ్‌అఙ్ఘ్రిః || ౨.౪౭ ||

సంమోహయన్తి మదయన్తి విడమ్బయన్తి
నిర్భర్త్స్యన్తి రమయన్తి విషాదయన్తి |
ఏతాః ప్రవిశ్య సదయం హృదయం నరాణాం
కిం నామ వామనయనా న సమాచరన్తి || ౨.౪౭౧ ||

యదేతత్పూర్ణేన్దుద్యుతిహరమ్ ఉదారాకృతి పరం
ముఖాబ్జం తన్వఙ్గ్యాః కిల వసతి యత్రాధరమధు |
ఇదం తత్కిం పాకద్రుమఫలమ్ ఇదానీమ్ అతిరసవ్యతీతే‌உస్మిన్
కాలే విషమ్ ఇవ భవిష్య్త్యసుఖదమ్ || ౨.౪౮ ||

ఉన్మీలత్త్రివలీతరఙ్గనిలయా ప్రోత్తుఙ్గపీనస్తనద్వన్ద్వేనోద్గత
చక్రవాకయుగలా వక్త్రామ్బుజోద్భాసినీ |
కాన్తాకారధరా నదీయమ్ అభితః క్రూరాత్ర నాపేక్షతే
సంసారార్ణవమజ్జనం యది తదా దూరేణ సన్త్యజ్యతామ్ || ౨.౪౯ ||

జల్పన్తి సార్ధమ్ అన్యేన పశ్యన్త్యన్యం సవిభ్రమాః |
హృద్గతం చిన్తయన్త్యన్యం ప్రియః కో నామ యోషితామ్ || ౨.౫౦ ||

మధు తిష్ఠతి వాచి యోషితాం హృది హాలాహలమ్ ఏవ కేవలమ్ |
అత‌ఏవ నిపీయతే‌உధరో హృదయం ముష్టిభిరేవ తాడ్యతే || ౨.౫౧ ||

అపసర సఖే దూరాదస్మాత్కటాక్షవిషానలాత్
ప్రకృతివిషమాద్యోషిత్సర్పాద్విలాసఫణాభృతః |
ఇతరఫణినా దష్టః శక్యశ్చికిత్సితుమ్ ఔషధైశ్చతుర్
వనితాభోగిగ్రస్తం హి మన్త్రిణః || ౨.౫౨ ||

విస్తారితం మకరకేతనధీవరేణ
స్త్రీసంఙ్ఞితం బడిశమ్ అత్ర భవామ్బురాశౌ |
యేనాచిరాత్తద్‌అధరామిషలోలమర్త్య
మత్స్యాన్వికృష్య విపచత్యనురాగవహ్నౌ || ౨.౫౩ ||

కామినీకాయకాన్తారే కుచపర్వతదుర్గమే |
మా సఞ్చర మనః పాన్థ తత్రాస్తే స్మరతస్కరః || ౨.౫౪ ||

వ్యాదీర్ఘేణ చలేన వక్త్రగతినా తేజస్వినా భోగినా
నీలాబ్జద్యుతినాహినా పరమ్ అహం దృష్టో న తచ్చక్షుషా |
దృష్టే సన్తి చికిత్సకా దిశి దిశి ప్రాయేణ దర్మార్థినో
ముగ్ధాక్ష్క్షణవీక్షితస్య న హి మే వైద్యో న చాప్యౌషధమ్ || ౨.౫౫ ||

ఇహ హి మధురగీతం నృత్యమ్ ఏతద్రసో‌உయం
స్ఫురతి పరిమలో‌உసౌ స్పర్శ ఏష స్తనానామ్ |
ఇతి హతపరమార్థైరిన్ద్రియైర్భ్రామ్యమాణః
స్వహితకరణధూర్తైః పఞ్చభిర్వఞ్చితో‌உస్మి || ౨.౫౬ ||

న గమ్యో మన్త్రాణాం న చ భవతి భైషజ్యవిషయో
న చాపి ప్రధ్వంసం వ్రజతి వివిధైః శాన్తికశతైః |
భ్రమావేశాదఙ్గే కమ్ అపి విదధద్భఙ్గమ్ అసకృత్
స్మరాపస్మారో‌உయం భ్రమయతి దృశం ఘూర్ణయతి చ || ౨.౫౭ ||

జాత్య్‌అన్ధాయ చ దుర్ముఖాయ చ జరాజీర్ణా ఖిలాఙ్గాయ చ
గ్రామీణాయ చ దుష్కులాయ చ గలత్కుష్ఠాభిభూతాయ చ |
యచ్ఛన్తీషు మనోహరం నిజవపులక్ష్మీలవశ్రద్ధయా
పణ్యస్త్రీషు వివేకకల్పలతికాశస్త్రీషు రాజ్యేత కః || ౨.౫౮ ||

వేశ్యాసౌ మదనజ్వాలా
రూపే‌உన్ధనవివర్ధితా |
కామిభిర్యత్ర హూయన్తే
యౌవనాని ధనాని చ || ౨.౫౯ ||

కశ్చుమ్బతి కులపురుషో వేశ్యాధరపల్లవం మనోఙ్ఞమ్ అపి |
చారభటచోరచేటకనటవిటనిష్ఠీవనశరావమ్ || ౨.౬౦ ||

ధన్యాస్త ఏవ ధవలాయతలోచనానాం
తారుణ్యదర్పఘనపీనపయోధరాణామ్ |
క్షామోదరోపరి లసత్త్రివలీలతానాం
దృష్ట్వాకృతిం వికృతిమ్ ఏతి మనో న యేషామ్ || ౨.౬౧ ||

బాలే లీలాముకులితమ్ అమీ మన్థరా దృష్టిపాతాః
కిం క్షిప్యన్తే విరమవిరమ వ్యర్థ ఏష శ్రమస్తే |
సమ్ప్రత్యన్యే వయమ్ ఉపరతం బాల్యమ్ ఆస్థా వనాన్తే
క్షీణో మోహస్తృణమ్ ఇవ జగజ్జాలమ్ ఆలోకయామః || ౨.౬౨ ||

ఇయం బాలా మాం ప్రత్యనవరతమ్ ఇన్దీవరదలప్రభా
చీరం చక్షుః క్షిపతి కిమ్ అభిప్రేతమ్ అనయా |
గతో మోహో‌உస్మాకం స్మరశబరబాణవ్యతికరజ్వర
జ్వాలా శాన్తా తదపి న వరాకీ విరమతి || ౨.౬౩ ||

కిం కన్దర్ప కరం కదర్థయసి రే కోదణ్డటఙ్కారితం
రే రే కోకిల కోఉమ్‌అలం కలరవం కిం వా వృథా జల్పసి |
ముగ్ధే స్నిగ్ధవిదగ్ధచారుమధురైర్లోలైః కటాక్షైరలం
చేతశ్చుమ్బితచన్ద్రచూడచరణధ్యానామృతం వర్తతే || ౨.౬౪ ||

విరహే‌உపి సఙ్గమః ఖలు
పరస్పరం సఙ్గతం మనో యేషామ్ |
హృదయమ్ అపి విఘట్టితం చేత్
సఙ్గీ విరహం విశేషయతి || ౨.౬౫ ||

కిం గతేన యది సా న జీవతి
ప్రాణితి ప్రియతమా తథాపి కిమ్ |
ఇత్యుదీక్ష్య నవమేఘమాలికాం
న ప్రయాతి పథికః స్వమన్దిరమ్ || ౨.౬౬ ||

విరమత బుధా యోషిత్సఙ్గాత్సుఖాత్క్షణభఙ్గురాత్
కురుత కరుణామైత్రీప్రఙ్ఞావధూజనసఙ్గమమ్ |
న ఖలు నరకే హారాక్రాన్తం ఘనస్తనమణ్డలం
శరణమ్ అథవా శ్రోణీబిమ్బం రణన్మణిమేఖలమ్ || ౨.౬౭ ||

యదా యోగాభ్యాసవ్యసనకృశయోరాత్మమనసోరవిచ్ఛిన్నా
మైత్రీ స్ఫురతి కృతినస్తస్య కిమ్ ఉ తైః |
ప్రియాణామ్ ఆలాపైరధరమధుభిర్వక్త్రవిధుభిః
సనిశ్వాసామోదైః సకుచకలశాశ్లేషసురతైః || ౨.౬౮ ||

యదాసీదఙ్ఞానం స్మరతిమిరసఞ్చారజనితం
తదా దృష్టనారీమయమ్ ఇదమ్ అశేషం జగదితి |
ఇదానీమ్ అస్మాకం పటుతరవివేకాఞ్జనజుషాం
సమీభూతా దృష్టిస్త్రిభువనమ్ అపి బ్రహ్మ మనుతే || ౨.౬౯ ||

తావదేవ కృతినామ్ అపి స్ఫురత్యేష
నిర్మలవివేకదీపకః |
యావదేవ న కురఙ్గచక్షుషాం
తాడ్యతే చటులలోచనాఞ్చలైః || ౨.౭౦ ||

వచసి భవతి సఙ్గత్యాగమ్ ఉద్దిశ్య వార్తా
శ్రుతిముఖరముఖానాం కేవలం పణ్డితానామ్ |
జఘనమ్ అరుణరత్నగ్రన్థికాఞ్చీకలాపం
కువలయనయనానాం కో విహాతుం సమర్థః || ౨.౭౧ ||

స్వపరప్రతారకో‌உసౌ
నిన్దతి యో‌உలీకపణ్డితో యువతీః |
యస్మాత్తపసో‌உపి ఫలం
స్వర్గః స్వర్గే‌உపి చాప్సరసః || ౨.౭౨ ||

మత్తేభకుమ్భదలనే భువి సన్తి ధీరాః
కేచిత్ప్రచణ్డమృగరాజవధే‌உపి దక్షాః |
కిన్తు బ్రవీమి బలినాం పురతః ప్రసహ్య
కన్దర్పదర్పదలనే విరలా మనుష్యాః || ౨.౭౩ ||

సన్మార్గే తావదాస్తే ప్రభవతి చ నరస్తావదేవేన్ద్రియాణాం
లజ్జాం తావద్విధత్తే వినయమ్ అపి సమాలమ్బతే తావదేవ |
భ్రూచాపాకృష్టముక్తాః శ్రవణపథగతా నీలపక్ష్మాణ ఏతే
యావల్లీలావతీనాం హృది న ధృతిముషో దృష్టిబాణాః పతన్తి || ౨.౭౪ ||

ఉన్మత్తప్రేమసంరమ్భాద్
ఆరభన్తే యద్‌అఙ్గనాః |
తత్ర ప్రత్యూహమ్ ఆధాతుం
బ్రహ్మాపి ఖలు కాతరః || ౨.౭౫ ||

తావన్మహత్త్వం పాణ్డిత్యం
కులీనత్వం వివేకితా |
యావజ్జ్వలతి నాఙ్గేషు
హతః పఞ్చేషుపావకః || ౨.౭౬ ||

శాస్త్రఙ్ఞో‌உపి ప్రగుణితనయో‌உత్యాన్తబాధాపి బాఢం
సంసారే‌உస్మిన్భవతి విరలో భాజనం సద్గతీనామ్ |
యేనైతస్మిన్నిరయనగరద్వారమ్ ఉద్ఘాటయన్తీ
వామాక్షీణాం భవతి కుటిలా భ్రూలతా కుఞ్చికేవ || ౨.౭౭ ||

కృశః కాణః ఖఞ్జః శ్రవణరహితః పుచ్ఛవికలో
వ్రణీ పూయక్లిన్నః కృమికులశతైరావృతతనుః |
క్షుధా క్షామో జీర్ణః పిఠరకకపాలార్పితగలః
శునీమ్ అన్వేతి శ్వా హతమ్ అపి చ హన్త్యేవ మదనః || ౨.౭౮ ||

స్త్రీముద్రాం కుసుమాయుధస్య జయినీం సర్వార్థసమ్పత్కరీం
యే మూఢాః ప్రవిహాయ యాన్తి కుధియో మిథ్యాఫలాన్వేషిణః |
తే తేనైవ నిహత్య నిర్దయతరం నగ్నీకృతా ముణ్డితాః
కేచిత్పఞ్చశిఖీకృతాశ్చ జటిలాః కాపాలికాశ్చాపరే || ౨.౭౯ ||

విశ్వామిత్రపరాశరప్రభృతయో వాతామ్బుపర్ణాశనాస్తే‌உపి
స్త్రీముఖపఙ్కజం సులలితం దృష్ట్వైవ మోహం గతాః |
శాల్యన్నం సఘృతం పయోదధియుతం యే భుఞ్జతే మానవాస్తేషామ్
ఇన్ద్రియనిగ్రహో యది భవేద్విన్ధ్యః ప్లవేత్సాగరే || ౨.౮౦ ||

పరిమలభృతో వాతాః శాఖా నవాఙ్కురకోటయో
మధురవిధురోత్కణ్ఠాభాజః ప్రియా పికపక్షిణామ్ |
విరలవిరసస్వేదోద్గారా వధూవదనేన్దవః
ప్రసరతి మధౌ ధాత్ర్యాం జాతో న కస్య గుణోదయః || ౨.౮౧ ||

మధురయం మధురైరపి కోకిలా
కలరవైర్మలయస్య చ వాయుభిః |
విరహిణః ప్రహిణస్తి శరీరిణో
విపది హన్త సుధాపి విషాయతే || ౨.౮౨ ||

ఆవాసః కిలకిఞ్చితస్య దయితాపార్శ్వే విలాసాలసాః
కర్ణే కోకిలకామినీకలరవః స్మేరో లతామణ్డపః |
గోష్ఠీ సత్కవిభిః సమం కతిపయైర్ముగ్ధాః సుధాంశోః కరాః
కేషాఞ్చిత్సుఖయన్తి చాత్ర హృదయం చైత్రే విచిత్రాః క్షపాః || ౨.౮౩ ||

పాన్థ స్త్రీవిరహానలాహుతికలామ్ ఆతన్వతీ మఞ్జరీమాకన్దేషు
పికాఙ్గనాభిరధునా సోత్కణ్ఠమ్ ఆలోక్యతే |
అప్యేతే నవపాటలాపరిమలప్రాగ్భారపాటచ్చరా
వాన్తిక్లాన్తివితానతానవకృతః శ్రీఖణ్డశైలానిలాః || ౨.౮౪ ||

ప్రథితః ప్రణయవతీనాం
తావత్పదమ్ ఆతనోతు హృది మానః |
భవతి న యావచ్చన్దనతరు
సురభిర్మలయపవమానః || ౨.౮౫ ||

సహకారకుసుమకేసరనికర
భరామోదమూర్చ్ఛితదిగ్‌అన్తే |
మధురమధురవిధురమధుపే
మధౌ భవేత్కస్య నోత్కణ్ఠా || ౨.౮౬ ||

అచ్ఛాచ్ఛచన్దనరసార్ద్రతరా మృగాక్ష్యో
ధారాగృహాణి కుసుమాని చ కోఉమ్‌ఉదీ చ |
మన్దో మరుత్సుమనసః శుచి హర్మ్యపృష్ఠం
గ్రీష్మే మదం చ మదనం చ వివర్ధయన్తి || ౨.౮౭ ||

స్రజో హృద్యామోదా వ్యజనపవనశ్చన్ద్రకిరణాః
పరాగః కాసారో మలయజరజః శీధు విశదమ్ |
శుచిః సౌధోత్సఙ్గః ప్రతను వసనం పఙ్కజదృశో
నిదాఘర్తావేతద్విలసతి లభన్తే సుకృతినః || ౨.౮౮ ||

సుధాశుభ్రం ధామ స్ఫురద్‌అమలరశ్మిః శశధరః
ప్రియావక్త్రామ్భోజం మలయజరజశ్చాతిసురభిః |
స్రజో హృద్యామోదాస్తదిదమ్ అఖిలం రాగిణి జనే
కరోత్యన్తః క్షోభం న తు విషయసంసర్గవిముఖే || ౨.౮౯ ||

తరుణీవేషోద్దీపితకామా
వికసజ్జాతీపుష్పసుగన్ధిః |
ఉన్నతపీనపయోధరభారా
ప్రావృట్తనుతే కస్య న హర్షమ్ || ౨.౯౦ ||

వియద్‌ఉపచితమేఘం భూమయః కన్దలిన్యో
నవకుటజకదమ్బామోదినో గన్ధవాహాః |
శిఖికులకలకేకారావరమ్యా వనాన్తాః
సుఖినమ్ అసుఖినం వా సర్వమ్ ఉత్కణ్ఠయన్తి || ౨.౯౧ ||

ఉపరి ఘనం ఘనపటలం
తిర్యగ్గిరయో‌உపి నర్తితమయూరాః |
క్షితిరపి కన్దలధవలా
దృష్టిం పథికః క్వ పాతయతి || ౨.౯౨ ||

ఇతో విద్యుద్వల్లీవిలసితమ్ ఇతః కేతకితరోః
స్ఫురన్గన్ధః ప్రోద్యజ్జలదనినదస్ఫూర్జితమ్ ఇతః |
ఇతః కేకిక్రీడాకలకలరవః పక్ష్మలదృశాం
కథం యాస్యన్త్యేతే విరహదివసాః సమ్భృతరసాః || ౨.౯౩ ||

అసూచిసఞ్చారే తమసి నభసి ప్రౌఢజలదధ్వని
ప్రాఙ్ఞంమన్యే పతతి పృషతానాం చ నిచయే |
ఇదం సౌదామిన్యాః కనకకమనీయం విలసితం
ముదం చ మ్లానిం చ ప్రథయతి పథి స్వైరసుదృశామ్ || ౨.౯౪ ||

ఆసారేణ న హర్మ్యతః ప్రియతమైర్యాతుం బహిః శక్యతే
శీతోత్కమ్పనిమిత్తమ్ ఆయతదృశా గాఢం సమాలిఙ్గ్యతే |
జాతాః శీకరశీతలాశ్చ మరుతోరత్యన్తఖేదచ్ఛిదో
ధన్యానాం బత దుర్దినం సుదినతాం యాతి ప్రియాసఙ్గమే || ౨.౯౫ ||

అర్ధం సుప్త్వా నిశాయాః సరభససురతాయాససన్నశ్లథాఙ్గప్రోద్భూతాసహ్య
తృష్ణో మధుమదనిరతో హర్మ్యపృష్ఠే వివిక్తే |
సమ్భోగక్లాన్తకాన్తాశిథిలభుజలతావర్జితం కర్కరీతో
జ్యోత్స్నాభిన్నాచ్ఛధారం పిబతి న సలిలం శారదం మన్దపుణ్యః || ౨.౯౬ ||

హేమన్తే దధిదుగ్ధసర్పిరశనా మాఞ్జిష్ఠవాసోభృతః
కాశ్మీరద్రవసాన్ద్రదిగ్ధవపుషశ్ఛిన్నా విచిత్రై రతైః |
వృత్తోరుస్తనకామినోజనకృతాశ్లేషా గృహాభ్యన్తరే
తామ్బూలీదలపూగపూరితముఖా ధన్యాః సుఖం శేరతే || ౨.౯౭ ||

ప్రదుయత్ప్రౌఢప్రియఙ్గుద్యుతిభృతి వికసత్కున్దమాద్యద్ద్విరేఫే
కాలే ప్రాలేయవాతప్రచలవిలసితోదారమన్దారధామ్ని |
యేషాం నో కణ్ఠలగ్నా క్షణమ్ అపి తుహినక్షోదదక్షా మృగాక్షీ
తేసామ్ ఆయామయామా యమసదనసమా యామినీ యాతి యూనామ్ || ౨.౯౮ ||

చుమ్బన్తో గణ్డభిత్తీరలకవతి ముఖే సీత్కృతాన్యాదధానా
వక్షఃసూత్కఞ్చుకేషు స్తనభరపులకోద్భేదమ్ ఆపాదయన్తః |
ఊరూనాకమ్పయన్తః పృథుజఘనతటాత్స్రంసయన్తో‌உంశుకాని
వ్యక్తం కాన్తాజనానాం విటచరితభృతః శైశిరా వాన్తి వాతాః || ౨.౯౯ ||

కేశానాకులయన్దృశో ముకులయన్వాసో బలాదాక్షిపన్నాతన్వన్
పులకోద్గమం ప్రకటయన్నావేగకమ్పం శనైః |
బారం బారమ్ ఉదారసీత్కృతకృతో దన్తచ్ఛదాన్పీడయన్
ప్రాయః శైశిర ఏష సమ్ప్రతి మరుత్కాన్తాసు కాన్తాయతే || ౨.౧౦౦ ||

యద్యస్య నాస్తి రుచిరం తస్మింస్తస్య స్పృహా మనోఙ్ఞే‌உపి |
రమణీయే‌உపి సుధాంశౌ న మనఃకామః సరోజిన్యాః || ౨.౧౦౧ ||

వైరాగ్యే సఞ్చరత్యేకో నీతౌ భ్రమతి చాపరః |
శృఙ్గారే రమతే కశ్చిద్భువి భేదాః పరస్పరమ్ || ౨.౧౦౨ ||

ShuddhaTelugu

Bhartruhari Sataka Trisati – Neeti Satakam – ShuddhaTelugu

No Comments 24 December 2014

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: భర్తృహరి

దిక్కాలాద్యనవచ్ఛిన్నానన్తచిన్మాత్రమూర్తయే |
స్వానుభూత్యేకమానాయ నమః శాన్తాయ తేజసే || ౧.౧ ||

బోద్ధారో మత్సరగ్రస్తాః
ప్రభవః స్మయదూషితాః |
అబోధోపహతాః చాన్యే
జీర్ణమ్ అఙ్గే సుభాషితమ్ || ౧.౨ ||

అఙ్ఞః సుఖమ్ ఆరాధ్యః
సుఖతరమ్ ఆరాధ్యతే విశేషఙ్ఞః |
ఙ్ఞానలవదుర్విదగ్ధం
బ్రహ్మాపి తం నరం న రఞ్జయతి || ౧.౩ ||

ప్రసహ్య మణిమ్ ఉద్ధరేన్మకరవక్త్రదంష్ట్రాన్తరాత్
సముద్రమ్ అపి సన్తరేత్ప్రచలదూర్మిమాలాకులమ్ |
భుజఙ్గమ్ అపి కోపితం శిరసి పుష్పవద్ధారయేత్
న తు ప్రతినివిష్టమూ‌ఋఖజనచిత్తమ్ ఆరాధయేథ్ || ౧.౪ ||

లభేత సికతాసు తైలమ్ అపి యత్నతః పీడయన్
పిబేచ్చ మృగతృష్ణికాసు సలిలం పిపాసార్దితః |
క్వచిదపి పర్యటన్శశవిషాణమ్ ఆసాదయేత్
న తు ప్రతినివిష్టమూర్ఖచిత్తమ్ ఆరాధయేథ్ || ౧.౫ ||

వ్యాలం బాలమృణాలతన్తుభిరసౌ రోద్ధుం సముజ్జృమ్భతే
ఛేత్తుం వజ్రమణిం శిరీషకుసుమప్రాన్తేన సన్నహ్యతి |
మాధుర్యం మధుబిన్దునా రచయితుం క్షారాముధేరీహతే
నేతుం వాఞ్ఛన్తి యః ఖలాన్పథి సతాం సూక్తైః సుధాస్యన్దిభిః || ౧.౬ ||

స్వాయత్తమ్ ఏకాన్తగుణం విధాత్రా
వినిర్మితం ఛాదనమ్ అఙ్ఞతాయాః |
విశేషా‌అతః సర్వవిదాం సమాజే
విభూషణం మౌనమ్ అపణ్డితానామ్ || ౧.౭ ||

యదా కిఞ్చిజ్ఙ్ఞో‌உహం ద్విప ఇవ మదాన్ధః సమభవం
తదా సర్వఙ్ఞో‌உస్మీత్యభవదవలిప్తం మమ మనః
యదా కిఞ్చిత్కిఞ్చిద్బుధజనసకాశాదవగతం
తదా మూర్ఖో‌உస్మీతి జ్వర ఇవ మదో మే వ్యపగతః || ౧.౮ ||

కృమికులచిత్తం లాలాక్లిన్నం విగన్ధిజుగుప్సితం
నిరుపమరసం ప్రీత్యా ఖాదన్నరాస్థి నిరామిషమ్ |
సురపతిమ్ అపి శ్వా పార్శ్వస్థం విలోక్య న శఙ్కతే
న హి గణయతి క్షుద్రో జన్తుః పరిగ్రహఫల్గుతామ్ || ౧.౯ ||

శిరః శార్వం స్వర్గాత్పశుపతిశిరస్తః క్షితిధరం
మ్హీధ్రాదుత్తుఙ్గాదవనిమ్ అవనేశ్చాపి జలధిమ్ |
అధో‌உధో గఙ్గేయం పదమ్ ఉపగతా స్తోకమ్
అథవావివేకభ్రష్టానాం భవతి వినిపాతః శతముఖః || ౧.౧౦ ||

శక్యో వారయితుం జలేన హుతభుక్చ్ఛత్రేణ సూర్యాతపో
నాగేన్ద్రో నిశితాగ్కుశేన సమదో దణ్డేన గోగర్దభౌ |
వ్యాధిర్భేషజసఙ్గ్రహైశ్చ వివిధైర్మన్త్రప్రయోగైర్విషం
సర్వస్యౌషధమ్ అస్తి శాస్త్రవిహితం మూర్ఖస్య నస్త్యౌషధిమ్ || ౧.౧౧ ||

సాహిత్యసఙ్గీతకలావిహీనః
సాక్షాత్పశుః పుచ్ఛవిషాణహీనః |
తృణం న ఖాదన్నపి జీవమానస్
తద్భాగధేయం పరమం పశూనామ్ || ౧.౧౨ ||

యేషాం న విద్యా న తపో న దానం
ఙ్ఞానం న శీలం న గుణో న ధర్మః |
తే మర్త్యలోకే భువి భారభూతా
మనుష్యరూపేణ మృగాశ్చరన్తి || ౧.౧౩ ||

వరం పర్వతదుర్గేషు
భ్రాన్తం వనచరైః సహ
న మూర్ఖజనసమ్పర్కః
సురేన్ద్రభవనేష్వపి || ౧.౧౪ ||

శాస్త్రోపస్కృతశబ్దసున్దరగిరః శిష్యప్రదేయాగమా
విఖ్యాతాః కవయో వసన్తి విషయే యస్య ప్రభోర్నిర్ధనాః |
తజ్జాడ్యం వసుధాదిపస్య కవయస్త్వర్థం వినాపీశ్వరాః
కుత్స్యాః స్యుః కుపరీక్షకా హి మణయో యైరర్ఘతః పాతితాః || ౧.౧౫ ||

హర్తుర్యాతి న గోచరం కిమ్ అపి శం పుష్ణాతి యత్సర్వదా‌உప్య్
అర్థిభ్యః ప్రతిపాద్యమానమ్ అనిశం ప్రాప్నోతి వృద్ధిం పరామ్ |
కల్పాన్తేష్వపి న ప్రయాతి నిధనం విద్యాఖ్యమ్ అన్తర్ధనం
యేషాం తాన్ప్రతి మానమ్ ఉజ్ఝత నృపాః కస్తైః సహ స్పర్ధతే || ౧.౧౬ ||

అధిగతపరమార్థాన్పణ్డితాన్మావమంస్థాస్
తృణమ్ ఇవ లఘు లక్ష్మీర్నైవ తాన్సంరుణద్ధి |
అభినవమదలేఖాశ్యామగణ్డస్థలానాం
న భవతి బిసతన్తుర్వారణం వారణానామ్ || ౧.౧౭ ||

అమ్భోజినీవనవిహారవిలాసమ్ ఏవ
హంసస్య హన్తి నితరాం కుపితో విధాతా |
న త్వస్య దుగ్ధజలభేదవిధౌ ప్రసిద్ధాం
వైదగ్ధీకీర్తిమ్ అపహర్తుమ్ అసౌ సమర్థః || ౧.౧౮ ||

కేయూరాణి న భూషయన్తి పురుషం హారా న చన్ద్రోజ్జ్వలా
న స్నానం న విలేపనం న కుసుమం నాలఙ్కృతా మూర్ధజాః |
వాణ్యేకా సమలఙ్కరోతి పురుషం యా సంస్కృతా ధార్యతే
క్షీయన్తే ఖలు భూషణాని సతతం వాగ్భూషణం భూషణమ్ || ౧.౧౯ ||

విద్యా నామ నరస్య రూపమ్ అధికం ప్రచ్ఛన్నగుప్తం ధనం
విద్యా భోగకరీ యశఃసుఖకరీ విద్యా గురూణాం గురుః |
విద్యా బన్ధుజనో విదేశగమనే విద్యా పరా దేవతా
విద్యా రాజసు పూజ్యతే న తు ధనం విద్యావిహీనః పశుః || ౧.౨౦ ||

క్షాన్తిశ్చేత్కవచేన కిం కిమ్ అరిభిః క్రోధో‌உస్తి చేద్దేహినాం
ఙ్ఞాతిశ్చేదనలేన కిం యది సుహృద్దివ్యౌషధం కిం ఫలమ్ |
కిం సర్పైర్యది దుర్జనాః కిమ్ ఉ ధనైర్విద్యా‌உనవద్యా యది
వ్రీడా చేత్కిమ్ ఉ భూషణైః సుకవితా యద్యస్తి రాజ్యేన కిమ్ || ౧.౨౧ ||

దాక్షిణ్యం స్వజనే దయా పరిజనే శాఠ్యం సదా దుర్జనే
ప్రీతిః సాధుజనే నయో నృపజనే విద్వజ్జనే చార్జవమ్ |
శౌర్యం శత్రుజనే క్షమా గురుజనే కాన్తాజనే ధృష్టతా
యే చైవం పురుషాః కలాసు కుశలాస్తేష్వేవ లోకస్థితిః || ౧.౨౨ ||

జాడ్యం ధియో హరతి సిఞ్చతి వాచి సత్యం
మానోన్నతిం దిశతి పాపమ్ అపాకరోతి |
చేతః ప్రసాదయతి దిక్షు తనోతి కీర్తిం
సత్సఙ్గతిః కథయ కిం న కరోతి పుంసామ్ || ౧.౨౩ ||

జయన్తి తే సుకృతినో
రససిద్ధాః కవీశ్వరాః |
నాస్తి యేషాం యశఃకాయే
జరామరణజం భయమ్ || ౧.౨౪ ||

సూనుః సచ్చరితః సతీ ప్రియతమా స్వామీ ప్రసాదోన్ముఖః
స్నిగ్ధం మిత్రమ్ అవఞ్చకః పరిజనో నిఃక్లేశలేశం మనః |
ఆకారో రుచిరః స్థిరశ్చ విభవో విద్యావదాతం ముఖం
తుష్టే విష్టపకష్టహారిణి హరౌ సమ్ప్రాప్యతే దేహినా || ౧.౨౫ ||

ప్రాణాఘాతాన్నివృత్తిః పరధనహరణే సంయమః సత్యవాక్యం
కాలే శక్త్యా ప్రదానం యువతిజనకథామూకభావః పరేషామ్ |
తృష్ణాస్రోతో విభఙ్గో గురుషు చ వినయః సర్వభూతానుకమ్పా
సామాన్యః సర్వశాస్త్రేష్వనుపహతవిధిః శ్రేయసామ్ ఏష పన్థాః || ౧.౨౬ ||

ప్రారభ్యతే న ఖలు విఘ్నభయేన నీచైః
ప్రారభ్య విఘ్నవిహతా విరమన్తి మధ్యాః |
విఘ్నైః పునః పునరపి ప్రతిహన్యమానాః
ప్రారబ్ధమ్ ఉత్తమజనా న పరిత్యజన్తి || ౧.౨౭ ||

అసన్తో నాభ్యర్థ్యాః సుహృదపి న యాచ్యః కృశధనః
ప్రియా న్యాయ్యా వృత్తిర్మలినమ్ అసుభఙ్గే‌உప్యసుకరమ్ |
విపద్యుచ్చైః స్థేయం పదమ్ అనువిధేయం చ మహతాం
సతాం కేనోద్దిష్టం విషమమ్ అసిధారావ్రతమ్ ఇదమ్ || ౧.౨౮ ||

క్షుత్క్షామో‌உపి జరాకృశో‌உపి శిథిలప్రాణో‌உపి కష్టాం దశామ్
ఆపన్నో‌உపి విపన్నదీధితిరితి ప్రాణేషు నశ్యత్స్వపి |
మత్తేభేన్ద్రవిభిన్నకుమ్భపిశితగ్రాసైకబద్ధస్పృహః
కిం జీర్ణం తృణమ్ అత్తి మానమహతామ్ అగ్రేసరః కేసరీ || ౧.౨౯ ||

స్వల్పస్నాయువసావశేషమలినం నిర్మాంసమ్ అప్యస్థి గోః
శ్వా లబ్ధ్వా పరితోషమ్ ఏతి న తు తత్తస్య క్షుధాశాన్తయే |
సింహో జమ్బుకమ్ అఙ్కమ్ ఆగతమ్ అపి త్యక్త్వా నిహన్తి ద్విపం
సర్వః కృచ్ఛ్రగతో‌உపి వాఞ్ఛన్తి జనః సత్త్వానురూపం ఫలమ్ || ౧.౩౦ ||

లాఙ్గూలచాలనమ్ అధశ్చరణావపాతం
భూమౌ నిపత్య వదనోదరదర్శనం చ |
శ్వా పిణ్డదస్య కురుతే గజపుఙ్గవస్తు
ధీరం విలోకయతి చాటుశతైశ్చ భుఙ్క్తే || ౧.౩౧ ||

పరివర్తిని సంసారే
మృతః కో వా న జాయతే |
స జాతో యేన జాతేన
యాతి వంశః సమున్నతిమ్ || ౧.౩౨ ||

కుసుమస్తవకస్యేవ
ద్వయీ వృత్తిర్మనస్వినః |
మూర్ధ్ని వా సర్వలోకస్య
శీర్యతే వన ఏవ వా || ౧.౩౩ ||

సన్త్యన్యే‌உపి బృహస్పతిప్రభృతయః సమ్భావితాః పఞ్చషాస్
తాన్ప్రత్యేష విశేషవిక్రమరుచీ రాహుర్న వైరాయతే |
ద్వావేవ గ్రసతే దివాకరనిశాప్రాణేశ్వరౌ భాస్కరౌ
భ్రాతః పర్వణి పశ్య దానవపతిః శీర్షావశేషాకృతిః || ౧.౩౪ ||

వహతి భువనశ్రేణిం శేషః ఫణాఫలకస్థితాం
కమఠపతినా మధ్యేపృష్ఠం సదా స చ ధార్యతే |
తమ్ అపి కురుతే క్రోడాధీనం పయోధిరనాదరాద్
అహహ మహతాం నిఃసీమానశ్చరిత్రవిభూతయః || ౧.౩౫ ||

వరం పక్షచ్ఛేదః సమదమఘవన్ముక్తకులిశప్రహారైర్
ఉద్గచ్ఛద్బహులదహనోద్గారగురుభిః |
తుషారాద్రేః సూనోరహహ పితరి క్లేశవివశే
న చాసౌ సమ్పాతః పయసి పయసాం పత్యురుచితః || ౧.౩౬ ||

సింహః శిశురపి నిపతతి
మదమలినకపోలభిత్తిషు గజేషు |
ప్రకృతిరియం సత్త్వవతాం
న ఖలు వయస్తేజసో హేతుః || ౧.౩౭ ||

జాతిర్యాతు రసాతలం గుణగణైస్తత్రాప్యధో గమ్యతాం
శీలం శైలతటాత్పతత్వభిజనః సన్దహ్యతాం వహ్నినా |
శౌర్యే వైరిణి వజ్రమ్ ఆశు నిపతత్వర్థో‌உస్తు నః కేవలం
యేనైకేన వినా గుణస్తృణలవప్రాయాః సమస్తా ఇమే || ౧.౩౮ ||

ధనమ్ అర్జయ కాకుత్స్థ
ధనమూలమ్ ఇదం జగత్ |
అన్తరం నాభిజానామి
నిర్ధనస్య మృతస్య చ || ౧.౩౯ ||

తానీన్ద్రియాణ్యవికలాని తదేవ నామ
సా బుద్ధిరప్రతిహతా వచనం తదేవ |
అర్థోష్మణా విరహితః పురుషః క్షణేన
సో‌உప్యన్య ఏవ భవతీతి విచిత్రమ్ ఏతథ్ || ౧.౪౦ ||

యస్యాస్తి విత్తం స నరః కులీనః
స పణ్డితః స శ్రుతవాన్గుణఙ్ఞః |
స ఏవ వక్తా స చ దర్శనీయః
సర్వే గుణాః కాఞ్చనమ్ ఆశ్రయన్తి || ౧.౪౧ ||

దౌర్మన్త్ర్యాన్నృపతిర్వినశ్యతి యతిః సఙ్గాత్సుతో లాలనాత్
విప్రో‌உనధ్యయనాత్కులం కుతనయాచ్ఛీలం ఖలోపాసనాత్ |
హ్రీర్మద్యాదనవేక్షణాదపి కృషిః స్నేహః ప్రవాసాశ్రయాన్
మైత్రీ చాప్రణయాత్సమృద్ధిరనయాత్త్యాగప్రమాదాద్ధనమ్ || ౧.౪౨ ||

దానం భోగో నాశస్తిస్రో
గతయో భవన్తి విత్తస్య |
యో న దదాతి న భుఙ్క్తే
తస్య తృతీయా గతిర్భవతి || ౧.౪౩ ||

మణిః శాణోల్లీఢః సమరవిజయీ హేతిదలితో
మదక్షీణో నాగః శరది సరితః శ్యానపులినాః |
కలాశేషశ్చన్ద్రః సురతమృదితా బాలవనితా
తన్నిమ్నా శోభన్తే గలితవిభవాశ్చార్థిషు నరాః || ౧.౪౪ ||

పరిక్షీణః కశ్చిత్స్పృహయతి యవానాం ప్రసృతయే
స పశ్చాత్సమ్పూర్ణః కలయతి ధరిత్రీం తృణసమామ్ |
అతశ్చానైకాన్త్యాద్గురులఘుతయా‌உర్థేషు ధనినామ్
అవస్థా వస్తూని ప్రథయతి చ సఙ్కోచయతి చ || ౧.౪౫ ||

రాజన్దుధుక్షసి యది క్షితిధేనుమ్ ఏతాం
తేనాద్య వత్సమ్ ఇవ లోకమ్ అముం పుషాణ
తస్మింశ్చ సమ్యగనిశం పరిపోష్యమాణే
నానాఫలైః ఫలతి కల్పలతేవ భూమిః || ౧.౪౬ ||

సత్యానృతా చ పరుషా ప్రియవాదినీ చ
హింస్రా దయాలురపి చార్థపరా వదాన్యా |
నిత్యవ్యయా ప్రచురనిత్యధనాగమా చ
వారాఙ్గనేవ నృపనీతిరనేకరూపా || ౧.౪౭ ||

ఆఙ్ఞా కీర్తిః పాలనం బ్రాహ్మణానాం
దానం భోగో మిత్రసంరక్షణం చ
యేషామ్ ఏతే షడ్గుణా న ప్రవృత్తాః
కో‌உర్థస్తేషాం పార్థివోపాశ్రయేణ || ౧.౪౮ ||

యద్ధాత్రా నిజభాలపట్టలిఖితం స్తోకం మహద్వా ధనం
తత్ప్రాప్నోతి మరుస్థలే‌உపి నితరాం మేరౌ తతో నాధికమ్ |
తద్ధీరో భవ విత్తవత్సు కృపణాం వృత్తిం వృథా సా కృథాః
కూపే పశ్య పయోనిధావపి ఘటో గృహ్ణాతి తుల్యం జలమ్ || ౧.౪౯ ||

త్వమ్ ఏవ చాతకాధారో‌உ
సీతి కేషాం న గోచరః |
కిమ్ అమ్భోదవరాస్మాకం
కార్పణ్యోక్తం ప్రతీక్షసే || ౧.౫౦ ||

రే రే చాతక సావధానమనసా మిత్ర క్షణం శ్రూయతామ్
అమ్భోదా బహవో వసన్తి గగనే సర్వే‌உపి నైతాదృశాః |
కేచిద్వృష్టిభిరార్ద్రయన్తి వసుధాం గర్జన్తి కేచిద్వృథా
యం యం పశ్యసి తస్య తస్య పురతో మా బ్రూహి దీనం వచః || ౧.౫౧ ||

అకరుణత్వమ్ అకారణవిగ్రహః
పరధనే పరయోషితి చ స్పృహా |
సుజనబన్ధుజనేష్వసహిష్ణుతా
ప్రకృతిసిద్ధమ్ ఇదం హి దురాత్మనామ్ || ౧.౫౨ ||

దుర్జనః పరిహర్తవ్యో
విద్యయా‌உలకృతో‌உపి సన్ |
మణినా భూషితః సర్పః
కిమ్ అసౌ న భయఙ్కరః || ౧.౫౩ ||

జాడ్యం హ్రీమతి గణ్యతే వ్రతరుచౌ దమ్భః శుచౌ కైతవం
శూరే నిర్ఘృణతా మునౌ విమతితా దైన్యం ప్రియాలాపిని |
తేజస్విన్యవలిప్తతా ముఖరతా వక్తర్యశక్తిః స్థిరే
తత్కో నామ గుణో భవేత్స గుణినాం యో దుర్జనైర్నాఙ్కితః || ౧.౫౪ ||

లోభశ్చేదగుణేన కిం పిశునతా యద్యస్తి కిం పాతకైః
సత్యం చేత్తపసా చ కిం శుచి మనో యద్యస్తి తీర్థేన కిమ్ |
సౌజన్యం యది కిం గుణైః సుమహిమా యద్యస్తి కిం మణ్డనైః
సద్విద్యా యది కిం ధనైరపయశో యద్యస్తి కిం మృత్యునా || ౧.౫౫ ||

శశీ దివసధూసరో గలితయౌవనా కామినీ
సరో విగతవారిజం ముఖమ్ అనక్షరం స్వాకృతేః |
ప్రభుర్ధనపరాయణః సతతదుర్గతః సజ్జనో
నృపాఙ్గణగతః ఖలో మనసి సప్త శల్యాని మే || ౧.౫౬ ||

న కశ్చిచ్చణ్డకోపానామ్
ఆత్మీయో నామ భూభుజామ్ |
హోతారమ్ అపి జుహ్వానం
స్పృష్టో వహతి పావకః || ౧.౫౭ ||

మౌనోఉమ్‌ఊకః ప్రవచనపటుర్బాటులో జల్పకో వా
ధృష్టః పార్శ్వే వసతి చ సదా దూరతశ్చాప్రగల్భః |
క్షాన్త్యా భీరుర్యది న సహతే ప్రాయశో నాభిజాతః
సేవాధర్మః పరమగహనో యోగినామ్ అప్యగమ్యః || ౧.౫౮ ||

ఉద్భాసితాఖిలఖలస్య విశృఙ్ఖలస్య
ప్రాగ్జాతవిస్తృతనిజాధమకర్మవృత్తేః |
దైవాదవాప్తవిభవస్య గుణద్విషో‌உస్య
నీచస్య గోచరగతైః సుఖమ్ ఆప్యతే || ౧.౫౯ ||

ఆరమ్భగుర్వీ క్షయిణీ క్రమేణ
లఘ్వీ పురా వృద్ధిమతీ చ పశ్చాత్ |
దినస్య పూర్వార్ధపరార్ధభిన్నా
ఛాయేవ మైత్రీ ఖలసజ్జనానామ్ || ౧.౬౦ ||

మృగమీనసజ్జనానాం తృణజలసన్తోషవిహితవృత్తీనామ్ |
లుబ్ధకధీవరపిశునా నిష్కారణవైరిణో జగతి || ౧.౬౧ ||

వాఞ్ఛా సజ్జనసఙ్గమే పరగుణే ప్రీతిర్గురౌ నమ్రతా
విద్యాయాం వ్యసనం స్వయోషితి రతిర్లోకాపవాదాద్భయమ్ |
భక్తిః శూలిని శక్తిరాత్మదమనే సంసర్గముక్తిః ఖలే
యేష్వేతే నివసన్తి నిర్మలగుణాస్తేభ్యో నరేభ్యో నమః || ౧.౬౨ ||

విపది ధైర్యమ్ అథాభ్యుదయే క్షమా
సదసి వాక్యపటుతా యుధి విక్రమః |
యశసి చాభిరుచిర్వ్యసనం శ్రుతౌ
ప్రకృతిసిద్ధమ్ ఇదం హి మహాత్మనామ్ || ౧.౬౩ ||

ప్రదానం ప్రచ్ఛన్నం గృహమ్ ఉపగతే సమ్భ్రమవిధిః
ప్రియం కృత్వా మౌనం సదసి కథనం చాప్యుపకృతేః |
అనుత్సేకో లక్ష్మ్యామ్ అనభిభవగన్ధాః పరకథాః
సతాం కేనోద్దిష్టం విషమమ్ అసిధారావ్రతమ్ ఇదమ్ || ౧.౬౪ ||

కరే శ్లాఘ్యస్త్యాగః శిరసి గురుపాదప్రణయితా
ముఖే సత్యా వాణీ విజయి భుజయోర్వీర్యమ్ అతులమ్ |
హృది స్వచ్ఛా వృత్తిః శ్రుతిమ్ అధిగతం చ శ్రవణయోర్
వినాప్యైశ్వర్యేణ ప్రకృతిమహతాం మణ్డనమ్ ఇదమ్ || ౧.౬౫ ||

సమ్పత్సు మహతాం చిత్తం
భవత్యుత్పలకోఉమ్‌అలమ్ |ఆపత్సు చ మహాశైలశిలా
సఙ్ఘాతకర్కశమ్ || ౧.౬౬ ||

సన్తప్తాయసి సంస్థితస్య పయసో నామాపి న ఙ్ఞాయతే
ముక్తాకారతయా తదేవ నలినీపత్రస్థితం రాజతే |
స్వాత్యాం సాగరశుక్తిమధ్యపతితం తన్మౌక్తికం జాయతే
ప్రాయేణాధమమధ్యమోత్తమగుణః సంసర్గతో జాయతే || ౧.౬౭ ||

ప్రీణాతి యః సుచరితైః పితరం స పుత్రో
యద్భర్తురేవ హితమ్ ఇచ్ఛతి తత్కలత్రమ్ |
తన్మిత్రమ్ ఆపది సుఖే చ సమక్రియం యద్
ఏతత్త్రయం జగతి పుణ్యకృతో లభన్తే || ౧.౬౮ ||

ఏకో దేవః కేశవో వా శివో వా
హ్యేకం మిత్రం భూపతిర్వా యతిర్వా |
ఏకో వాసః పత్తనే వా వనే వా
హ్యేకా భార్యా సున్దరీ వా దరీ వా || ౧.౬౯ ||

నమ్రత్వేనోన్నమన్తః పరగుణకథనైః స్వాన్గుణాన్ఖ్యాపయన్తః
స్వార్థాన్సమ్పాదయన్తో వితతపృథుతరారమ్భయత్నాః పరార్థే |
క్షాన్త్యైవాక్షేపరుక్షాక్షరముఖరముఖాన్దుర్జనాన్దూషయన్తః
సన్తః సాశ్చర్యచర్యా జగతి బహుమతాః కస్య నాభ్యర్చనీయాః || ౧.౭౦ ||

భవన్తి నమ్రాస్తరవః ఫలోద్గమైర్
నవామ్బుభిర్దూరావలమ్బినో ఘనాః |
అనుద్ధతాః సత్పురుషాః సమృద్ధిభిః
స్వభావ ఏష పరోపకారిణామ్ || ౧.౭౧ ||

శ్రోత్రం శ్రుతేనైవ న కుణ్డలేన
దానేన పాణిర్న తు కఙ్కణేన |
విభాతి కాయః కరుణపరాణాం
పరోపకారైర్న తు చన్దనేన || ౧.౭౨ ||

పాపాన్నివారయతి యోజయతే హితాయ
గుహ్యం నిగూహతి గుణాన్ప్రకటీకరోతి |
ఆపద్గతం చ న జహాతి దదాతి కాలే
సన్మిత్రలక్షణమ్ ఇదం ప్రవదన్తి సన్తః || ౧.౭౩ ||

పద్మాకరం దినకరో వికచీకరోతి
చమ్ద్ర్ప్వోలాసయతి కైరవచక్రవాలమ్ |
నాభ్యర్థితో జలధరో‌உపి జలం దదాతి
సన్తః స్వయం పరహితే విహితాభియోగాః || ౧.౭౪ ||

ఏకే సత్పురుషాః పరార్థఘటకాః స్వార్థం పరిత్యజన్తి యే
సామాన్యాస్తు పరార్థమ్ ఉద్యమభృతః స్వార్థావిరోధేన యే |
తే‌உమీ మానుషరాక్షసాః పరహితం స్వార్థాయ నిఘ్నన్తి యే
యే తు ఘ్నన్తి నిరర్థకం పరహితం తే కే న జానీమహే || ౧.౭౫ ||

క్షీరేణాత్మగతోదకాయ హి గుణా దత్తా పురా తే‌உఖిలా
క్షీరోత్తాపమ్ అవేక్ష్య తేన పయసా స్వాత్మా కృశానౌ హుతః |
గన్తుం పావకమ్ ఉన్మనస్తదభవద్దృష్ట్వా తు మిత్రాపదం
యుక్తం తేన జలేన శామ్యతి సతాం మైత్రీ పునస్త్వీదృశీ || ౧.౭౬ ||

ఇతః స్వపితి కేశవః కులమ్ ఇతస్తదీయద్విషామ్
ఇతశ్చ శరణార్థినాం శిఖరిణాం గణాః శేరతే |
ఇతో‌உపి బడవానలః సహ సమస్తసంవర్తకై‌ఋ
అహో వితతమ్ ఊర్జితం భరసహం సిన్ధోర్వపుః || ౧.౭౭ ||

తృష్ణాం ఛిన్ధి భజ క్షమాం జహి మదం పాపే రతిం మా కృథాః
సత్యం బ్రూహ్యనుయాహి సాధుపదవీం సేవస్వ విద్వజ్జనమ్ |
మాన్యాన్మానయ విద్విషో‌உప్యనునయ ప్రఖ్యాపయ ప్రశ్రయం
కీర్తిం పాలయ దుఃఖితే కురు దయామ్ ఏతత్సతాం చేష్టితమ్ || ౧.౭౮ ||

మనసి వచసి కాయే పుణ్యపీయూషపూర్ణాస్
త్రిభువనమ్ ఉపకారశ్రేణిభిః ప్రీణయన్తః |
పరగుణపరమాణూన్పర్వతీకృత్య నిత్యం
నిజహృది వికసన్తః సన్త సన్తః కియన్తః || ౧.౭౯ ||

కిం తేన హేమగిరిణా రజతాద్రిణా వా
యత్రాశ్రితాశ్చ తరవస్తరవస్త ఏవ |
మన్యామహే మలయమ్ ఏవ యద్‌ఆశ్రయేణ
కఙ్కోలనిమ్బకటుజా అపి చన్దనాః స్యుః || ౧.౮౦ ||

రత్నైర్మహార్హైస్తుతుషుర్న దేవా
న భేజిరే భీమవిషేణ భీతిమ్ |
సుధాం వినా న పరయుర్విరామం
న నిశ్చితార్థాద్విరమన్తి ధీరాః || ౧.౮౧ ||

క్వచిత్పృథ్వీశయ్యః క్వచిదపి చ పరఙ్కశయనః
క్వచిచ్ఛాకాహారః క్వచిదపి చ శాల్యోదనరుచిః |
క్వచిత్కన్థాధారీ క్వచిదపి చ దివ్యామ్బరధరో
మనస్వీ కార్యార్థీ న గణయతి దుఃఖం న చ సుఖమ్ || ౧.౮౨ ||

ఐశ్వర్యస్య విభూషణం సుజనతా శౌర్యస్య వాక్సంయమో
ఙ్ఞానస్యోపశమః శ్రుతస్య వినయో విత్తస్య పాత్రే వ్యయః |
అక్రోధస్తపసః క్షమా ప్రభవితుర్ధర్మస్య నిర్వాజతా
సర్వేషామ్ అపి సర్వకారణమ్ ఇదం శీలం పరం భూషణమ్ || ౧.౮౩ ||

నిన్దన్తు నీతినిపుణా యది వా స్తువన్తు
లక్ష్మీః సమావిశతు గచ్ఛతు వా యథేష్ఠమ్ |
అద్యైవ వా మరణమ్ అస్తు యుగాన్తరే వా
న్యాయ్యాత్పథః ప్రవిచలన్తి పదం న ధీరాః || ౧.౮౪ ||

భగ్నాశస్య కరణ్డపిణ్డితతనోర్మ్లానేన్ద్రియస్య క్షుధా
కృత్వాఖుర్వివరం స్వయం నిపతితో నక్తం ముఖే భోగినః |
తృప్తస్తత్పిశితేన సత్వరమ్ అసౌ తేనైవ యాతః యథా
లోకాః పశ్యత దైవమ్ ఏవ హి నృణాం వృద్ధౌ క్షయే కారణమ్ || ౧.౮౫ ||

ఆలస్యం హి మనుష్యాణాం
శరీరస్థో మహాన్రిపుః |
నాస్త్యుద్యమసమో బన్ధుః
కుర్వాణో నావసీదతి || ౧.౮౬ ||

ఛిన్నో‌உపి రోహతి తర్క్షీణో‌உప్యుపచీయతే పునశ్చన్ద్రః |
ఇతి విమృశన్తః సన్తః సన్తప్యన్తే న దుఃఖేషు || ౧.౮౭ ||

నేతా యస్య బృహస్పతిః ప్రహరణం వజ్రం సురాః సైనికాః
స్వర్గో దుర్గమ్ అనుగ్రహః కిల హరేరైరావతో వారణః |
ఇత్యైశ్వర్యబలాన్వితో‌உపి బలభిద్భగ్నః పరైః సఙ్గరే
తద్వ్యక్తం నను దైవమ్ ఏవ శరణం ధిగ్ధిగ్వృథా పౌరుషమ్ || ౧.౮౮ ||

కర్మాయత్తం ఫలం పుంసాం
బుద్ధిః కర్మానుసారిణీ |
తథాపి సుధియా భావ్యం
సువిచార్యైవ కుర్వతా || ౧.౮౯ ||

ఖల్వాతో దివసేశ్వరస్య కిరణైః సన్తాడితో మస్తకే
వాఞ్ఛన్దేశమ్ అనాతపం విధివశాత్తాలస్య మూలం గతః |
తత్రాప్యస్య మహాఫలేన పతతా భగ్నం సశబ్దం శిరః
ప్రాయో గచ్ఛతి యత్ర భాగ్యరహితస్తత్రైవ యాన్త్యాపదః || ౧.౯౦ ||

రవినిశాకరయోర్గ్రహపీడనం
గజభుజఙ్గమయోరపి బన్ధనమ్ |
మతిమతాం చ విలోక్య దరిద్రతాం
విధిరహో బలవానితి మే మతిః || ౧.౯౧ ||

సృజతి తావదశేషగుణకరం
పురుషరత్నమ్ అలఙ్కరణం భువః |
తదపి తత్క్షణభఙ్గి కరోతి
చేదహహ కష్టమ్ అపణ్డితతా విధేః || ౧.౯౨ ||

పత్రం నైవ యదా కరీరవిటపే దోషో వసన్తస్య కిమ్
నోలూకో‌உప్యవ‌ఓకతే యది దివా సూర్యస్య కిం దూషణమ్ |
ధారా నైవ పతన్తి చాతకముఖే మేఘస్య కిం దూషణమ్
యత్పూర్వం విధినా లలాటలిఖితం తన్మార్జితుం కః క్షమః || ౧.౯౩ ||

నమస్యామో దేవాన్నను హతవిధేస్తే‌உపి వశగా
విధిర్వన్ద్యః సో‌உపి ప్రతినియతకర్మైకఫలదః |
ఫలం కర్మాయత్తం యది కిమ్ అమరైః కిం చ విధినా
నమస్తత్కర్మభ్యో విధిరపి న యేభ్యః ప్రభవతి || ౧.౯౪ ||

బ్రహ్మా యేన కులాలవన్నియమితో బ్రహ్మాడభాణ్డోదరే
విష్ణుర్యేన దశావతారగహనే క్షిప్తో మహాసఙ్కటే |
రుద్రో యేన కపాలపాణిపుటకే భిక్షాటనం కారితః
సూర్యో భ్రామ్యతి నిత్యమ్ ఏవ గగనే తస్మై నమః కర్మణే || ౧.౯౫ ||

నైవాకృతిః ఫలతి నైవా కులం న శీలం
విద్యాపి నైవ న చ యత్నకృతాపి సేవా |
భాగ్యాని పూర్వతపసా ఖలు సఞ్చితాని
కాలే ఫలన్తి పురుషస్య యథైవ వృక్షాః || ౧.౯౬ ||

వనే రణే శత్రుజలాగ్నిమధ్యే
మహార్ణవే పర్వతమస్తకే వా |
సుప్తం ప్రమత్తం విషమస్థితం వా
రక్షన్తి పుణ్యాని పురాకృతాని || ౧.౯౭ ||

యా సాధూంశ్చ ఖలాన్కరోతి విదుషో మూర్ఖాన్హితాన్ద్వేషిణః
ప్రత్యక్షం కురుతే పరీక్షమ్ అమృతం హాలాహలం తత్క్షణాత్ |
తామ్ ఆరాధయ సత్క్రియాం భగవతీం భోక్తుం ఫలం వాఞ్ఛితం
హే సాధో వ్యసనైర్గుణేషు విపులేష్వాస్థాం వృథా మా కృథాః || ౧.౯౮ ||

గుణవదగుణవద్వా కుర్వతా కార్యజాతం
పరిణతిరవధార్యా యత్నతః పణ్డితేన |
అతిరభసకృతానాం కర్మణామ్ ఆవిపత్తేర్
భవతి హృదయదాహీ శల్యతుల్యో విపాకః || ౧.౯౯ ||

స్థాల్యాం వైదూర్యమయ్యాం పచతి తిలకణాంశ్చన్దనైరిన్ధనౌఘైః
సౌవర్ణైర్లాఙ్గలాగ్రైర్విలిఖతి వసుధామ్ అర్కమూలస్య హేతోః |
కృత్వా కర్పూరఖణ్డాన్వృత్తిమ్ ఇహ కురుతే కోద్రవాణాం సమన్తాత్
ప్రాప్యేమాం కర్మ్భూమిం న చరతి మనుజో యస్తోప మన్దభాగ్యః || ౧.౧౦౦ ||

మజ్జత్వమ్భసి యాతు మేరుశిఖరం శత్రుం జయత్వాహవే
వాణిజ్యం కృషిసేవనే చ సకలా విద్యాః కలాః శిక్షతామ్ |
ఆకాశం విపులం ప్రయాతు ఖగవత్కృత్వా ప్రయత్నం పరం
నాభావ్యం భవతీహ కర్మవశతో భావ్యస్య నాశః కుతః || ౧.౧౦౧ ||

భీమం వనం భవతి తస్య పురం ప్రధానం
సర్వో జనః స్వజనతామ్ ఉపయాతి తస్య |
కృత్స్నా చ భూర్భవతి సన్నిధిరత్నపూర్ణా
యస్యాస్తి పూర్వసుకృతం విపులం నరస్య || ౧.౧౦౨ ||

కో లాభో గుణిసఙ్గమః కిమ్ అసుఖం ప్రాఙ్ఞేతరైః సఙ్గతిః
కా హానిః సమయచ్యుతిర్నిపుణతా కా ధర్మతత్త్వే రతిః |
కః శూరో విజితేన్ద్రియః ప్రియతమా కా‌உనువ్రతా కిం ధనం
విద్యా కిం సుఖమ్ అప్రవాసగమనం రాజ్యం కిమ్ ఆఙ్ఞాఫలమ్ || ౧.౧౦౩ ||

అప్రియవచనదరిద్రైః ప్రియవచనధనాఢ్యైః స్వదారపరితుష్టైః |
పరపరివాదనివృత్తైః క్వచిత్క్వచిన్మణ్డితా వసుధా || ౧.౧౦౪ ||

కదర్థితస్యాపి హి ధైర్యవృత్తేర్
న శక్యతే ధైర్యగుణః ప్రమార్ష్టుమ్ |
అధోఉమ్‌ఉఖస్యాపి కృతస్య వహ్నేర్
నాధః శిఖా యాతి కదాచిదేవ || ౧.౧౦౫ ||

కాన్తాకటాక్షవిశిఖా న లునన్తి యస్య
చిత్తం న నిర్దహతి కిపకృశానుతాపః |
కర్షన్తి భూరివిషయాశ్చ న లోభపాశైర్
లోకత్రయం జయతి కృత్స్నమ్ ఇదం స ధీరః || ౧.౧౦౬ ||

ఏకేనాపి హి శూరేణ
పాదాక్రాన్తం మహీతలమ్ |
క్రియతే భాస్కరేణైవ
స్ఫారస్ఫురితతేజసా || ౧.౧౦౭ ||

వహ్నిస్తస్య జలాయతే జలనిధిః కుల్యాయతే తత్క్షణాన్
మేరుః స్వల్పశిలాయతే మృగపతిః సద్యః కురఙ్గాయతే |
వ్యాలో మాల్యగుణాయతే విషరసః పీయూషవర్షాయతే
యస్యాఙ్గే‌உఖిలలోకవల్లభతమం శీలం సమున్మీలతి || ౧.౧౦౮ ||

లజ్జాగుణౌఘజననీం జననీమ్ ఇవ స్వామ్
అత్యన్తశుద్ధహృదయామ్ అనువర్తమానామ్ |
తేజస్వినః సుఖమ్ అసూనపి సన్త్యజనతి
సత్యవ్రతవ్యసనినో న పునః ప్రతిఙ్ఞామ్ || ౧.౧౦౯ ||

ShuddhaTelugu

Sri Rama Mangalasasanam (Prapatti & Mangalam) – ShuddhaTelugu

No Comments 15 May 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 
మఙ్గళం కౌసలేన్ద్రాయ మహనీయ గుణాత్మనే |
చక్రవర్తి తనూజాయ సార్వభౌమాయ మఙ్గళమ్ || ౧ ||

వేదవేదాన్త వేద్యాయ మేఘశ్యామల మూర్తయే |
పుంసాం మోహన రూపాయ పుణ్యశ్లోకాయ మఙ్గళమ్ || ౨ ||

విశ్వామిత్రాన్త రఙ్గాయ మిథిలా నగరీ పతే |
భాగ్యానాం పరిపాకాయ భవ్యరూపాయ మఙ్గళమ్ || ౩ ||

పిత్రుభక్తాయ సతతం భాతృభిః సహ సీతయా |
నన్దితాఖిల లోకాయ రామభద్రాయ మఙ్గళమ్ || ౪ ||

త్యక్త సాకేత వాసాయ చిత్రకూట విహారిణే |
సేవ్యాయ సర్వయమినాం ధీరోదాత్తాయ మఙ్గళమ్ || ౫ ||

సౌమిత్రిణాచ జానక్యా చాప బాణాసి ధారిణే |
సంసేవ్యాయ సదా భక్త్యా స్వామినే మమ మఙ్గళమ్ || ౬ ||

దణ్డకారణ్య వాసాయ ఖరదూషణ శత్రవే |
గృధ్ర రాజాయ భక్తాయ ముక్తి దాయాస్తు మఙ్గళమ్ || ౭ ||

సాదరం శబరీ దత్త ఫలమూల భిలాషిణే |
సౌలభ్య పరిపూర్ణాయ సత్యోద్రిక్తాయ మఙ్గళమ్ || ౮ ||

హనున్త్సమవేతాయ హరీశాభీష్ట దాయినే |
వాలి ప్రమధ నాయాస్తు మహాధీరాయ మఙ్గళమ్ || ౯ ||

శ్రీమతే రఘు వీరాయ సేతూల్లఙ్ఘిత సిన్ధవే |
జితరాక్షస రాజాయ రణధీరాయ మఙ్గళమ్ || ౧౦ ||

విభీషణ కృతే ప్రీత్యా లఙ్కాభీష్ట ప్రదాయినే |
సర్వలోక శరణ్యాయ శ్రీరాఘవాయ మఙ్గళమ్ || ౧౧ ||

ఆగత్య నగరీం దివ్యామభిషిక్తాయ సీతయా |
రాజాధి రాజ రాజాయ రామభద్రాయ మఙ్గళమ్ || ౧౨ ||

భ్రహ్మాది దేవసేవ్యాయ భ్రహ్మణ్యాయ మహాత్మనే |
జానకీ ప్రాణ నాథాయ రఘునాథాయ మఙ్గళమ్ || ౧౩ ||

శ్రీసౌమ్య జామాతృమునేః కృపయాస్మాను పేయుషే |
మహతే మమ నాథాయ రఘునాథాయ మఙ్గళమ్ || ౧౪ ||

మఙ్గళాశాసన పరైర్మదాచార్య పురోగమై |
సర్వైశ్చ పూర్వైరాచార్ర్యైః సత్కృతాయాస్తు మఙ్గళమ్ || ౧౫ ||

రమ్యజా మాతృ మునినా మఙ్గళా శాసనం కృతమ్ |
త్రైలోక్యాధిపతిః శ్రీమాన్ కరోతు మఙ్గళం సదా ||

ShuddhaTelugu

Shiva Bhujanga Prayata Stotram – ShuddhaTelugu

No Comments 12 May 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: ఆది శఙ్కరాచార్య

కృపాసాగరాయాశుకావ్యప్రదాయ
ప్రణమ్రాఖిలాభీష్టసన్దాయకాయ |
యతీన్ద్రైరుపాస్యాఙ్ఘ్రిపాథోరుహాయ
ప్రబోధప్రదాత్రే నమః శఙ్కరాయ ||౧||

చిదానన్దరూపాయ చిన్ముద్రికోద్య-
త్కరాయేశపర్యాయరూపాయ తుభ్యమ్ |
ముదా గీయమానాయ వేదోత్తమాఙ్గైః
శ్రితానన్దదాత్రే నమః శఙ్కరాయ ||౨||

జటాజూటమధ్యే పురా యా సురాణాం
ధునీ సాద్య కర్మన్దిరూపస్య శమ్భోః
గలే మల్లికామాలికావ్యాజతస్తే
విభాతీతి మన్యే గురో కిం తథైవ ||౩||

నఖేన్దుప్రభాధూతనమ్రాలిహార్దా-
న్ధకారవ్రజాయాబ్జమన్దస్మితాయ |
మహామోహపాథోనిధేర్బాడబాయ
ప్రశాన్తాయ కుర్మో నమః శఙ్కరాయ ||౪||

ప్రణమ్రాన్తరఙ్గాబ్జబోధప్రదాత్రే
దివారాత్రమవ్యాహతోస్రాయ కామమ్ |
క్షపేశాయ చిత్రాయ లక్ష్మ క్షయాభ్యాం
విహీనాయ కుర్మో నమః శఙ్కరాయ ||౫||

ప్రణమ్రాస్యపాథోజమోదప్రదాత్రే
సదాన్తస్తమస్తోమసంహారకర్త్రే |
రజన్యా మపీద్ధప్రకాశాయ కుర్మో
హ్యపూర్వాయ పూష్ణే నమః శఙ్కరాయ ||౬||

నతానాం హృదబ్జాని ఫుల్లాని శీఘ్రం
కరోమ్యాశు యోగప్రదానేన నూనమ్ |
ప్రబోధాయ చేత్థం సరోజాని ధత్సే
ప్రఫుల్లాని కిం భో గురో బ్రూహి మహ్యమ్ ||౭||

ప్రభాధూతచన్ద్రాయుతాయాఖిలేష్ట-
ప్రదాయానతానాం సమూహాయ శీఘ్రమ్|
ప్రతీపాయ నమ్రౌఘదుఃఖాఘపఙ్క్తే-
ర్ముదా సర్వదా స్యాన్నమః శఙ్కరాయ ||౮||

వినిష్కాసితానీశ తత్త్వావబోధా –
న్నతానాం మనోభ్యో హ్యనన్యాశ్రయాణి |
రజాంసి ప్రపన్నాని పాదామ్బుజాతం
గురో రక్తవస్త్రాపదేశాద్బిభర్షి ||౯||

మతేర్వేదశీర్షాధ్వసమ్ప్రాపకాయా-
నతానాం జనానాం కృపార్ద్రైః కటాక్షైః |
తతేః పాపబృన్దస్య శీఘ్రం నిహన్త్రే
స్మితాస్యాయ కుర్మో నమః శఙ్కరాయ ||౧౦||

సుపర్వోక్తిగన్ధేన హీనాయ తూర్ణం
పురా తోటకాయాఖిలఙ్ఞానదాత్రే|
ప్రవాలీయగర్వాపహారస్య కర్త్రే
పదాబ్జమ్రదిమ్నా నమః శఙ్కరాయ ||౧౧||

భవామ్భోధిమగ్నాన్జనాన్దుఃఖయుక్తాన్
జవాదుద్దిధీర్షుర్భవానిత్యహో‌உహమ్ |
విదిత్వా హి తే కీర్తిమన్యాదృశామ్భో
సుఖం నిర్విశఙ్కః స్వపిమ్యస్తయత్నః ||౧౨||

||ఇతి శ్రీశఙ్కరాచార్య భుజఙ్గప్రయాతస్తోత్రమ్||

ShuddhaTelugu

Daridrya Dahana Shiva Stotram – ShuddhaTelugu

No Comments 29 April 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: వసిష్ఠ మహర్షి

విశ్వేశ్వరాయ నరకార్ణవ తారణాయ
కర్ణామృతాయ శశిశేఖర ధారణాయ |
కర్పూరకాన్తి ధవళాయ జటాధరాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౧ ||

గౌరీప్రియాయ రజనీశ కళాధరాయ
కాలాన్తకాయ భుజగాధిప కఙ్కణాయ |
గఙ్గాధరాయ గజరాజ విమర్ధనాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౨ ||

భక్తప్రియాయ భవరోగ భయాపహాయ
ఉగ్రాయ దుఃఖ భవసాగర తారణాయ |
జ్యోతిర్మయాయ గుణనామ సునృత్యకాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౩ ||

చర్మామ్బరాయ శవభస్మ విలేపనాయ
ఫాలేక్షణాయ మణికుణ్డల మణ్డితాయ |
మఞ్జీరపాదయుగళాయ జటాధరాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౪ ||

పఞ్చాననాయ ఫణిరాజ విభూషణాయ
హేమాఙ్కుశాయ భువనత్రయ మణ్డితాయ
ఆనన్ద భూమి వరదాయ తమోపయాయ |
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౫ ||

భానుప్రియాయ భవసాగర తారణాయ
కాలాన్తకాయ కమలాసన పూజితాయ |
నేత్రత్రయాయ శుభలక్షణ లక్షితాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౬ ||

రామప్రియాయ రఘునాథ వరప్రదాయ
నాగప్రియాయ నరకార్ణవ తారణాయ |
పుణ్యాయ పుణ్యభరితాయ సురార్చితాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౭ ||

ముక్తేశ్వరాయ ఫలదాయ గణేశ్వరాయ
గీతాప్రియాయ వృషభేశ్వర వాహనాయ |
మాతఙ్గచర్మ వసనాయ మహేశ్వరాయ
దారిద్ర్యదుఃఖ దహనాయ నమశ్శివాయ || ౮ ||

వసిష్ఠేన కృతం స్తోత్రం సర్వరోగ నివారణమ్ |
సర్వసమ్పత్కరం శీఘ్రం పుత్రపౌత్రాది వర్ధనమ్ |
త్రిసన్ధ్యం యః పఠేన్నిత్యం న హి స్వర్గ మవాప్నుయాత్ || ౯ ||

|| ఇతి శ్రీ వసిష్ఠ విరచితం దారిద్ర్యదహన శివస్తోత్రమ్ సమ్పూర్ణమ్ ||

ShuddhaTelugu

Gopala Krishna Dasavatharam – ShuddhaTelugu

No Comments 29 April 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 
మల్లెపూలహారమెయ్యవే
ఓయమ్మ నన్ను మత్స్యావతారుడనవే

మల్లెపూలహారమేసెదా గోపాలకృష్ణ
మత్స్యావతారుడనెద

కుప్పికుచ్చుల జడలువెయ్యవే
ఓయమ్మ నన్ను కూర్మావతారుడనవే

కుప్పికుచ్చుల జడలువేసెదా గోపాలకృష్ణ
కూర్మావతారుడనెద

వరములిచ్చి దీవిఞ్చవే
ఓయమ్మ నన్ను వరహావతారుడనవే

వరములిచ్చి దీవిఞ్చెద గోపాలకృష్ణ
వరహావతారుడనెద

నాణ్యమైన నగలువేయవే
ఓయమ్మ నన్ను నరసింహావతారుడనవే

నాణ్యమైన నగలువేసెదా గోపాలకృష్ణ
నరసింహావతారుడనెద

వాయువేగ రథమునియ్యవే
ఓయమ్మ నన్ను వామనవతారుడనవే

వాయువేగ రథమునిచ్చెదా గోపాలకృష్ణ
వామనావతారుడనెద

పాలు పోసి బువ్వపెట్టవే
ఓయమ్మ నన్ను పరశురామావతారుడనవే

పాలు పోసి బువ్వపెట్టెద గోపాలకృష్ణ
పరశురామావతారుడనెద

ఆనన్దబాలుడనవే
ఓయమ్మ నన్ను అయోధ్యవాసుడనవే

ఆనన్దబాలుడనెద గోపాలకృష్ణ
అయోధ్యవాసుడనెద

గోవులుకాచె బాలుడనవె
ఓయమ్మ నన్ను గోపాలకృష్ణుడనవే

గోవులుకాచె బాలుడనెద
నా తణ్డ్రి నిన్ను గోపాలకృష్ణుడనెద

బుధ్ధులు కలిపి ముద్దపెట్టవే
ఓయమ్మ నన్ను బుధ్ధావతారుడనవే

బుధ్ధులు కలిపి ముద్దపెట్టెద గోపాలకృష్ణ
బుధ్ధావతారుడనెద

కాళ్ళకు పసిడిగజ్జెలు కట్టవే
ఓయమ్మ నన్ను కలికావతారుడనవే

కాళ్ళకు పసిడిగజ్జెలు కట్టెద గోపాలకృష్ణ
కలికావతారుడనెద

ShuddhaTelugu

Mooka Pancha Sathi 5 – Mandasmitha Satakam – ShuddhaTelugu

No Comments 18 February 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: శ్రీ మూక శఙ్కరేన్ద్ర సరస్వతి

బధ్నీమో వయమఞ్జలిం ప్రతిదినం బన్ధచ్ఛిదే దేహినాం
కన్దర్పాగమతన్త్రమూలగురవే కల్యాణకేలీభువే |
కామాక్ష్యా ఘనసారపుఞ్జరజసే కామద్రుహశ్చక్షుషాం
మన్దారస్తబకప్రభామదముషే మన్దస్మితజ్యోతిషే ||౧||

సధ్రీచే నవమల్లికాసుమనసాం నాసాగ్రముక్తామణే-
రాచార్యాయ మృణాలకాణ్డమహసాం నైసర్గికాయ ద్విషే |
స్వర్ధున్యా సహ యుధ్వేన హిమరుచేరర్ధాసనాధ్యాసినే
కామాక్ష్యాః స్మితమఞ్జరీధవలిమాద్వైతాయ తస్మై నమః ||౨||

కర్పూరద్యుతిచాతురీమతితరామల్పీయసీం కుర్వతీ
దౌర్భాగ్యోదయమేవ సంవిదధతీ దౌషాకరీణాం త్విషామ్ |
క్షుల్లానేవ మనోఙ్ఞమల్లినికరాన్ఫుల్లానపి వ్యఞ్జతీ
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశులహరీ కామప్రసూరస్తు మే ||౩||

యా పీనస్తనమణ్డలోపరి లసత్కర్పూరలేపాయతే
యా నీలేక్షణరాత్రికాన్తితతిషు జ్యోత్స్నాప్రరోహాయతే |
యా సౌన్దర్యధునీతరఙ్గతతిషు వ్యాలోలహంసాయతే
కామాక్ష్యాః శిశిరీకరోతు హృదయం సా మే స్మితప్రాచురీ ||౪||

యేషాం గచ్ఛతి పూర్వపక్షసరణిం కౌముద్వతః శ్వేతిమా
యేషాం సన్తతమారురుక్షతి తులాకక్ష్యాం శరచ్చన్ద్రమాః |
యేషామిచ్ఛతి కమ్బురప్యసులభామన్తేవసత్ప్రక్రియాం
కామాక్ష్యా మమతాం హరన్తు మమ తే హాసత్విషామఙ్కురాః ||౫||

ఆశాసీమసు సన్తతం విదధతీ నైశాకరీం వ్యాక్రియాం
కాశానామభిమానభఙ్గకలనాకౌశల్యమాబిభ్రతీ |
ఈశానేన విలోకితా సకుతుకం కామాక్షి తే కల్మష-
క్లేశాపాయకరీ చకాస్తి లహరీ మన్దస్మితజ్యోతిషామ్ ||౬||

ఆరూఢస్య సమున్నతస్తనతటీసామ్రాజ్యసింహాసనం
కన్దర్పస్య విభోర్జగత్త్రయప్రాకట్యముద్రానిధేః |
యస్యాశ్చామరచాతురీం కలయతే రశ్మిచ్ఛటా చఞ్చలా
సా మన్దస్మితమఞ్జరీ భవతు నః కామాయ కామాక్షి తే ||౭||

శమ్భోర్యా పరిరమ్భసమ్భ్రమవిధౌ నైర్మల్యసీమానిధిః
గైర్వాణీవ తరఙ్గిణీ కృతమృదుస్యన్దాం కలిన్దాత్మజామ్ |
కల్మాషీకురుతే కలఙ్కసుషమాం కణ్ఠస్థలీచుమ్బినీం
కామాక్ష్యాః స్మితకన్దలీ భవతు నః కల్యాణసన్దోహినీ ||౮||

జేతుం హారలతామివ స్తనతటీం సఞ్జగ్ముషీ సన్తతం
గన్తుం నిర్మలతామివ ద్విగుణితాం మగ్నా కృపాస్త్రోతసి |
లబ్ధుం విస్మయనీయతామివ హరం రాగాకులం కుర్వతీ
మఞ్జుస్తే స్మితమఞ్జరీ భవభయం మథ్నాతు కామాక్షి మే ||౯||

శ్వేతాపి ప్రకటం నిశాకరరుచాం మాలిన్యమాతన్వతీ
శీతాపి స్మరపావకం పశుపతేః సన్ధుక్షయన్తీ సదా |
స్వాభావ్యాదధరాశ్రితాపి నమతాముచ్చైర్దిశన్తీ గతిం
కామాక్షి స్ఫుటమన్తరా స్ఫురతు నస్త్వన్మన్దహాసప్రభా ||౧౦||

వక్త్రశ్రీసరసీజలే తరలితభ్రూవల్లికల్లోలితే
కాలిమ్నా దధతీ కటాక్షజనుషా మాధువ్రతీం వ్యాపృతిమ్ |
నిర్నిద్రామలపుణ్డరీకకుహనాపాణ్డిత్యమాబిభ్రతీ
కామాక్ష్యాః స్మితచాతురీ మమ మనః కాతర్యమున్మూలయేత్ ||౧౧||

నిత్యం బాధితబన్ధుజీవమధరం మైత్రీజుషం పల్లవైః
శుద్ధస్య ద్విజమణ్డలస్య చ తిరస్కర్తారమప్యాశ్రితా |
యా వైమల్యవతీ సదైవ నమతాం చేతః పునీతేతరాం
కామాక్ష్యా హృదయం ప్రసాదయతు మే సా మన్దహాసప్రభా ||౧౨||

ద్రుహ్యన్తీ తమసే ముహుః కుముదినీసాహాయ్యమాబిభ్రతీ
యాన్తీ చన్ద్రకిశోరశేఖరవపుఃసౌధాఙ్గణే ప్రేఙ్ఖణమ్ |
ఙ్ఞానామ్భోనిధివీచికాం సుమనసాం కూలఙ్కషాం కుర్వతీ
కామాక్ష్యాః స్మితకౌముదీ హరతు మే సంసారతాపోదయమ్ ||౧౩||

కాశ్మీరద్రవధాతుకర్దమరుచా కల్మాషతాం బిభ్రతీ
హంసౌధైరివ కుర్వతీ పరిచితిం హారీకృతైర్మౌక్తికైః |
వక్షోజన్మతుషారశైలకటకే సఞ్చారమాతన్వతీ
కామాక్ష్యా మృదులస్మితద్యుతిమయీ భాగీరథీ భాసతే ||౧౪||

కమ్బోర్వంశపరమ్పరా ఇవ కృపాసన్తానవల్లీభువః
సమ్ఫుల్లస్తబకా ఇవ ప్రసృమరా మూర్తాః ప్రసాదా ఇవ |
వాక్పీయూషకణా ఇవ త్రిపథగాపర్యాయభేదా ఇవ
భ్రాజన్తే తవ మన్దహాసకిరణాః కాఞ్చీపురీనాయికే ||౧౫||

వక్షోజే ఘనసారపత్రరచనాభఙ్గీసపత్నాయితా
కణ్ఠే మౌక్తికహారయష్టికిరణవ్యాపారముద్రాయితా |
ఓష్ఠశ్రీనికురుమ్బపల్లవపుటే ప్రేఙ్ఖత్ప్రసూనాయితా
కామాక్షి స్ఫురతాం మదీయహృదయే త్వన్మన్దహాసప్రభా ||౧౬||

యేషాం బిన్దురివోపరి ప్రచలితో నాసాగ్రముక్తామణిః
యేషాం దీన ఇవాధికణ్ఠమయతే హారః కరాలమ్బనమ్ |
యేషాం బన్ధురివోష్ఠయోరరుణిమా ధత్తే స్వయం రఞ్జనం
కామాక్ష్యాః ప్రభవన్తు తే మమ శివోల్లాసాయ హాసాఙ్కురాః ||౧౭||

యా జాడ్యామ్బునిధిం క్షిణోతి భజతాం వైరాయతే కైరవైః
నిత్యం యాం నియమేన యా చ యతతే కర్తుం త్రిణేత్రోత్సవమ్ |
బిమ్బం చాన్ద్రమసం చ వఞ్చయతి యా గర్వేణ సా తాదృశీ
కామాక్షి స్మితమఞ్జరీ తవ కథం జ్యోత్స్నేత్యసౌ కీర్త్యతే ||౧౮||

ఆరుఢా రభసాత్పురః పురరిపోరాశ్లేషణోపక్రమే
యా తే మాతరుపైతి దివ్యతటినీశఙ్కాకరీ తత్క్షణమ్ |
ఓష్ఠౌ వేపయతి భ్రువౌ కుటిలయత్యానమ్రయత్యాననం
తాం వన్దే మృదుహాసపూరసుషమామేకామ్రనాథప్రియే ||౧౯||

వక్త్రేన్దోస్తవ చన్ద్రికా స్మితతతిర్వల్గు స్ఫురన్తీ సతాం
స్యాచ్చేద్యుక్తిమిదం చకోరమనసాం కామాక్షి కౌతూహలమ్ |
ఏతచ్చిత్రమహర్నిశం యదధికామేషా రుచిం గాహతే
బిమ్బోష్ఠద్యుమణిప్రభాస్వపి చ యద్బిబ్బోకమాలమ్బతే ||౨౦||

సాదృశ్యం కలశామ్బుధేర్వహతి యత్కామాక్షి మన్దస్మితం
శోభామోష్ఠరుచామ్బ విద్రుమభవామేతాద్భిదాం బ్రూమహే |
ఏకస్మాదుదితం పురా కిల పపౌ శర్వః పురాణః పుమాన్
ఏతన్మధ్యసముద్భవం రసయతే మాధుర్యరూపం రసమ్ ||౨౧||

ఉత్తుఙ్గస్తనకుమ్భశైలకటకే విస్తారికస్తూరికా-
పత్రశ్రీజుషి చఞ్చలాః స్మితరుచః కామాక్షి తే కోమలాః |
సన్ధ్యాదీధితిరఞ్జితా ఇవ ముహుః సాన్ద్రాధరజ్యోతిషా
వ్యాలోలామలశారదాభ్రశకలవ్యాపారమాతన్వతే ||౨౨||

క్షీరం దూరత ఏవ తిష్ఠతు కథం వైమల్యమాత్రాదిదం
మాతస్తే సహపాఠవీథిమయతాం మన్దస్మితైర్మఞ్జులైః |
కిం చేయం తు భిదాస్తి దోహనవశాదేకం తు సఞ్జాయతే
కామాక్షి స్వయమర్థితం ప్రణమతామన్యత్తు దోదుహ్యతే ||౨౩||

కర్పూరైరమృతైర్జగజ్జనని తే కామాక్షి చన్ద్రాతపైః
ముక్తాహారగుణైర్మృణాలవలయైర్ముగ్ధస్మితశ్రీరియమ్ |
శ్రీకాఞ్చీపురనాయికే సమతయా సంస్తూయతే సజ్జనైః
తత్తాదృఙ్మమ తాపశాన్తివిధయే కిం దేవి మన్దాయతే ||౨౪||

మధ్యేగర్భితమఞ్జువాక్యలహరీమాధ్వీఝరీశీతలా
మన్దారస్తబకాయతే జనని తే మన్దస్మితాంశుచ్ఛటా |
యస్యా వర్ధయితుం ముహుర్వికసనం కామాక్షి కామద్రుహో
వల్గుర్వీక్షణవిభ్రమవ్యతికరో వాసన్తమాసాయతే ||౨౫||

బిమ్బోష్ఠద్యుతిపుఞ్జరఞ్జితరుచిస్త్వన్మన్దహాసచ్ఛటా |
కల్యాణం గిరిసార్వభౌమతనయే కల్లోలయత్వాశు మే |
ఫుల్లన్మల్లిపినద్ధహల్లకమయీ మాలేవ యా పేశలా
శ్రీకాఞ్చీశ్వరి మారమర్దితురురోమధ్యే ముహుర్లమ్బతే ||౨౬||

బిభ్రాణా శరదభ్రవిభ్రమదశాం విద్యోతమానాప్యసో
కామాక్షి స్మితమఞ్జరీ కిరతి తే కారుణ్యధారారసమ్ |
ఆశ్చర్యం శిశిరీకరోతి జగతీశ్చాలోక్య చైనామహో
కామం ఖేలతి నీలకణ్ఠహృదయం కౌతూహలాన్దోలితమ్ ||౨౭||

ప్రేఙ్ఖత్ప్రౌఢకటాక్షకుఞ్జకుహరేష్వత్యచ్ఛగుచ్ఛాయితం
వక్త్రేన్దుచ్ఛవిసిన్ధువీచినిచయే ఫేనప్రతానాయితమ్ |
నైరన్తర్యవిజృమ్భితస్తనతటే నైచోలపట్టాయితం
కాలుష్యం కబలీకరోతు మమ తే కామాక్షి మన్దస్మితమ్ ||౨౮||

పీయూషం తవ మన్థరస్మితమితి వ్యర్థైవ సాపప్రథా
కామాక్షి ధ్రువమీదృశం యది భవేదేతత్కథం వా శివే |
మన్దారస్య కథాలవం న సహతే మథ్నాతి మన్దాకినీ-
మిన్దుం నిన్దతి కీర్తితే‌உపి కలశీపాథోధిమీర్ష్యాయతే ||౨౯||

విశ్వేషాం నయనోత్సవం వితనుతాం విద్యోతతాం చన్ద్రమా
విఖ్యాతో మదనాన్తకేన ముకుటీమధ్యే చ సంమాన్యతామ్ |
ఆః కిం జాతమనేన హాససుషమామాలోక్య కామాక్షి తే
కాలఙ్కీమవలమ్బతే ఖలు దశాం కల్మాషహీనో‌உప్యసౌ ||౩౦||

చేతః శీతలయన్తు నః పశుపతేరానన్దజీవాతవో
నమ్రాణాం నయనాధ్వసీమసు శరచ్చన్ద్రాతపోపక్రమాః |
సంసారాఖ్యసరోరుహాకరఖలీకారే తుషారోత్కరాః
కామాక్షి స్మరకీర్తిబీజనికరాస్త్వన్మన్దహాసాఙ్కురాః ||౩౧||

కర్మౌఘాఖ్యతమఃకచాకచికరాన్కామాక్షి సఞ్చిన్తయే
త్వన్మన్దస్మితరోచిషాం త్రిభువనక్షేమఙ్కరానఙ్కురాన్ |
యే వక్త్రం శిశిరశ్రియో వికసితం చన్ద్రాతపామ్భోరుహ-
ద్వేషోద్ధేషోణచాతురీమివ తిరస్కర్తుం పరిష్కుర్వతే ||౩౨||

కుర్యుర్నః కులశైలరాజతనయే కూలఙ్కషం మఙ్గలం
కున్దస్పర్ధనచుఞ్చవస్తవ శివే మన్దస్మితప్రక్రమాః |
యే కామాక్షి సమస్తసాక్షినయనం సన్తోషయన్తీశ్వరం
కర్పూరప్రకరా ఇవ ప్రసృమరాః పుంసామసాధారణాః ||౩౩||

కమ్రేణ స్నపయస్వ కర్మకుహనాచోరేణ మారాగమ-
వ్యాఖ్యాశిక్షణదీక్షితేన విదుషామక్షీణలక్ష్మీపుషా |
కామాక్షి స్మితకన్దలేన కలుషస్ఫోటక్రియాచుఞ్చునా
కారుణ్యామృతవీచికావిహరణప్రాచుర్యధుర్యేణ మామ్ ||౩౪||

త్వన్మన్దస్మితకన్దలస్య నియతం కామాక్షి శఙ్కామహే
బిమ్బః కశ్చన నూతనః ప్రచలితో నైశాకరః శీకరః |
కిఞ్చ క్షీరపయోనిధిః ప్రతినిధిః స్వర్వాహినీవీచికా-
బిబ్వోకో‌உపి విడమ్బ ఏవ కుహనా మల్లీమతల్లీరుచః ||౩౫||

దుష్కర్మార్కనిసర్గకర్కశమహస్సమ్పర్కతపతం మిల-
త్పఙ్కం శఙ్కరవల్లభే మమ మనః కాఞ్చీపురాలఙ్క్రియే |
అమ్బ త్వన్మృదులస్మితామృతరసే మఙ్క్త్వా విధూయ వ్యథా-
మానన్దోదయసౌధశృఙ్గపదవీమారోఢుమాకాఙ్క్షతి ||౩౬||

నమ్రాణాం నగరాజశేఖరసుతే నాకాలయానాం పురః
కామాక్షి త్వరయా విపత్ప్రశమేన కారుణ్యధారాః కిరన్ |
ఆగచ్ఛన్తమనుగ్రహం ప్రకటయన్నానన్దబీజాని తే
నాసీరే మృదుహాస ఏవ తనుతే నాథే సుధాశీతలః ||౩౭||

కామాక్షి ప్రథమానవిభ్రమనిధిః కన్దర్పదర్పప్రసూః
ముగ్ధస్తే మృదుహాస ఏవ గిరిజే ముష్ణాతు మే కిల్బిషమ్ |
యం ద్రష్టుం విహితే కరగ్రహ ఉమే శమ్భుస్త్రపామీలితం
స్వైరం కారయతి స్మ తాణ్డవవినోదానన్దినా తణ్డునా ||౩౮||

క్షుణ్ణం కేనచిదేవ ధీరమనసా కుత్రాపి నానాజనైః
కర్మగ్రన్థినియన్త్రితైరసుగమం కామాక్షి సామాన్యతః |
ముగ్ధైర్ద్రుష్టుమశక్యమేవ మనసా మూఢసయ మే మౌక్తికం
మార్గం దర్శయతు ప్రదీప ఇవ తే మన్దస్మితశ్రీరియమ్ ||౩౯||

జ్యోత్స్నాకాన్తిభిరేవ నిర్మలతరం నైశాకరం మణ్డలం
హంసైరేవ శరద్విలాససమయే వ్యాకోచమమ్భోరుహమ్ |
స్వచ్ఛైరేవ వికస్వరైరుడుగుణైః కామాక్షి బిమ్బం దివః
పుణ్యైరేవ మృదుస్మితైస్తవ ముఖం పుష్ణాతి శోభాభరమ్ ||౪౦||

మానగ్రన్థివిధున్తుదేన రభసాదాస్వాద్యమానే నవ-
ప్రేమాడమ్బరపూర్ణిమాహిమకరే కామాక్షి తే తత్క్షణమ్ |
ఆలోక్య స్మితచన్ద్రికాం పునరిమామున్మీలనం జగ్ముషీం
చేతః శీలయతే చకోరచరితం చన్ద్రార్ధచూడామణేః ||౪౧||

కామాక్షి స్మితమఞ్జరీం తవ భజే యస్యాస్త్విషామఙ్కురా-
నాపీనస్తనపానలాలసతయా నిశ్శఙ్కమఙ్కేశయః |
ఊర్ధ్వం వీక్ష్య వికర్షతి ప్రసృమరానుద్దామయా శుణ్డయా
సూనుసుతే బిసశఙ్కయాశు కుహనాదన్తావలగ్రామణీః ||౪౨||

గాఢాశ్లేషవిమర్దసమ్భ్రమవశాదుద్దామముక్తాగుణ-
ప్రాలమ్బే కుచకుమ్భయోర్విగలితే దక్షద్విషో వక్షసి |
యా సఖ్యేన పినహ్యతి ప్రచురయా భాసా తదీయాం దశాం
సా మే ఖేలతు కామకోటి హృదయే సాన్ద్రస్మితాంశుచ్ఛటా ||౪౩||

మన్దారే తవ మన్థరస్మితరుచాం మాత్సర్యమాలోక్యతే
కామాక్షి స్మరశాసనే చ నియతో రాగోదయో లక్ష్యతే |
చాన్ద్రీషు ద్యుతిమఞ్జరీషు చ మహాన్ద్వేషాఙ్కురో దృశ్యతే
శుద్ధానాం కథమీదృశీ గిరిసుతే‌உతిశుద్ధా దశా కథ్యతామ్ ||౪౪||

పీయూషం ఖలు పీయతే సురజనైర్దుగ్ధామ్బుధిర్మథ్యతే
మాహేశైశ్చ జటాకలాపనిగడైర్మన్దాకినీ నహ్యతే |
శీతాంశుః పరిభూయతే చ తమసా తస్మాదనేతాదృశీ
కామాక్షి స్మితమఞ్జరీ తవ వచోవైదగ్ధ్యముల్లఙ్ఘతే ||౪౫||

ఆశఙ్కే తవ మన్దహాసలహరీమన్యాదృశీం చన్ద్రికా-
మేకామ్రేశకుటుమ్బిని ప్రతిపదం యస్యాః ప్రభాసఙ్గమే |
వక్షోజామ్బురుహే న తే రచయతః కాఞ్చిద్దశాం కౌఙ్మలీ-
మాస్యామ్భోరుహమమ్బ కిఞ్చ శనకైరాలమ్బతే ఫుల్లతామ్ ||౪౬||

ఆస్తీర్ణాధరకాన్తిపల్లవచయే పాతం ముహుర్జగ్ముషీ
మారద్రోహిణి కన్దలత్స్మరశరజ్వాలావలీర్వ్యఞ్జతీ |
నిన్దన్తీ ఘనసారహారవలయజ్యోత్స్నామృణాలాని తే
కామాక్షి స్మితచాతురీ విరహిణీరీతిం జగాహేతరామ్ ||౪౭||

సూర్యాలోకవిధౌ వికాసమధికం యాన్తీ హరన్తీ తమ-
స్సన్దోహం నమతాం నిజస్మరణతో దోషాకరద్వేషిణీ |
నిర్యాన్తీ వదనారవిన్దకుహరాన్నిర్ధూతజాడ్యా నృణాం
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతిమయీ చిత్రీయతే చన్ద్రికా ||౪౮||

కుణ్ఠీకుర్యురమీ కుబోధఘటనామస్మన్మనోమాథినీం
శ్రీకామాక్షి శివఙ్కరాస్తవ శివే శ్రీమన్దహాసాఙ్కురాః |
యే తన్వన్తి నిరన్తరం తరుణిమస్తమ్బేరమగ్రామణీ-
కుమ్భద్వన్ద్వవిడమ్బిని స్తనతటే ముక్తాకుథాడమ్బరమ్ ||౪౯||

ప్రేఙ్ఖన్తః శరదమ్బుదా ఇవ శనైః ప్రేమానిలైః ప్రేరితా
మజ్జన్తో మన్దనారికణ్ఠసుషమాసిన్ధౌ ముహుర్మన్థరమ్ |
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితాంశునికరాః శ్యామాయమానశ్రియో
నీలామ్భోధరనైపుణీం తత ఇతో నిర్నిద్రయన్త్యఞ్జసా ||౫౦||

వ్యాపారం చతురాననైకవిహృతౌ వ్యాకుర్వతీ కుర్వతీ
రుద్రాక్షగ్రహణం మహేశి సతతం వాగూర్మికల్లోలితా |
ఉత్ఫుల్లం ధవలారవిన్దమధరీకృత్య స్ఫురన్తీ సదా
శ్రీకామాక్షి సరస్వతీ విజయతే త్వన్మన్దహాసప్రభా ||౫౧||

కర్పూరద్యుతితస్కరేణ మహసా కల్మాషయత్యాననం
శ్రీకాఞ్చీపురనాయికే పతిరివ శ్రీమన్దహాసో‌உపి తే |
ఆలిఙ్గత్యతిపీవరాం స్తనతటీం బిమ్బాధరం చుమ్బతి
ప్రౌఢం రాగభరం వ్యనక్తి మనసో ధైర్యం ధునీతేతరామ్ ||౫౨||

వైశద్యేన చ విశ్వతాపహరణక్రీడాపటీయస్తయా
పాణ్డిత్యేన పచేలిమేన జగతాం నేత్రోత్సవోత్పాదేన |
కామాక్షి స్మితకన్దలైస్తవ తులామారోఢుముద్యోగినీ
జ్యోత్స్నాసౌ జలరాశిపోషణతయా దూష్యాం ప్రపన్నా దశామ్ ||౫౩||

లావణ్యామ్బుజినీమృణాలవలయైః శృఙ్గారగన్ధద్విప-
గ్రామణ్యః శ్రుతిచామరైస్తరుణిమస్వారాజ్యతేజోఙ్కురైః |
ఆనన్దామృతసిన్ధువీచిపృషతైరాస్యాబ్జహంసైస్తవ
శ్రీకామాక్షి మథాన మన్దహసితైర్మత్కం మనఃకల్మషమ్ ||౫౪||

ఉత్తుఙ్గస్తనమణ్డలీపరిచలన్మాణిక్యహారచ్ఛటా-
చఞ్చచ్ఛోణిమపుఞ్జమధ్యసరణిం మాతః పరిష్కుర్వతీ |
యా వైదగ్ధ్యముపైతి శఙ్కరజటాకాన్తారవాటీపత-
త్స్వర్వాపీపయసః స్మితద్యుతిరసౌ కామాక్షి తే మఞ్జులా ||౫౫||

సన్నామైకజుషా జనేన సులభం సంసూచయన్తీ శనై-
రుత్తుఙ్గస్య చిరాదనుగ్రహతరోరుత్పత్స్యమానం ఫలమ్ |
ప్రాథమ్యేన వికస్వరా కుసుమవత్ప్రాగల్భ్యమభ్యేయుషీ
కామాక్షి స్మితచాతురీ తవ మమ క్షేమఙ్కరీ కల్పతామ్ ||౫౬||

ధానుష్కాగ్రసరస్య లోలకుటిలభ్రూలేఖయా బిభ్రతో
లీలాలోకశిలీముఖం నవవయస్సామ్రాజ్యలక్ష్మీపుషః |
జేతుం మన్మథమర్దినం జనని తే కామాక్షి హాసః స్వయం
వల్గుర్విభ్రమభూభృతో వితనుతే సేనాపతిప్రక్రియామ్ ||౫౭||

యన్నాకమ్పత కాలకూటకబలీకారే చుచుమ్బే న యద్-
గ్లాన్యా చక్షుషి రూషితానలశిఖే రుద్రస్య తత్తాదృశమ్ |
చేతో యత్ప్రసభం స్మరజ్వరశిఖిజ్వాలేన లేలిహ్యతే
తత్కామాక్షి తవ స్మితాంశుకలికాహేలాభవం ప్రాభవమ్ ||౫౮||

సమ్భిన్నేవ సుపర్వలోకతటినీ వీచీచయైర్యామునైః
సంమిశ్రేవ శశాఙ్కదీప్తిలహరీ నీలైర్మహానీరదైః |
కామాక్షి స్ఫురితా తవ స్మితరుచిః కాలాఞ్జనస్పర్ధినా
కాలిమ్నా కచరోచిషాం వ్యతికరే కాఞ్చిద్దశామశ్నుతే ||౫౯||

జానీమో జగదీశ్వరప్రణయిని త్వన్మన్దహాసప్రభాం
శ్రీకామాక్షి సరోజినీమభినవామేషా యతః సర్వదా |
ఆస్యేన్దోరవలోకేన పశుపతేరభ్యేతి సమ్ఫుల్లతాం
తన్ద్రాలుస్తదభావ ఏవ తనుతే తద్వైపరీత్యక్రమమ్ ||౬౦||

యాన్తీ లోహితిమానమభ్రతటినీ ధాతుచ్ఛటాకర్దమైః
భాన్తీ బాలగభస్తిమాలికిరణైర్మేఘావలీ శారదీ |
బిమ్బోష్ఠద్యుతిపుఞ్జచుమ్బనకలాశోణాయమానేన తే
కామాక్షి స్మితరోచిషా సమదశామారోఢుమాకాఙ్క్షతే ||౬౧||

శ్రీకామాక్షి ముఖేన్దుభూషణమిదం మన్దస్మితం తావకం
నేత్రానన్దకరం తథా హిమకరో గచ్ఛేద్యథా తిగ్మతామ్ |
శీతం దేవి తథా యథా హిమజలం సన్తాపముద్రాస్పదం
శ్వేతం కిఞ్చ తథా యథా మలినతాం ధత్తే చ ముక్తామణిః ||౬౨||

త్వన్మన్దస్మితమఞ్జరీం ప్రసృమరాం కామాక్షి చన్ద్రాతపం
సన్తః సన్తతమామనన్త్యమలతా తల్లక్షణం లక్ష్యతే |
అస్మాకం న ధునోతి తాపకమధికం ధూనోతి నాభ్యన్తరం
ధ్వాన్తం తత్ఖలు దుఃఖినో వయమిదం కేనోతి నో విద్మహే ||౬౩||

నమ్రస్య ప్రణయప్రరూఢకలహచ్ఛేదాయ పాదాబ్జయోః
మన్దం చన్ద్రకిశోరశేఖరమణేః కామాక్షి రాగేణ తే |
బన్ధూకప్రసవశ్రియం జితవతో బంహీయసీం తాదృశీం
బిమ్బోష్ఠస్య రుచిం నిరస్య హసితజ్యోత్స్నా వయస్యాయతే ||౬౪||

ముక్తానాం పరిమోచనం విదధతస్తత్ప్రీతినిష్పాదినీ
భూయో దూరత ఏవ ధూతమరుతస్తత్పాలనం తన్వతీ |
ఉద్భూతస్య జలాన్తరాదవిరతం తద్దూరతాం జగ్ముషీ
కామాక్షి స్మితమఞ్జరీ తవ కథం కమ్బోస్తులామశ్నుతే ||౬౫||

శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతిఝరీవైదగ్ధ్యలీలాయితం
పశ్యన్తో‌உపి నిరన్తరం సువిమలంమన్యా జగన్మణ్డలే |
లోకం హాసయితుం కిమర్థమనిశం ప్రాకాశ్యమాతన్వతే
మన్దాక్షం విరహయ్య మఙ్గలతరం మన్దారచన్ద్రాదయః ||౬౬||

క్షీరాబ్ధేరపి శైలరాజతనయే త్వన్మన్దహాసస్య చ
శ్రీకామాక్షి వలక్షిమోదయనిధేః కిఞ్చిద్భిదాం బ్రూమహే |
ఏకస్మై పురుషాయ దేవి స దదౌ లక్ష్మీం కదాచిత్పురా
సర్వేభ్యో‌உపి దదాత్యసౌ తు సతతం లక్ష్మీం చ వాగీశ్వరీమ్ ||౬౭||

శ్రీకాఞ్చీపురరత్నదీపకలికే తాన్యేవ మేనాత్మజే
చాకోరాణి కులాని దేవి సుతరాం ధన్యాని మన్యామహే |
కమ్పాతీరకుటుమ్బచఙ్క్రమకలాచుఞ్చూని చఞ్చూపుటైః
నిత్యం యాని తవ స్మితేన్దుమహసామాస్వాదమాతన్వతే ||౬౮||

శైత్యప్రక్రమమాశ్రితో‌உపి నమతాం జాడ్యప్రథాం ధూనయన్
నైర్మల్యం పరమం గతో‌உపి గిరిశం రాగాకులం చారయన్ |
లీలాలాపపురస్సరో‌உపి సతతం వాచంయమాన్ప్రీణయన్
కామాక్షి స్మితరోచిషాం తవ సముల్లాసః కథం వర్ణ్యతే ||౬౯||

శ్రోణీచఞ్చలమేఖలాముఖరితం లీలాగతం మన్థరం
భ్రూవల్లీచలనం కటాక్షవలనం మన్దాక్షవీక్షాచణమ్ |
యద్వైదగ్ధ్యముఖేన మన్మథరిపుం సంమోహయన్త్యఞ్జసా
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితాయ సతతం తస్మై నమ్సకుర్మహే ||౭౦||

శ్రీకామాక్షి మనోఙ్ఞమన్దహసితజ్యోతిష్ప్రరోహే తవ
స్ఫీతశ్వేతిమసార్వభౌమసరణిప్రాగల్భ్యమభ్యేయుషి |
చన్ద్రో‌உయం యువరాజతాం కలయతే చేటీధురం చన్ద్రికా
శుద్ధా సా చ సుధాఝరీ సహచరీసాధర్మ్యమాలమ్బతే ||౭౧||

జ్యోత్స్నా కిం తనుతే ఫలం తనుమతామౌష్ణ్యప్రశాన్తిం వినా
త్వన్మన్దస్మితరోచిషా తనుమతాం కామాక్షి రోచిష్ణునా |
సన్తాపో వినివార్యతే నవవయఃప్రాచుర్యమఙ్కూర్యతే
సౌన్దర్యం పరిపూర్యతే జగతి సా కీర్తిశ్చ సఞ్చార్యతే ||౭౨||

వైమల్యం కుముదశ్రియాం హిమరుచః కాన్త్యైవ సన్ధుక్ష్యతే
జ్యోత్స్నారోచిరపి ప్రదోషసమయం ప్రాప్యైవ సమ్పద్యతే |
స్వచ్ఛత్వం నవమౌక్తికస్య పరమం సంస్కారతో దృశ్యతే
కామాక్ష్యాః స్మితదీధితేర్విశదిమా నైసర్గికో భాసతే ||౭౩||

ప్రాకాశ్యం పరమేశ్వరప్రణయిని త్వన్మన్దహాసశ్రియః
శ్రీకామాక్షి మమ క్షిణోతు మమతావైచక్షణీమక్షయామ్ |
యద్భీత్యేవ నిలీయతే హిమకరో మేఘోదరే శుక్తికా-
గర్భే మౌక్తికమణ్డలీ చ సరసీమధ్యే మృణాలీ చ సా ||౭౪||

హేరమ్బే చ గుహే హర్షభరితం వాత్సల్యమఙ్కూరయత్
మారద్రోహిణి పూరుషే సహభువం ప్రేమాఙ్కురం వ్యఞ్జయత్ |
ఆనమ్రేషు జనేషు పూర్ణకరుణావైదగ్ధ్యముత్తాలయత్
కామాక్షి స్మితమఞ్జసా తవ కథఙ్కారం మయా కథ్యతే ||౭౫||

సఙ్క్రుద్ధద్విజరాజకో‌உప్యవిరతం కుర్వన్ద్విజైః సఙ్గమం
వాణీపద్ధతిదూరగో‌உపి సతతం తత్సాహచర్యం వహన్ |
అశ్రాన్తం పశుదుర్లభో‌உపి కలయన్పత్యౌ పశూనాం రతిం
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితామృతరసస్యన్దో మయి స్పన్దతామ్ ||౭౬||

శ్రీకామాక్షి మహేశ్వరే నిరుపమప్రేమాఙ్కురప్రక్రమమ్ం
నిత్యం యః ప్రకటీకరోతి సహజామున్నిద్రయన్మాధురీమ్ |
తత్తాదృక్తవ మన్దహాసమహిమా మాతః కథం మానితాం
తన్మూర్ధ్నా సురనిమ్నగాం చ కలికామిన్దోశ్చ తాం నిన్దతి ||౭౭||

యే మాధుర్యవిహారమణ్టపభువో యే శైత్యముద్రాకరా
యే వైశద్యదశావిశేషసుభగాస్తే మన్దహాసాఙ్కురాః |
కామాక్ష్యాః సహజం గుణత్రయమిదం పర్యాయతః కుర్వతాం
వాణీగుమ్ఫనడమ్బరే చ హృదయే కీర్తిప్రరోహే చ మే ||౭౮||

కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశునికరా దక్షాన్తకే వీక్షణే
మన్దాక్షగ్రహిలా హిమద్యుతిమయూఖాక్షేపదీక్షాఙ్కురాః |
దాక్ష్యం పక్ష్మలయన్తు మాక్షికగుడద్రాక్షాభవం వాక్షు మే
సూక్ష్మం మోక్షపథం నిరీక్షితుమపి ప్రక్షాలయేయుర్మనః ||౭౯||

జాత్యా శీతశీతలాని మధురాణ్యేతాని పూతాని తే
గాఙ్గానీవ పయాంసి దేవి పటలాన్యల్పస్మితజ్యోతిషామ్ |
ఏనఃపఙ్కపరమ్పరామలినితామేకామ్రనాథప్రియే
ప్రఙ్ఞానాత్సుతరాం మదీయధిషణాం ప్రక్షాలయన్తు క్షణాత్ ||౮౦||

అశ్రాన్తం పరతన్త్రితః పశుపతిస్త్వన్మన్దహాసాఙ్కురైః
శ్రీకామాక్షి తదీయవర్ణసమతాసఙ్గేన శఙ్కామహే |
ఇన్దుం నాకధునీం చ శేఖరయతే మాలాం చ ధత్తే నవైః
వైకుణ్ఠైరవకుణ్ఠనం చ కురుతే ధూలీచయైర్భాస్మనైః ||౮౧||

శ్రీకాఞ్చీపురదేవతే మృదువచస్సౌరభ్యముద్రాస్పదం
ప్రౌఢప్రేమలతానవీనకుసుమం మన్దస్మితం తావకమ్ |
మన్దం కన్దలతి ప్రియస్య వదనాలోకే సమాభాషణే
శ్లక్ష్ణే కుఙ్మలతి ప్రరూఢపులకే చాశ్లోషణే ఫుల్లతి ||౮౨||

కిం త్రైస్రోతసమమ్బికే పరిణతం స్రోతశ్చతుర్థం నవం
పీయూషస్య సమస్తతాపహరణం కింవా ద్వితీయం వపుః |
కింస్విత్త్వన్నికటం గతం మధురిమాభ్యాసాయ గవ్యం పయః
శ్రీకాఞ్చీపురనాయకప్రియతమే మన్దస్మితం తావకమ్ ||౮౩||

భూషా వక్త్రసరోరుహస్య సహజా వాచాం సఖీ శాశ్వతీ
నీవీ విభ్రమసన్తతేః పశుపతేః సౌధీ దృశాం పారణా |
జీవాతుర్మదనశ్రియః శశిరుచేరుచ్చాటనీ దేవతా
శ్రీకామాక్షి గిరామభూమిమయతే హాసప్రభామఞ్జరీ ||౮౪||

సూతిః శ్వేతిమకన్దలస్య వసతిః శృఙ్గారసారశ్రియః
పూర్తిః సూక్తిఝరీరసస్య లహరీ కారుణ్యపాథోనిధేః |
వాటీ కాచన కౌసుమీ మధురిమస్వారాజ్యలక్ష్మ్యాస్తవ
శ్రీకామాక్షి మమాస్తు మఙ్గలకరీ హాసప్రభాచాతురీ ||౮౫||

జన్తూనాం జనిదుఃఖమృత్యులహరీసన్తాపనం కృన్తతః
ప్రౌఢానుగ్రహపూర్ణశీతలరుచో నిత్యోదయం బిభ్రతః |
శ్రీకామాక్షి విసృత్వరా ఇవ కరా హాసాఙ్కురాస్తే హఠా-
దాలోకేన నిహన్యురన్ధతమసస్తోమస్య మే సన్తతిమ్ ||౮౬||

ఉత్తుఙ్గస్తనమణ్డలస్య విలసల్లావణ్యలీలానటీ-
రఙ్గస్య స్ఫుటమూర్ధ్వసీమని ముహుః ప్రాకాశ్యమభ్యేయుషీ |
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతితతిర్బిమ్బోష్ఠకాన్త్యఙ్కురైః
చిత్రాం విద్రుమముద్రితాం వితనుతే మౌక్తీం వితానశ్రియమ్ ||౮౭||

స్వాభావ్యాత్తవ వక్త్రమేవ లలితం సన్తోషసమ్పాదనం
శమ్భోః కిం పునరఞ్చితస్మితరుచః పాణ్డిత్యపాత్రీకృతమ్ |
అమ్భోజం స్వత ఏవ సర్వజగతాం చక్షుఃప్రియమ్భావుకం
కామాక్షి స్ఫురితే శరద్వికసితే కీదృగ్విధం భ్రాజతే ||౮౮||

పుమ్భిర్నిర్మలమానసౌర్విదధతే మైత్రీం దృఢం నిర్మలాం
లబ్ధ్వా కర్మలయం చ నిర్మలతరాం కీర్తిం లభన్తేతరామ్ |
సూక్తిం పక్ష్మలయన్తి నిర్మలతమాం యత్తావకాః సేవకాః
తత్కామాక్షి తవ స్మితస్య కలయా నైర్మల్యసీమానిధేః ||౮౯||

ఆకర్షన్నయనాని నాకిసదసాం శైత్యేన సంస్తమ్భయ-
న్నిన్దుం కిఞ్చ విమోహయన్పశుపతిం విశ్వార్తిముచ్చాటయన్ |
హింసత్సంసృతిడమ్బరం తవ శివే హాసాహ్వయో మాన్త్రికః
శ్రీకామాక్షి మదీయమానసతమోవిద్వేషణే చేష్టతామ్ ||౯౦||

క్షేపీయః క్షపయన్తు కల్మషభయాన్యస్మాకమల్పస్మిత-
జ్యోతిర్మణ్డలచఙ్క్రమాస్తవ శివే కామాక్షి రోచిష్ణవః |
పీడాకర్మఠకర్మఘర్మసమయవ్యాపారతాపానల-
శ్రీపాతా నవహర్షవర్షణసుధాస్రోతస్వినీశీకరాః ||౯౧||

శ్రీకామాక్షి తవ స్మితైన్దవమహఃపూరే పరిమ్ఫూర్జతి
ప్రౌఢాం వారిధిచాతురీం కలయతే భక్తాత్మనాం ప్రాతిభమ్ |
దౌర్గత్యప్రసరాస్తమఃపటలికాసాధర్మ్యమాబిభ్రతే
సర్వం కైరవసాహచర్యపదవీరీతిం విధత్తే పరమ్ ||౯౨||

మన్దారాదిషు మన్మథారిమహిషి ప్రాకాశ్యరీతిం నిజాం
కాదాచిత్కతయా విశఙ్క్య బహుశో వైశద్యముద్రాగుణః |
సాతత్యేన తవ స్మితే వితనుతే స్వైరాసనావాసనామ్ ||౯౩||

ఇన్ధానే భవవీతిహోత్రనివహే కర్మౌఘచణ్డానిల-
ప్రౌఢిమ్నా బహులీకృతే నిపతితం సన్తాపచిన్తాకులమ్ |
మాతర్మాం పరిషిఞ్చ కిఞ్చిదమలైః పీయూషవర్షైరివ
శ్రీకామాక్షి తవ స్మితద్యుతికణైః శైశిర్యలీలాకరైః ||౯౪||

భాషాయా రసనాగ్రఖేలనజుషః శృఙ్గారముద్రాసఖీ-
లీలాజాతరతేః సుఖేన నియమస్నానాయ మేనాత్మజే |
శ్రీకామాక్షి సుధామయీవ శిశిరా స్రోతస్వినీ తావకీ
గాఢానన్దతరఙ్గితా విజయతే హాసప్రభాచాతురీ ||౯౫||

సన్తాపం విరలీకరోతు సకలం కామాక్షి మచ్చేతనా
మజ్జన్తీ మధురస్మితామరధునీకల్లోలజాలేషు తే |
నైరన్తర్యముపేత్య మన్మథమరుల్లోలేషు యేషు స్ఫుటం
ప్రేమేన్దుః ప్రతిబిమ్బితో వితనుతే కౌతూహలం ధూర్జటేః ||౯౬||

చేతఃక్షీరపయోధిమన్థరచలద్రాగాఖ్యమన్థాచల-
క్షోభవ్యాపృతిసమ్భవాం జనని తే మన్దస్మితశ్రీసుధామ్ |
స్వాదంస్వాదముదీతకౌతుకరసా నేత్రత్రయీ శాఙ్కరీ
శ్రీకామాక్షి నిరన్తరం పరిణమత్యానన్దవీచీమయీ ||౯౭||

ఆలోకే తవ పఞ్చసాయకరిపోరుద్దామకౌతూహల-
ప్రేఙ్ఖన్మారుతఘట్టనప్రచలితాదానన్దదుగ్ధామ్బుధేః |
కాచిద్వీచిరుదఞ్చతి ప్రతినవా సంవిత్ప్రరోహాత్మికా
తాం కామాక్షి కవీశ్వరాః స్మితమితి వ్యాకుర్వతే సర్వదా ||౯౮||

సూక్తిః శీలయతే కిమద్రితనయే మన్దస్మితాత్తే ముహుః
మాధుర్యాగమసమ్ప్రదాయమథవా సూక్తేర్ను మన్దస్మితమ్ |
ఇత్థం కామపి గాహతే మమ మనః సన్దేహమార్గభ్రమిం
శ్రీకామాక్షి న పారమార్థ్యసరణిస్ఫూర్తౌ నిధత్తే పదమ్ ||౯౯||

క్రీడాలోలకృపాసరోరుహముఖీసౌధాఙ్గణేభ్యః కవి-
శ్రేణీవాక్పరిపాటికామృతఝరీసూతీగృహేభ్యః శివే |
నిర్వాణాఙ్కురసార్వభౌమపదవీసింహాసనేభ్యస్తవ
శ్రీకామాక్షి మనోఙ్ఞమన్దహసితజ్యోతిష్కణేభ్యో నమః ||౧౦౦||

ఆర్యామేవ విభావయన్మనసి యః పాదారవిన్దం పురః
పశ్యన్నారభతే స్తుతిం స నియతం లబ్ధ్వా కటాక్షచ్ఛవిమ్ |
కామాక్ష్యా మృదులస్మితాంశులహరీజ్యోత్స్నావయస్యాన్వితామ్
ఆరోహత్యపవర్గసౌధవలభీమానన్దవీచీమయీమ్ ||౧౦౧||

|| ఇతి మన్దస్మితశతకం సమ్పూర్ణమ్ ||

|| ఇతి శ్రీ మూకపఞ్చశతీ సమ్పూర్ణా ||

||ఓఉమ్ తత్ సత్ ||

ShuddhaTelugu

Mooka Pancha Sathi 4 – Kataakshya Satakam – ShuddhaTelugu

No Comments 18 February 2013

PDFLarge PDFMultimediaMeaning

View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Oriya Bengali |

This stotram is in శుద్ధ తెలుగు. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anuswaras for easy reading.
 

రచన: శ్రీ మూక శఙ్కరేన్ద్ర సరస్వతి

మోహాన్ధకారనివహం వినిహన్తుమీడే
మూకాత్మనామపి మహాకవితావదాన్యాన్ |
శ్రీకాఞ్చిదేశశిశిరీకృతిజాగరూకాన్
ఏకామ్రనాథతరుణీకరుణావలోకాన్ ||౧||

మాతర్జయన్తి మమతాగ్రహమోక్షణాని
మాహేన్ద్రనీలరుచిశిక్షణదక్షిణాని |
కామాక్షి కల్పితజగత్త్రయరక్షణాని
త్వద్వీక్షణాని వరదానవిచక్షణాని ||౨||

ఆనఙ్గతన్త్రవిధిదర్శితకౌశలానామ్
ఆనన్దమన్దపరిఘూర్ణితమన్థరాణామ్ |
తారల్యమమ్బ తవ తాడితకర్ణసీమ్నాం
కామాక్షి ఖేలతి కటాక్షనిరీక్షణానామ్ ||౩||

కల్లోలితేన కరుణారసవేల్లితేన
కల్మాషితేన కమనీయమృదుస్మితేన |
మామఞ్చితేన తవ కిఞ్చన కుఞ్చితేన
కామాక్షి తేన శిశిరీకురు వీక్షితేన ||౪||

సాహాయ్యకం గతవతీ ముహురర్జనస్య
మన్దస్మితస్య పరితోషితభీమచేతాః |
కామాక్షి పాణ్డవచమూరివ తావకీనా
కర్ణాన్తికం చలతి హన్త కటాక్షలక్ష్మీః ||౫||

అస్తం క్షణాన్నయతు మే పరితాపసూర్యమ్
ఆనన్దచన్ద్రమసమానయతాం ప్రకాశమ్ |
కాలాన్ధకారసుషుమాం కలయన్దిగన్తే
కామాక్షి కోమలకటాక్షనిశాగమస్తే ||౬||

తాటాఙ్కమౌక్తికరుచాఙ్కురదన్తకాన్తిః
కారుణ్యహస్తిపశిఖామణినాధిరూఢః |
ఉన్మూలయత్వశుభపాదపమస్మదీయం
కామాక్షి తావకకటాక్షమతఙ్గజేతన్ద్రః ||౭||

ఛాయాభరణే జగతాం పరితాపహారీ
తాటఙ్కరత్నమణితల్లజపల్లవశ్రీః |
కారుణ్యనామ వికిరన్మకరన్దజాలం
కామాక్షి రాజతి కటాక్షసురద్రుమస్తే ||౮||

సూర్యాశ్రయప్రణయినీ మణికుణ్డలాంశు-
లౌహిత్యకోకనదకాననమాననీయా |
యాన్తీ తవ స్మరహరాననకాన్తిసిన్ధుం
కామాక్షి రాజతి కటాక్షకలిన్దకన్యా ||౯||

ప్రాప్నోతి యం సుకృతినం తవ పక్షపాతాత్
కామాక్షి వీక్షణవిలాసకలాపురన్ధ్రీ |
సద్యస్తమేవ కిల ముక్తివధూర్వృణీతే
తస్మాన్నితాన్తమనయోరిదమైకమత్యమ్ ||౧౦||

యాన్తీ సదైవ మరుతామనుకూలభావం
భ్రూవల్లిశక్రధనురుల్లసితా రసార్ద్రా |
కామాక్షి కౌతుకతరఙ్గితనీలకణ్ఠా
కాదమ్బినీవ తవ భాతి కటాక్షమాలా ||౧౧||

గఙ్గామ్భసి స్మితమయే తపనాత్మజేవ
గఙ్గాధరోరసి నవోత్పలమాలికేవ |
వక్త్రప్రభాసరసి శైవలమణ్డలీవ
కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచిచ్ఛటా తే ||౧౨||

సంస్కారతః కిమపి కన్దలితాన్ రసఙ్ఞ-
కేదారసీమ్ని సుధియాముపభోగయోగ్యాన్ |
కల్యాణసూక్తిలహరీకలమాఙ్కురాన్నః
కామాక్షి పక్ష్మలయతు త్వదపాఙ్గమేఘః ||౧౩||

చాఞ్చల్యమేవ నియతం కలయన్ప్రకృత్యా
మాలిన్యభూః శ్రతిపథాక్రమజాగరూకః |
కైవల్యమేవ కిము కల్పయతే నతానాం
కామాక్షి చిత్రమపి తే కరుణాకటాక్షః ||౧౪||

సఞ్జీవనే జనని చూతశిలీముఖస్య
సంమోహనే శశికిశోరకశేఖరస్య |
సంస్తమ్భనే చ మమతాగ్రహచేష్టితస్య
కామాక్షి వీక్షణకలా పరమౌషధం తే ||౧౫||

నీలో‌உపి రాగమధికం జనయన్పురారేః
లోలో‌உపి భక్తిమధికాం దృఢయన్నరాణామ్ |
వక్రో‌உపి దేవి నమతాం సమతాం వితన్వన్
కామాక్షి నృత్యతు మయి త్వదపాఙ్గపాతః ||౧౬||

కామద్రుహో హృదయయన్త్రణజాగరూకా
కామాక్షి చఞ్చలదృగఞ్చలమేఖలా తే |
ఆశ్చర్యమమ్బ భజతాం ఝటితి స్వకీయ-
సమ్పర్క ఏవ విధునోతి సమస్తబన్ధాన్ ||౧౭||

కుణ్ఠీకరోతు విపదం మమ కుఞ్చితభ్రూ-
చాపాఞ్చితః శ్రితవిదేహభవానురాగః |
రక్షోపకారమనిశం జనయఞ్జగత్యాం
కామాక్షి రామ ఇవ తే కరుణాకటాక్షః ||౧౮||

శ్రీకామకోటి శివలోచనశోషితస్య
శృఙ్గారబీజవిభవస్య పునఃప్రరోహే |
ప్రేమామ్భసార్ద్రమచిరాత్ప్రచురేణ శఙ్కే
కేదారమమ్బ తవ కేవలదృష్టిపాతమ్ ||౧౯||

మాహాత్మ్యశేవధిరసౌ తవ దుర్విలఙ్ఘ్య-
సంసారవిన్ధ్యగిరికుణ్ఠనకేలిచుఞ్చుః |
ధైర్యామ్బుధిం పశుపతేశ్చులకీకరోతి
కామాక్షి వీక్షణవిజృమ్భణకుమ్భజన్మా ||౨౦||

పీయూషవర్షవశిశిరా స్ఫుటదుత్పలశ్రీ-
మైత్రీ నిసర్గమధురా కృతతారకాప్తిః |
కామాక్షి సంశ్రితవతీ వపురష్టమూర్తేః
జ్యోత్స్నాయతే భగవతి త్వదపాఙ్గమాలా ||౨౧||

అమ్బ స్మరప్రతిభటస్య వపుర్మనోఙ్ఞమ్
అమ్భోజకాననమివాఞ్చితకణ్టకాభమ్ |
భృఙ్గీవ చుమ్బతి సదైవ సపక్షపాతా
కామాక్షి కోమలరుచిస్త్వదపాఙ్గమాలా ||౨౨||

కేశప్రభాపటలనీలవితానజాలే
కామాక్షి కుణ్డలమణిచ్ఛవిదీపశోభే |
శఙ్కే కటాక్షరుచిరఙ్గతలే కృపాఖ్యా
శైలూషికా నటతి శఙ్కరవల్లభే తే ||౨౩||

అత్యన్తశీతలమతన్ద్రయతు క్షణార్ధమ్
అస్తోకవిభ్రమమనఙ్గవిలాసకన్దమ్ |
అల్పస్మితాదృతమపారకృపాప్రవాహమ్
అక్షిప్రరోహమచిరాన్మయి కామకోటి ||౨౪||

మన్దాక్షరాగతరలీకృతిపారతన్త్ర్యాత్
కామాక్షి మన్థరతరాం త్వదపాఙ్గడోలామ్ |
ఆరుహ్య మన్దమతికౌతుకశాలి చక్షుః
ఆనన్దమేతి ముహురర్ధశశాఙ్కమౌలేః ||౨౫||

త్రైయమ్బకం త్రిపురసున్దరి హర్మ్యభూమి-
రఙ్గం విహారసరసీ కరుణాప్రవాహః |
దాసాశ్చ వాసవముఖాః పరిపాలనీయం
కామాక్షి విశ్వమపి వీక్షణభూభృతస్తే ||౨౬||

వాగీశ్వరీ సహచరీ నియమేన లక్ష్మీః
భ్రూవల్లరీవశకరీ భువనాని గేహమ్ |
రూపం త్రిలోకనయనామృతమమ్బ తేషాం
కామాక్షి యేషు తవ వీక్షణపారతన్త్రీ ||౨౭||

మాహేశ్వరం ఝటితి మానసమీనమమ్బ
కామాక్షి ధైర్యజలధౌ నితరాం నిమగ్నమ్ |
జాలేన శృఙ్ఖలయతి త్వదపాఙ్గనామ్నా
విస్తారితేన విషమాయుధదాశకో‌உసౌ ||౨౮||

ఉన్మథ్య బోధకమలాకారమమ్బ జాడ్య-
స్తమ్బేరమం మమ మనోవిపినే భ్రమన్తమ్ |
కుణ్ఠీకురుష్వ తరసా కుటిలాగ్రసీమ్నా
కామాక్షి తావకకటాక్షమహాఙ్కుశేన ||౨౯||

ఉద్వేల్లితస్తబకితైర్లలితైర్విలాసైః
ఉత్థాయ దేవి తవ గాఢకటాక్షకుఞ్జాత్ |
దూరం పలాయయతు మోహమృగీకులం మే
కామాక్షి స్తవరమనుగ్రహకేసరీన్ద్రః ||౩౦||

స్నేహాదృతాం విదలితోత్పలకన్తిచోరాం
జేతారమేవ జగదీశ్వరి జేతుకామః |
మానోద్ధతో మకరకేతురసౌ ధునీతే
కామాక్షి తావకకటాక్షకృపాణవల్లీమ్ ||౩౧||

శ్రౌతీం వ్రజన్నపి సదా సరణిం మునీనాం
కామాక్షి సన్తతమపి స్మృతిమార్గగామీ |
కౌటిల్యమమ్బ కథమస్థిరతాం చ ధత్తే
చౌర్యం చ పఙ్కజరుచాం త్వదపాఙ్గపాతః ||౩౨||

నిత్యం శ్రేతుః పరిచితౌ యతమానమేవ
నీలోత్పలం నిజసమీపనివాసలోలమ్ |
ప్రీత్యైవ పాఠయతి వీక్షణదేశికేన్ద్రః
కామాక్షీ కిన్తు తవ కాలిమసమ్ప్రదాయమ్ ||౩౩||

భ్రాన్త్వా ముహుః స్తబకితస్మితఫేనరాశౌ
కామాక్షి వక్త్రరుచిసఞ్చయవారిరాశౌ |
ఆనన్దతి త్రిపురమర్దననేత్రలక్ష్మీః
ఆలమ్బ్య దేవి తవ మన్దమపాఙ్గసేతుమ్ ||౩౪||

శ్యామా తవ త్రిపురసున్దరి లోచనశ్రీః
కామాక్షి కన్దలితమేదురతారకాన్తిః |
జ్యోత్స్నావతీ స్మితరుచాపి కథం తనోతి
స్పర్ధామహో కువలయైశ్చ తథా చకోరైః ||౩౫||

కాలాఞ్జనం చ తవ దేవి నిరీక్షణం చ
కామాక్షి సామ్యసరణిం సముపైతి కాన్త్యా |
నిశ్శేషనేత్రసులభం జగతీషు పూర్వ-
మన్యత్త్రినేత్రసులభం తుహినాద్రికన్యే ||౩౬||

ధూమాఙ్కురో మకరకేతనపావకస్య
కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమచాతురీ తే |
అత్యన్తమద్భుతమిదం నయనత్రయస్య
హర్షోదయం జనయతే హరుణాఙ్కమౌలేః ||౩౭||

ఆరభ్భలేశసమయే తవ వీక్షణస్స
కామాక్షి మూకమపి వీక్షణమాత్రనమ్రమ్ |
సర్వఙ్ఞతా సకలలోకసమక్షమేవ
కీర్తిస్వయంవరణమాల్యవతీ వృణీతే ||౩౮||

కాలామ్బువాహ ఉవ తే పరితాపహారీ
కామాక్షి పుష్కరమధఃకురుతే కటాఖ్షః |
పూర్వః పరం క్షణరుచా సముపైతి మైత్రీ-
మన్యస్తు స.తతరుచిం ప్రకటీకరోతి ||౩౯||

సూక్ష్మే‌உపి దుర్గమతరే‌உపి గురుప్రసాద-
సాహాయ్యకేన విచరన్నపవర్గమార్గే |
సంసారపఙ్కనిచయే న పతత్యమూం తే
కామాక్షి గాఢమవలమ్బ్య కటాక్షయష్టిమ్ ||౪౦||

కామాక్షి సన్తతమసౌ హరినీలరత్న-
స్తమ్భే కటాక్షరుచిపుఞ్జమయే భవత్యాః |
బద్ధో‌உపి భక్తినిగలైర్మమ చిత్తహస్తీ
స్తమ్భం చ బన్ధమపి ముఞ్చతి హన్త చిత్రమ్ ||౪౧||

కామాక్షి కాష్ణర్యమపి సన్తతమఞ్జనం చ
బిభ్రన్నిసర్గతరలో‌உపి భవత్కటాక్షః |
వైమల్యమన్వహమనఞ్జనతా చ భూయః
స్థైర్యం చ భక్తహృదయాయ కథం దదాతి ||౪౨||

మన్దస్మితస్తబకితం మణికుణ్డలాంశు-
స్తోమప్రవాలరుచిరం శిశిరీకృతాశమ్ |
కామాక్షి రాజతి కటాక్షరుచేః కదమ్బమ్
ఉద్యానమమ్బ కరుణాహరిణేక్షణాయాః ||౪౩||

కామాక్షి తావకకటాక్షమహేన్ద్రనీల-
సింహాసనం శ్రితవతో మకరధ్వజస్య |
సామ్రాజ్యమఙ్గలవిధౌ ముణికుణ్డలశ్రీః
నీరాజనోత్సవతరఙ్గితదీపమాలా ||౪౪||

మాతః క్షణం స్నపయ మాం తవ వీక్షితేన
మన్దాక్షితేన సుజనైరపరోక్షితేన |
కామాక్షి కర్మతిమిరోత్కరభాస్కరేణ
శ్రేయస్కరేణ మధుపద్యుతితస్కరేణ ||౪౫||

ప్రేమాపగాపయసి మజ్జనమారచయ్య
యుక్తః స్మితాంశుకృతభస్మవిలేపనేన |
కామాక్షి కుణ్డలమణిద్యుతిభిర్జటాలః
శ్రీకణ్ఠమేవ భజతే తవ దృష్టిపాతః ||౪౬||

కైవల్యదాయ కరుణారసకిఙ్కరాయ
కామాక్షి కన్దలితవిభ్రమశఙ్కరాయ |
ఆలోకనాయ తవ భక్తశివఙ్కరాయ
మాతర్నమో‌உస్తు పరతన్త్రితశఙ్కరాయ ||౪౭||

సామ్రాజ్యమఙ్గలవిధౌ మకరధ్వజస్య
లోలాలకాలికృతతోరణమాల్యశోభే |
కామేశ్వరి ప్రచలదుత్పలవైజయన్తీ-
చాతుర్యమేతి తవ చఞ్చలదృష్టిపాతః ||౪౮||

మార్గేణ మఞ్జుకచకాన్తితమోవృతేన
మన్దాయమానగమనా మదనాతురాసౌ |
కామాక్షి దృష్టిరయతే తవ శఙ్కరాయ
సఙ్కేతభూమిమచిరాదభిసారికేవ ||౪౯||

వ్రీడనువృత్తిరమణీకృతసాహచర్యా
శైవాలితాం గలరుచా శశిశేఖరస్య |
కామాక్షి కాన్తిసరసీం త్వదపాఙ్గలక్ష్మీః
మన్దం సమాశ్రయతి మజ్జనఖేలనాయ ||౫౦||

కాషాయమంశుకమివ ప్రకటం దధానో
మాణిక్యకుణ్డలరుచిం మమతావిరోధీ |
శ్రుత్యన్తసీమని రతః సుతరాం చకాస్తి
కామాక్షి తావకకటాక్షయతీశ్వరో‌உసౌ ||౫౧||

పాషాణ ఏవ హరినీలమణిర్దినేషు
ప్రమ్లనతాం కువలయం ప్రకటీకరోతి |
నౌమిత్తికో జలదమేచకిమా తతస్తే
కామాక్షి శూన్యముపమనమపాఙ్గలక్ష్మ్యాః ||౫౨||

శృఙ్గారవిభ్రమవతీ సుతరాం సలజ్జా
నాసాగ్రమౌక్తికరుచా కృతమన్దహాసా |
శ్యామా కటాక్షసుషమా తవ యుక్తమేతత్
కామాక్షి చుమ్బతి దిగమ్బరవక్త్రబిమ్బమ్ ||౫౩||

నీలోత్పలేన మధుపేన చ దృష్టిపాతః
కామాక్షి తుల్య ఇతి తే కథమామనన్తి |
శైత్యేన నిన్దయతి యదన్వహమిన్దుపాదాన్
పాథోరుహేణ యదసౌ కలహాయతే చ ||౫౪||

ఓష్ఠప్రభాపటలవిద్రుమముద్రితే తే
భ్రూవల్లివీచిసుభగే ముఖకాన్తిసిన్ధౌ |
కామాక్షి వారిభరపూరణలమ్బమాన-
కాలామ్బువాహసరణిం లభతే కటాక్షః ||౫౫||

మన్దస్మితైర్ధవలితా మణికుణ్డలాంశు-
సమ్పర్కలోహితరుచిస్త్వదపాఙ్గధారా |
కామాక్షి మల్లికుసుమైర్నవపల్లవైశ్చ
నీలోత్పలైశ్చ రచితేవ విభాతి మాలా ||౫౬||

కామాక్షి శీతలకృపారసనిర్ఝరామ్భః-
సమ్పర్కపక్ష్మలరుచిస్త్వదపాఙ్గమాలా |
గోభిః సదా పురరిపోరభిలష్యమాణా
దూర్వాకదమ్బకవిడమ్బనమాతనోతి ||౫౭||

హృత్పఙ్కజం మమ వికాసయతు ప్రముష్ణ-
న్నుల్లాసముత్పలరుచేస్తమసాం నిరోద్ధా |
దోషానుషఙ్గజడతాం జగతాం ధునానః
కామాక్షి వీక్షణవిలాసదినోదయస్తే ||౫౮||

చక్షుర్విమోహయతి చన్ద్రవిభూషణస్య
కామాక్షి తావకకటాక్షతమఃప్రరోహః |
ప్రత్యఙ్ముఖం తు నయనం స్తిమితం మునీనాం
ప్రాకాశ్యమేవ నయతీతి పరం విచిత్రమ్ ||౫౯||

కామాక్షి వీక్షణరుచా యుధి నిర్జితం తే
నీలోత్పలం నిరవశేషగతాభిమానమ్ |
ఆగత్య తత్పరిసరం శ్రవణవతంస-
వ్యోజేన నూనమభయార్థనమాతనోతి ||౬౦||

ఆశ్చర్యమమ్బ మదానాభ్యుదయావలమ్బః
కామాక్షి చఞ్చలనిరీక్షణవిభ్రమస్తే |
ధైర్యం విధూయ తనుతే హృది రాగబన్ధం
శమ్భోస్తదేవ విపరీతతయా మునీనామ్ ||౬౧||

జన్తోః సకృత్ప్రణమతో జగదీడ్యతాం చ
తేజాస్వితాం చ నిశితాం చ మతిం సభాయామ్ |
కామాక్షి మాక్షికఝరీమివ వైఖరీం చ
లక్ష్మీం చ పక్ష్మలయతి క్షణవీక్షణం తే ||౬౨||

కాదమ్బినీ కిమయతే న జలానుషఙ్గం
భృఙ్గావలీ కిమురరీకురుతే న పద్మమ్ |
కిం వా కలిన్దతనయా సహతే న భఙ్గం
కామాక్షి నిశ్చయపదం న తవాక్షిలక్ష్మీః ||౬౩||

కాకోలపావకతృణీకరణే‌உపి దక్షః
కామాక్షి బాలకసుధాకరశేఖరస్య |
అత్యన్తశీతలతమో‌உప్యనుపారతం తే
చిత్తం విమోహయతి చిత్రమయం కటాక్షః ||౬౪||

కార్పణ్యపూరపరివర్ధితమమ్బ మోహ-
కన్దోద్గతం భవమయం విషపాదపం మే |
తుఙ్గం ఛినత్తు తుహినాద్రిసుతే భవత్యాః
కాఞ్చీపురేశ్వరి కటాక్షకుఠారధారా ||౬౫||

కామాక్షి ఘోరభవరోగచికిత్సనార్థ-
మభ్యర్థ్య దేశికకటాక్షభిషక్ప్రసాదాత్ |
తత్రాపి దేవి లభతే సుకృతీ కదాచి-
దన్యస్య దుర్లభమపాఙ్గమహౌషధం తే ||౬౬||

కామాక్షి దేశికకృపాఙ్కురమాశ్రయన్తో
నానాతపోనియమనాశితపాశబన్ధాః |
వాసాలయం తవ కటాక్షమముం మహాన్తో
లబ్ధ్వా సుఖం సమాధియో విచరన్తి లోకే ||౬౭||

సాకూతసంలపితసమ్భృతముగ్ధహాసం
వ్రీడానురాగసహచారి విలోకనం తే |
కామాక్షి కామపరిపన్థిని మారవీర-
సామ్రాజ్యవిభ్రమదశాం సఫలీకరోతి ||౬౮||

కామాక్షి విభ్రమబలైకనిధిర్విధాయ
భ్రూవల్లిచాపకుటిలీకృతిమేవ చిత్రమ్ |
స్వాధీనతాం తవ నినాయ శశాఙ్కమౌలే-
రఙ్గార్ధరాజ్యసుఖలాభమపాఙ్గవీరః ||౬౯||

కామాఙ్కురైకనిలయస్తవ దృష్టిపాతః
కామాక్షి భక్తమనసాం ప్రదదాతు కామాన్ |
రాగాన్వితః స్వయమపి ప్రకటీకరోతి
వైరాగ్యమేవ కథమేష మహామునీనామ్ ||౭౦||

కాలామ్బువాహనివహైః కలహాయతే తే
కామాక్షి కాలిమమదేన సదా కటాక్షః |
చిత్రం తథాపి నితరామముమేవ దృష్ట్వా
సోత్కణ్ఠ ఏవ రమతే కిల నీలకణ్ఠః ||౭౧||

కామాక్షి మన్మథరిపుం ప్రతి మారతాప-
మోహాన్ధకారజలదాగమనేన నృత్యన్ |
దుష్కర్మకఞ్చుకికులం కబలీకరోతు
వ్యామిశ్రమేచకరుచిస్త్వదపాఙ్గకేకీ ||౭౨||

కామాక్షి మన్మథరిపోరవలోకనేషు
కాన్తం పయోజమివ తావకమక్షిపాతమ్ |
ప్రేమాగమో దివసవద్వికచీకరోతి
లజ్జాభరో రజనివన్ముకులీకరోతి ||౭౩||

మూకో విరిఞ్చతి పరం పురుషః కురూపః
కన్దర్పతి త్రిదశరాజతి కిమ్పచానః |
కామాక్షి కేవలముపక్రమకాల ఏవ
లీలాతరఙ్గితకటాక్షరుచః క్షణం తే ||౭౪||

నీలాలకా మధుకరన్తి మనోఙ్ఞనాసా-
ముక్తారుచః ప్రకటకన్దబిసాఙ్కురన్తి |
కారుణ్యమమ్బ మకరన్దతి కామకోటి
మన్యే తతః కమలమేవ విలోచనం తే ||౭౫||

ఆకాఙ్క్ష్యమాణఫలదానవిచక్షణాయాః |
కామాక్షి తావకకటాక్షకకామధేనోః |
సమ్పర్క ఏవ కథమమ్బ విముక్తపాశ-
బన్ధాః స్ఫుటం తనుభృతః పశుతాం త్యజన్తి ||౭౬||

సంసారఘర్మపరితాపజుషాం నరాణాం
కామాక్షి శీతలతరాణి తవేక్షితాని |
చన్ద్రాతపన్తి ఘనచన్దనకర్దమన్తి
ముక్తాగుణన్తి హిమవారినిషేచనన్తి ||౭౭||

ప్రేమామ్బురాశిసతతస్నపితాని చిత్రం
కామాక్షి తావకకటాక్షనిరీక్షణాని |
సన్ధుక్షయన్తి ముహురిన్ధనరాశిరీత్యా
మారద్రుహో మనసి మన్మథచిత్రభానుమ్ ||౭౮||

కాలాఞ్జనప్రతిభటం కమనీయకాన్త్యా
కన్దర్పతన్త్రకలయా కలితానుభావమ్ |
కాఞ్చీవిహారరసికే కలుషార్తిచోరం
కల్లోలయస్వ మయి తే కరుణాకటాక్షమ్ ||౭౯||

క్రాన్తేన మన్మథదేన విమోహ్యమాన-
స్వాన్తేన చూతతరుమూలగతస్య పుంసః |
కాన్తేన కిఞ్చిదవలోకయ లోచనస్య
ప్రాన్తేన మాం జనని కాఞ్చిపురీవిభూషే ||౮౦||

కామాక్షి కో‌உపి సుజనాస్త్వదపాఙ్గసఙ్గే
కణ్ఠేన కన్దలితకాలిమసమ్ప్రదాయాః |
ఉత్తంసకల్పితచకోరకుటుమ్బపోషా
నక్తన్దివసప్రసవభూనయనా భవన్తి ||౮౧||

నీలోత్పలప్రసవకాన్తినిర్దశనేన
కారుణ్యవిభ్రమజుషా తవ వీక్షణేన |
కామాక్షి కర్మజలధేః కలశీసుతేన
పాశత్రయాద్వయమమీ పరిమోచనీయాః ||౮౨||

అత్యన్తచఞ్చలమకృత్రిమమఞ్జనం కిం
ఝఙ్కారభఙ్గిరహితా కిము భృఙ్గమాలా |
ధూమాఙ్కురః కిము హుతాశనసఙ్గహీనః
కామాక్షి నేత్రరుచినీలిమకన్దలీ తే ||౮౩||

కామాక్షి నిత్యమయమఞ్జలిరస్తు ముక్తి-
బీజాయ విభ్రమమదోదయఘూర్ణితాయ |
కన్దర్పదర్పపునరుద్భవసిద్ధిదాయ
కల్యాణదాయ తవ దేవి దృగఞ్చలాయ ||౮౪||

దర్పాఙ్కురో మకరకేతనవిభ్రమాణాం
నిన్దాఙ్కురో విదలితోత్పలచాతురీణామ్ |
దీపాఙ్కురో భవతమిస్రకదమ్బకానాం
కామాక్షి పాలయతు మాం త్వదపాఙ్గపాతః ||౮౫||

కైవల్యదివ్యమణిరోహణపర్వతేభ్యః
కారుణ్యనిర్ఝరపయఃకృతమఞ్జనేభ్యః |
కామాక్షి కిఙ్కరితశఙ్కరమానసేభ్య-
స్తేభ్యో నమో‌உస్తు తవ వీక్షణవిభ్రమేభ్యః ||౮౬||

అల్పీయ ఏవ నవముత్పలమమ్బ హీనా
మీనస్య వా సరణిరమ్బురుహాం చ కిం వా |
దూరే మృగీదృగసమఞ్జసమఞ్జనం చ
కామాక్షి వీక్షణరుచౌ తవ తర్కయామః ||౮౭||

మిశ్రీభవద్గరలపఙ్కిలశఙ్కరోరస్-
సీమాఙ్గణే కిమపి రిఙ్ఖణమాదధానః |
హేలావధూతలలితశ్రవణోత్పలో‌உసౌ
కామాక్షి బాల ఇవ రాజతి తే కటాక్షః ||౮౮||

ప్రౌఢికరోతి విదుషాం నవసూక్తిధాటీ-
చూతాటవీషు బుధకోకిలలాల్యమానమ్ |
మాధ్వీరసం పరిమలం చ నిరర్గలం తే
కామాక్షి వీక్షణవిలాసవసన్తలక్ష్మీః ||౮౯||

కూలఙ్కషం వితనుతే కరుణామ్బువర్షీ
సారస్వతం సుకృతినః సులభం ప్రవాహమ్ |
తుచ్ఛీకరోతి యమునామ్బుతరఙ్గభఙ్గీం
కామాక్షి కిం తవ కటాక్షమహామ్బువాహః ||౯౦||

జగర్తి దేవి కరుణాశుకసున్దరీ తే
తాటఙ్కరత్నరుచిదాడిమఖణ్డశోణే |
కామాక్షి నిర్భరకటాక్షమరీచిపుఞ్జ-
మాహేన్ద్రనీలమణిపఞ్జరమధ్యభాగే ||౯౧||

కామాక్షి సత్కువలయస్య సగోత్రభావా-
దాక్రామతి శ్రుతిమసౌ తవ దృష్టిపాతః |
కిఞ్చ స్ఫుటం కుటిలతాం ప్రకటీకరోతి
భ్రూవల్లరీపరిచితస్య ఫలం కిమేతత్ ||౯౨||

ఏషా తవాక్షిసుషమా విషమాయుధస్య
నారాచవర్షలహరీ నగరాజకన్యే |
శఙ్కే కరోతి శతధా హృది ధైర్యముద్రాం
శ్రీకామకోటి యదసౌ శిశిరాంశుమౌలేః ||౯౩||

బాణేన పుష్పధనుషః పరికల్ప్యమాన-
త్రాణేన భక్తమనసాం కరుణాకరేణ |
కోణేన కోమలదృశస్తవ కామకోటి
శోణేన శోషయ శివే మమ శోకసిన్ధుమ్ ||౯౪||

మారద్రుహా ముకుటసీమని లాల్యమానే
మన్దాకినీపయసి తే కుటిలం చరిష్ణుః |
కామాక్షి కోపరభసాద్వలమానమీన-
సన్దేహమఙ్కురయతి క్షణమక్షిపాతః ||౯౫||

కామాక్షి సంవలితమౌక్తికకుణ్డలాంశు-
చఞ్చత్సితశ్రవణచామరచాతురీకః |
స్తమ్భే నిరన్తరమపాఙ్గమయే భవత్యా
బద్ధశ్చకాస్తి మకరధ్వజమత్తహస్తీ ||౯౬||

యావత్కటాక్షరజనీసమయాగమస్తే
కామాక్షి తావదచిరాన్నమతాం నరాణామ్ |
ఆవిర్భవత్యమృతదీధితిబిమ్బమమ్బ
సంవిన్మయం హృదయపూర్వగిరీన్ద్రశృఙ్గే ||౯౭||

కామాక్షి కల్పవిటపీవ భవత్కటాక్షో
దిత్సుః సమస్తవిభవం నమతాం నరాణామ్ |
భృఙ్గస్య నీలనలినస్య చ కాన్తిసమ్ప-
త్సర్వస్వమేవ హరతీతి పరం విచిత్రమ్ ||౯౮||

అత్యన్తశీతలమనర్గలకర్మపాక-
కాకోలహారి సులభం సుమనోభిరేతత్ |
పీయూషమేవ తవ వీక్షణమమ్బ కిన్తు
కామాక్షి నీలమిదమిత్యయమేవ భేదః ||౯౯||

అఙ్ఞాతభక్తిరసమప్రసరద్వివేక-
మత్యన్తగర్వమనధీతసమస్తశాస్త్రమ్ |
అప్రాప్తసత్యమసమీపగతం చ ముక్తేః
కామాక్షి నైవ తవ స్పృహయతి దృష్టిపాతః ||౧౦౦||

(కామాక్షి మామవతు తే కరుణాకటాక్షః)
పాతేన లోచనరుచేస్తవ కామకోటి
పోతేన పతకపయోధిభయాతురాణామ్ |
పూతేన తేన నవకాఞ్చనకుణ్డలాంశు-
వీతేన శీతలయ భూధరకన్యకే మామ్ ||౧౦౧||

|| ఇతి కటాక్షశతకం సమ్పూర్ణమ్ ||

Join on Facebook, Twitter

Browse by Popular Topics